II OSK 2083/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. J. i R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2322/21 w sprawie ze skargi B. J. i R. J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 września 2021 r. nr 1441/2021 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 27 kwietnia 2022 r., sygn. VII SA/Wa 2322/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. J. i R. J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 17 września 2021 r., nr 1441/2021 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych 5 lipca 2021 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Legionowie ustalono, że na działce nr ew. [...] przy ul. (...) w J. posadowiony jest obiekt budowlany o wymiarach 7 m x 7,10 m, murowany, o konstrukcji dachu drewnianej, dachu pokrytym blachą trapezową. Spadek wody opadowej jest na działkę inwestora. Odległość od ogrodzenia z działką nr [...] wynosi 0,20 m a z działką [...] wynosi 1,3 m. Postanowieniem z 4 sierpnia 2021 r., nr 73/21, PINB w Legionowie wstrzymał B. J. i R. J. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową ww. budynku garażowego. Zażalenie na to postanowienie wniósł R. J.. Opisanym na wstępie postanowieniem z 17 września 2021 r. MWINB utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB w Legionowie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na dz. nr ew. [...] zrealizowany został budynek garażowy, a nie wiata do 50 m² jak twierdzi inwestor. Organ odwoławczy wskazał, że z materiału sprawy wynika, że obiekt posiada trzy murowane ściany osłonowe wykonane z bloczków z gazobetonu, w jednej z nich jest otwór okienny i drzwiowy. Ściany te posadowione są na fundamentach w formie ław fundamentowych betonowych. Obiekt ma dach jednospadowy pokryty blachą trapezową. Opisane cechy świadczą o tym, że przedmiotowy obiekt nie jest wiatą, która z założenia jest lekką konstrukcją wspartą na słupach. Zastosowanie miała zatem procedura uregulowana w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej "p.bud." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę B. J. i R. J. wskazał, że przedmiotowy obiekt posiada murowane ściany osłonowe wykonane z bloczków z gazobetonu z trzech stron (w jednej z nich otwór okienny i drzwiowy), które posadowione są na fundamentach w formie ław fundamentowych betonowych. Obiekt posiada dach jednospadowy pokryty blachą trapezową. Zdaniem Sądu wskazane cechy świadczą, że przedmiotowy obiekt nie stanowi "wiaty". Zdjęcia wykonanego obiektu zamieszczone w aktach sprawy również to potwierdzają. Wiata definiowana jest w każdym przypadku jako lekka konstrukcja, która nawet jeśli będzie posiadała ściany (np. w celu ochrony przed czynnikami atmosferycznymi takimi jak wiatr), to nie będzie mieścić się w kategorii budynku, czyli nie będzie trwale związana z gruntem, wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadać fundamentów i dachu. Cechą wyróżniającą obiektu będącego wiatą jest jej wsparcie na słupach, stanowiących elementy konstrukcyjne wiążące wiatę z podłożem. Przedmiotowy obiekt nie spełnia tych cech. Wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych nie oznacza tylko takiej sytuacji, że obiekt budowlany musi być zamknięty ze wszystkich stron i zabezpieczony przed wpływem czynników zewnętrznych. Wystarczy bowiem, aby istniejące przegrody zakreśliły granice obiektu Budynek jest obiektem budowlanym o wyraźnie zamkniętej bryle, co wyróżnia go spośród podobnych obiektów, jak wiaty, altany, urządzenia liniowe. Takie też cechy, zdaniem Sądu, posiada sporna budowla, pozwalająca go zaklasyfikować jako budynek garażowy. W ocenie Sądu, organy zasadnie zatem dokonały klasyfikacji budynku wskazując, że jest to "budynek garażowy" a nie "wiata". Sąd wskazał, że w związku z tym w sprawie prawidłowo zastosowano również art. 48 p.bud. Dodał, że jakkolwiek z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b p.bud. wynika, że: "nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących garaży o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.", to powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu wynosi ponad 49 m2 (7,00 x 7,10m). W związku z tym jego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej B. J. i R. J. zarzucili powyższemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 29 ust. 2 pkt 2 p.bud. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stanowiąca przedmiot postępowania wiata jest budynkiem garażowym, w sytuacji gdy nie spełnia ona żadnych warunków wymaganych dla tego typu budynków. W oparciu o powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zrzekli się rozprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że kwalifikacja obiektu, jako wiaty powinna opierać się nie na sposobie jego wykorzystywania, lecz na jego konstrukcji, która pozbawiona jest co najmniej jednej ściany. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2c p.bud. nie wprowadza żadnych ograniczeń co do wysokości wiaty, jej kształtu, sposobu i rodzaju użytych do wykonania materiałów, ani też jej przeznaczenia. W niniejszej sprawie wybudowany obiekt, którego co najmniej jedna strona nie posiada ściany spełnia kryteria uznania go za wiatę o powierzchni nie przekraczającej 50 m². Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej sformułowany został tylko jeden zarzut, niewłaściwego zastosowania (w istocie niezastosowania) art. 29 ust. 2 pkt 2 p.bud. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stanowiąca przedmiot postępowania wiata jest budynkiem garażowym. W tym miejscu należy wyjaśnić, że podniesienie zarzutu błędnej wykładni wymaga wskazania, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem autora skargi kasacyjnej, wykładnia prawidłowa. Takiej argumentacji w niniejszej sprawie nie przedstawiono. Cała argumentacja w odniesieniu do ww. zarzutu nakierowana jest na wykazanie, że przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem garażowym, tylko wiatą, a w konsekwencji organ powinien zastosować art. 29 ust. 2 pkt 2 p.bud., zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W istocie więc skarżący kasacyjnie zarzucają niewłaściwe zastosowanie cyt. przypisu, nie zaś jego błędną wykładnię. Skarżący nie mają jednak racji. W orzecznictwie sądów administracyjnych, z uwagi na brak legalnej definicji wiaty, za jej podstawowe cechy uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Zarazem wiata może przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (por. wyroki NSA: z 16 lutego 2016 r., sygn. II OSK 1481/14; z 7 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 575/17; z 26 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1091/18; z 24 września 2019 r., sygn. II OSK 2266/18 – publ.cbois.nsa.gov.pl). Z akt sprawy, m.in. dołączonego do zażalenia opisu zamierzenia budowlanego sporządzonego przez mgr inż. arch. T. T., wynika, że przedmiotowy obiekt posiada murowane ściany osłonowe wykonane z bloczków z gazobetonu z trzech stron (w jednej z nich otwór okienny i drzwiowy), które posadowione są na fundamentach w formie ław fundamentowych betonowych. Ponadto obiekt posiada dach jednospadowy pokryty blachą trapezową. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że z czwartej strony, niejako "od frontu", przedmiotowy obiekt posiada ścianę niepełną, w której pozostawione zostały dwa znacznych rozmiarów otwory, pozwalające na zamontowanie np. bram (drzwi) garażowych. Organy i Sąd pierwszej instancji trafnie zatem stwierdziły, że przedmiotowy obiekt nie stanowi "wiaty". Funkcję nośną stanowią tu bowiem ściany a nie słupy. Okoliczność, że od strony frontu obiekt nie został zamknięty poprzez zamontowanie bram, czy też drzwi garażowych nie oznacza, że nie spełnia on przesłanki wydzielenia za pomocą przegród budowlanych. Przedmiotowy obiekt posiada wyraźnie zamkniętą bryłę, istniejące ściany zakreśliły jego granice, co wyróżnia go spośród takich obiektów jak wiaty, czy altany. Stanowi więc budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.bud. (jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach). Podsumowując, w żadnym razie nie można uznać, że w sprawie mamy do czynienia z lekką konstrukcją, pozbawioną ścian lub części ścian, wspartą na słupach. Uwidoczniony na zdjęciach obiekt pozwala w pełni zakwalifikować go jako budynek. Jest bowiem związany z gruntem poprzez ściany pełniące funkcję nośną, posiada fundamenty, dach, wszystkie przegrody oddzielają go z każdej strony od otoczenia, mimo że z jednej strony ściana nie została wypełniona bramą czy drzwiami garażowymi. Brak bram czy drzwi garażowych w jednej ścianie nie czyni z garażu wiaty, w szczególności wobec stwierdzenia innych cech tego obiektu, różnicujących go od wiaty. Sąd pierwszej instancji słusznie więc stwierdził, że kwalifikacja przedmiotowego obiektu przez organy nadzoru budowlanego była prawidłowa, co oznacza, że podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 2 p.bud. jest nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art.182 § 2 i 3 p.p.s.a.