VII SA/Wa 630/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-05
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 k.p.a., w sytuacji gdy organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o przeniesieniu tego pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, ponieważ organ pierwszej instancji nieprawidłowo wydał jedną decyzję w stosunku do dwóch odrębnych kwestii (pozwolenia na budowę i jego przeniesienia), a także nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności dotyczących utraty prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o przeniesieniu tego pozwolenia, argumentując utratę tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, uznając, że inwestorzy posiadali tytuł prawny do dysponowania nieruchomością i że prace budowlane zostały rozpoczęte. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenia przepisów postępowania i konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy, w tym kwestii utraty prawa do dysponowania nieruchomością. Spółka, na którą przeniesiono pozwolenie, wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala sprzeciw
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] Wojewoda M. (dalej: "organ II instancji", "Wojewoda") na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej jako "p.b."),, po rozpatrzeniu odwołania po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] zatwierdził projekt budowalny i udzielił M. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania nieużytkowego poddasza oficyny środkowej części oficyn bocznych na cele mieszkalne wraz ze zamianą geometrii dachu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy [...] w W. na dz. ew. nr [...], obręb [...]. Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 40 p.b, przeniósł ww. decyzję na rzecz [...] Sp. k. z siedzibą w W..
Pismem z dnia 24 sierpnia 2021 Wspólnota Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia dwóch ww. decyzji Prezydenta [...], mianowicie nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Wspólnota wskazała, że tytułem uprawnijacym pierwotnegio inwestora – M. S. – do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, była umowa z dnia 1 grudnia 2011 r. nr [...]. W dniu 11 lipca 2016 r. Wspolnota złożyła M. S. oświadczenie o odstąpieniu od ww. umowy, w związku z czym prawo do dysponowania nieruchomością wygasło. Zdaniem wspólnoty w świetle powyższego oraz w związku z art. 162 k.pa. stały się bezprzedmiotowe. Ponadto decyzje te wygasły w oparciu o art. 37 ust. 1 p.b., , gdyż nie rozpoczęto prac budowlanych.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], powołując się na art. 194, art. 162 k.p.a, odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].
Organ I instancji wskazał, że dokonał analizy wpisów w dzienniku budowy, który został zarejestrowany dnia 23 lutego 2017 r. Analiza tego dokumentu wskazuje, że pierwszego wpisu dokonano w dnu 18 października 2018 r., a kolejnych w dniach 14 września 2021 r. i 15 września 2021 r. Nie można zatem uznać, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła, z przyczyn o których mowa w art. 37 ust. 1 p.b.
Ponadto Prezydent wskazał, że W sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę - inwestor Pan M. S. - posiadał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikający ze stosunku zobowiązaniowego. Prawo to wynikało z umowy nr [...] z dnia 1 grudnia 2011 r. zawartej pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową [...] a Panem M. S., aneksowanej w dniu 26 czerwca 2013 r. Następnie w dniu 9 maja 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] podjęła uchwałę Nr [...], w której członkowie wspólnoty mieszkaniowej wyrazili zgodę na cesję umowy Nr [...] z dnia 1 grudnia 2011 r. na rzecz nowego inwestora - spółki [...]Sp.k. Natomiast w uchwale% 12/10/2016 z dnia Ii października 2016>h!) współ nota mieszkaniowa wyraża zgodę na sprzedaż lokali powstałych w wyniku realizacji inwestycji objętej ww. pozwoleniem na budowę na rzecz inwestora – [...] Sp.k. oraz wyrażają zgodę na udostępnienie inwestorowi nieruchomości wspólnej w zakresie w jakim będzie to konieczne w celu dokonania prac adaptacyjnych, a także remontowych budynku. Dokumenty te stanowiły tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, który uprawniał do
Fzeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz spółki [...] s.k.
Zatem, zarówno w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzja Nr [...] z dnia [...] września 2015 r.) jak i decyzji przenoszącej to pozwolenie na budowę na rzecz nowego inwestora (decyzja Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.) Inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Do akt niniejszego postępowania pełnomocnik wnioskodawcy dołączył oświadczenia o cofnięciu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Bezsprzeczne jest, że Inwestor M. S. utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, po wydaniu mu decyzji o pozwoleniu na budowę (uchwała wspólnoty mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r,). Utrata tego prawa była związana z przejściem praw na rzecz nowego inwestora - spółki [...] Sp.k.
Natomiast jeśli chodzi o cofnięcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez nowego inwestora – [...] Sp.k., to - w ocenie Prezydenta [...] - nie można bezspornie uznać, że doszło do utraty tego prawa. Do akt niniejszego postępowania dołączono pisma Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kierowane do spółki oraz uchwałę wspólnoty mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., z treści której wynika, że Wspólnota postanawia odstąpić od negocjacji ze spółką i zobowiązuje zarząd Wspólnoty do przygotowania i wdrożenia uchwały zmieniającej uchwalę nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Do akt nie dołączono uchwały, która zmieniałaby uchwalę nr [...] z dnia [...] października 2016 r. i cofała zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Złożenie do akt niniejszego postępowania oświadczeń o cofnięciu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, prowadzi do próby zainicjowania sporu o istnienie tytułu prawnego inwestora do nieruchomości, który nie może być rozstrzygany w postępowaniu administracyjnym.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji wskazał, że utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w czasie prowadzenia robót budowlanych i brak zgody właściciela terenu na prowadzenie takich robót powoduje bezprzedmiotowość decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz inwestora. W takiej sytuacji nie jest możliwe wykonanie decyzji przez inwestora, co czyni ją bezprzedmiotową. Wydanie przez organ decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę w takiej sytuacji może nastąpić tylko wtedy, gdy utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest oczywista, bezsporna i poparta odpowiednimi dowodami.
Od powyższej decyzji pismem z dnia 30 grudnia 2021 r., uzupełnionym pismem z dnia 24 stycznia 2022 r., wnioskodawca złożył odwołanie, zarzucając:
1. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie wnioskodawcy możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności poprzez brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań; wnioskodawca nie posiadał przed wydaniem decyzji wiedzy o treści złożonych przez uczestników stanowiskach i dowodach, a wobec braku zawiadomienia organu o możliwości zapoznania się z nimi i wypowiedzenia się co do nich utracił możliwość zakwestionowania ich zgodności z prawdą i sprostowania nieprawdziwych twierdzeń zawartych w pismach - w efekcie organ bezkrytycznie oparł się na tych twierdzeniach i wydał decyzję odmowną;
2. naruszenie art. 7 w zw. z art 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zgromadzenia dowodów oraz rozpatrzenia materiału sprawy, brak wezwania wnioskodawcy do przedłożenia wyjaśnień i dokumentów co do argumentów podniesionych przez uczestników, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych; naruszenie doprowadziło w szczególności do błędnego uznania, że:
a. uczestnik posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
b. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było rzeczywiste {oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane nie było oparte o jakikolwiek stosunek zobowiązaniowy),
c. roboty budowlane nie zostały przerwane na okres 3 lat, w oparciu o wpisy w dzienniku budowy, podczas, gdy wpisy te nie odpowiadają rzeczywistości, choćby dlatego, że inwestorowi nigdy nie został wydany/przekazany plac budowy, oraz nieprzerwanie od dnia wydania pozwolenia na budowę nie miał on fizycznej możliwości dostępu do terenu robót.
3. naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie jako podstawy prawnej żądania wnioskodawcy art. 37 ust. 1 p.b. w związku z art. 162 k.p.a., brak wyjaśnienia podstawy prawnej żądania wnioskodawcy i brak wezwania go do wyjaśnienia podstawy prawnej żądania, co prowadziło do nieuwzględnienia żądania wnioskodawcy w decyzji, podczas, gdy w przypadku zaistnienia wątpliwości organ powinien zwrócić się do wnioskodawcy o wyjaśnienie lub uzupełnienie wniosku, co umożliwiłoby wnioskodawcy określenie, że wniosek zawiera dwie odrębne, alternatywne podstawy żądania, tj:
a. art. 37 ust. 1 p.b. - ze względu na przerwanie prac na okres powyżej 3 lat,
b. art. 162 k.p.a - z powodu bezprzedmiotowości decyzji wynikającej z niemożliwości jej wykonania wynikającej z niespornego i trwałego braku tytułu prawnego do nieruchomości oraz braku prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane.
4. naruszenie art. 37 ust. 1 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że nie zaszły przesłanki do jego zastosowania, podczas, gdy nie doszło do rozpoczęcia robót ani nie były one kontynuowane od dnia wydania pozwolenia na budowę, co wynika z braku możliwości dostępu do terenu robót przez inwestora oraz z materiału dowodowego w sprawie, który wskazuje, że już w 2018 roku, kiedy miał być dokonany pierwszy wpis w dzienniku budowy, jak również w 2021 r. kiedy miały być dokonywane wpisy kolejne, inwestor nie posiadał jakiejkolwiek relacji kontraktowej ze wspólnotą mieszkaniową ani nie pozostawał z nią w jakimkolwiek kontakcie w celu wejścia na teren robót, a zatem wpisy w dzienniku budowy są niewątpliwie pozorne,
5. naruszenie art. 162 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu, podczas, gdy decyzję niewątpliwie stały się bezprzedmiotowe z powodu braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora, braku jakiegokolwiek stosunku prawnego umożliwiającego inwestorowi wykonanie robót, brak faktycznej możliwości wykonania inwestycji przez inwestora.
Decyzją z dnia 2 dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji Zdaniem tutejszego organu, Prezydent m. st. Warszawy nieprawidłowo wydał jedną decyzję w stosunku do dwóch ww. decyzji, które stanowią odrębne zagadnienia.
Ponadto postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji orzekając w przedmiotowej sprawie stosował zamiennie art. 37 ust. 1 p.b. oraz art. 162 k.p.a.. Dokonał analizy wpisów w dzienniku budowy i stwierdził, że nie można uznać, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła, z przyczyn o których mowa w art. 37 ust. 1 p.b. następnie swoje rozważania odniósł do uprawnień podmiotu, który ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne a w konsekwencji czego, po dokonaniu wszelkich ustaleń, wydał decyzję na podstawie art. 162 k.p.a. Natomiast z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pierwszy inwestor – M. S.- utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, po wydaniu mu decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z treścią uchwały Wspólnoty z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], uchwała weszła w życie z dniem [...] czerwca 2016 r. Wątpliwości organu odwoławczego wzbudził fakt, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o przeniesieniu pozwolenia na budowę dla inwestora M. S. na rzecz [...] Spółka Komandytowa, została wydane po utarcie przez pierwszego inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2016 r. stanowi jedynie wyrażenie zgody na cesję umowy pomiędzy M. S. a Wspólnotą Mieszkaniową [...] na rzecz nowego Inwestora - spółki [...] Spółka Komandytowa na określonych warunkach.
Zdaniem organu, Prezydent [...] nieprawidłowo wydał jedną decyzję w stosunku do dwóch ww. decyzji, które stanowią odrębne zagadnienia.
Ponadto, zdaniem Wojewody [...] postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji orzekając w przedmiotowej sprawie stosował zamiennie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 162 k.p.a.
Organ I instancji jak wynika z treści decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., dokonał analizy wpisów w dzienniku budowy stwierdził, że nie można uznać, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła, z przyczyn o których mowa w art. 37 ust. 1 p.b., następnie swoje rozważania odniósł do uprawnień podmiotu, który ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, a w konsekwencji czego, po dokonaniu wszelkich ustaleń wydał decyzję na podstawie art. 162 k.p.a.
Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pierwszyiInwestor - M. S.- utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, po wydaniu mu decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z treścią uchwały Wspólnoty nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., uchwała weszła w życie z dniem [...] czerwca 2016 r. Wątpliwości organu wzbudził fakt, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę dla inwestora M. S. na rzecz [...] Spółka Komandytowa, została wydane po utarcie przez pierwszego inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2016 r. stanowi jedynie wyrażenie zgody na cesję umowy pomiędzy panem M. S. a Wspólnotą Mieszkaniową [...] na rzecz nowego Inwestora - spółki [...]Spółka Komandytowa na określonych warunkach.
Zdaniem Wojewody przesłankami warunkujące przeniesienie są: zgoda strony, na rzecz której wydano pozwolenie na budowę, przyjęcie wszystkich warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę, przez osobę, na którą nastąpić ma przeniesienie tej decyzji, wykazanie się przez taką osobę prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowią przesłanki do wydania decyzji administracyjnej o przeniesieniu pozwolenia na budowę na rzecz innej osoby. M. S. w dniu przeniesienia pozwolenia na budowę dla inwestora [...]Spółka Komandytowa, nie dysponował prawem do dysponowania na cele budowlane, która stanowi przesłankę do wydania decyzji administracyjnej o przeniesieniu pozwolenia na budowę na rzecz innej osoby.
Cytując orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. in fine stanowi samodzielną podstawę materialnoprawną do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Co do bezprzedmiotowości wskazuje się, że bezprzedmiotowość decyzji jest zrelatywizowana do elementów stosunku administracyjnoprawnego, ukształtowanego tą decyzją, czyli do jego przedmiotu, podmiotów oraz treści - uprawnień i obowiązków ukształtowanych decyzją. Jeśli dochodzi do ustania któregokolwiek z podanych elementów stosunku administracyjnoprawnego, jego skutkiem jest bezprzedmiotowość decyzji. Złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania' nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., nie zwalnia organu administracji architektoniczno-budowlanej całkowicie z wyjaśnienia tej kwestii, o ile powstaną uzasadnione wątpliwości.
Mając na uwadze powyżej dokonane ustalenia, w ocenie Wojewody [...], dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w ww. zakresie. Nie zostało ustalone w szczególności, czy w ogóle zaistniała okoliczność utraty przez nowego inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ powinien również uzyskać od podmiotu uprawnionego z decyzji o pozwoleniu na budowę wyjaśnienia w tym zakresie, stanowisko co do tego czy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a jeżeli tak czy stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w jego interesie, czy utracił tytuł prawny do nieruchomości i czy ta utrata ma charakter trwały, czy istnieją podstawy przeniesienie pozwolenia na inny podmiot.
Od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] , zarzucając:
1. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie wynikające z:
- nieprawidłowej oceny postępowania przed organem I instancji i błędnego przyjęcia, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co stanowi jedną z przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.;
- naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a przez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania odwoławczego co do istoty sprawy i dowolną ocenę materiału dowodowego skutkujące błędną oceną drugiej z przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a (konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie) i uznaniem za konieczne uchylenie decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mimo że okoliczności, które, zdaniem organu, miałyby w takim postępowaniu być wyjaśniane, zostały już wykazane zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym lub pozostają bez znaczenia dla oceny dopuszczalności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i o przeniesieniu pozwolenia na budowę na inny podmiot;
2. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie wynikające z nieprawidłowej, niezgodnej z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oceny materiału dowodowego oraz braku analizy art. 28 k.p.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 40 ust. 3 p.b. pod kątem legitymacji podmiotu składającego odwołanie do zaskarżenia decyzji I instancji w zakresie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę, a w konsekwencji wydanie kwestionowanej decyzji mimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w części w jakiej odwołanie dotyczy orzeczenia o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w pozostałym zakresie utrzymania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA;
- albo utrzymania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w całości w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organów kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Wskazała, że nie można zgodzić się zarzutem nieprawidłowej oceny przez organ I instancji braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia obydwu decyzji Prezydenta [...],. Obie decyzje są ze sobą ściśle powiązane, bowiem przeniesienie pozwolenia na budowę mogło nastąpić jedynie w związku z prawomocnym jego udzieleniem.
Zdaniem skarżącej spółki organ I instancji nie stosował zamiennie art. 162 k.p.a. i art. 37 ust. 1 ustawy p.b., jak to zarzuca organ II instancji na stronie 3 decyzji, lecz oddzielnie zbadał:
- wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 p.b.;
- wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie innych norm określonych w art. 162 k.p.a.;
- wygaśnięcie decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 162 k.p.a.
Skarżąca podkreśliła, że w każdym przypadku wygaśnięcie decyzji należy oceniać przez pryzmat okoliczności następujących po uprawomocnieniu się badanej
decyzji. W ramach postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji organ nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy badana, prawomocna decyzja jest prawidłowa. Tym samym bezpodstawne są rozważania organu II instancji odnośnie wątpliwości co do posiadania przez pierwszego inwestora – M. S. - jak i spółkę prawa do dysponowania nieruchomością w dacie wydania pozwolenia na budowę czy też wydania decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Są to okoliczności całkowicie nieistotne dla przedmiotu niniejszej sprawy.
Zdaniem skarżącej niezrozumiałe są rozważania organu II instancji odnośnie braku posiadania przez pierwszego inwestora – M. S. - prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę na spółkę. Skoro istniała podstawa do przeniesienia pozwolenia na budowę na spółkę, to wynikała ona właśnie z utraty prawa do dysponowania nieruchomością przez poprzedniego inwestora i uzyskania tego prawa przez nowego inwestora - spółkę. Ustalanie takich okoliczności przy ponownym rozpoznaniu sprawy byłoby zatem i tak bez znaczenia dla przedmiotu sprawy.
Ponadto zdaniem skarżącej spółki uznanie przez organ II instancji za istotne i konieczne do wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy kwestii utraty przez nowego inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uzyskania wyjaśnień inwestora w tym zakresie, stanowiska co do tego, czy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a jeżeli tak, to czy stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w jego interesie, czy utracił tytuł prawny do nieruchomości i czy ta utrata ma charakter trwały, czy istnieją podstawy do przeniesienia pozwolenia na inny podmiot, wynika z naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak wzięcia pod uwagę stanowiska spółki złożonego w sprawie, jak również uzasadnienia badanej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]. Wszystkie wskazane w skarżonej decyzji, a powtórzone powyżej okoliczności, zostały już wyjaśnione na etapie postępowania przez organem I instancji i starannie przez organ I instancji zbadane i omówione w uzasadnieniu. Organ I instancji ustalił, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i o przeniesieniu tego prawa na spółkę powoływała się na rzekome cofnięcie prawa do dysponowania nieruchomością udzielone przez Wspólnotę w uchwale z dnia [...] października 2016 r., nr [...], jednak nie wykazała, aby do takiego cofnięcia w sposób bezsporny doszło. Z kolei spółka choćby w piśmie z dnia 3 grudnia 2021 r. zaprzeczyła, aby utraciła prawo do dysponowania nieruchomością i w sposób kompleksowy ustosunkowała się do twierdzeń wnioskodawcy o rzekomej utracie takiego prawa. Spółka w trakcie całego postępowania jednoznacznie zaprzeczała, by decyzja o pozwoleniu na budowę czy też decyla o jego przeniesieniu stały się bezprzedmiotowe. Wszystkie okoliczności, które, zdaniem organu II instancji, należałoby zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy zostały już zbadane i ocenione przy wydaniu decyzji I instancji.
Ponadto zdaniem skarżącej wątpliwa jest legitymacja Wspólnoty Mieszkaniowej [...] do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym orzekania o wygaśnięciu decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę na spółkę. Zgodnie z art. 40 ust. 3 p.b. stronami postępowania o przeniesienie pozwolenia na budowę są tylko dotychczasowy i nowy inwestor. Przepis ten został zastosowany przy wydaniu decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., co potwierdza wymieniony w stopce decyzji krąg podmiotów, do których została ona skierowana. Skoro ustawodawca wprost ograniczył krąg podmiotów posiadających status strony takiego postępowania, to ograniczenie dotyczy to również postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Dokonanie oceny statusu strony postępowania uprawnionej do złożenia odwołania w zakresie dotyczącym decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę powinno zostać dokonane przez organ odwoławczy w oparciu o art. 28 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 3 p.b.
W odpowiedzi na sprzeciw organ II instancji wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], uchylająca, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], i przekazująca organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie natomiast z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r., poz. 329; zwana dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej ocenia co do zasady jedynie zachowanie przesłanek wydania tego rodzaju decyzji (art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.), jednakże zgodnie z treścią art. 64b § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest on związany granicami sprzeciwu, w tym podniesionymi zarzutami. Oznacza to, że sąd jest uprawniony do uwzględnienia sprzeciwu także z przyczyn niewskazanych w powyższym środku zaskarżenia
W ocenie Sądu uchylając wspomnianą decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2021 r. i przekazując Prezydentowi [...] sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Wojewoda [...] w [...] nie naruszył przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Uznać zatem należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ pierwszej instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" - będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. - jest zwrotem ocennym, jednak przyjąć należy, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Aby naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Oznacza to jednak, że przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, taka sytuacja zatem wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji organu pierwszej instancji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016, str. 622).
W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 997/13, LEX nr 1384918; zob. też wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA z 1981 r., nr 2, poz. 88).
Wydanie decyzji kasacyjnej jest bowiem uzasadnione tylko w przypadkach wyjątkowych, to jest takich, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15 oraz wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1279/17; w Łodzi z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 654/17, CBOSA).
Ocena legalności zaskarżonej sprzeciwem decyzji wymaga w pierwszej kolejności odwołania do zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a. (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 220/19). Otóż dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że w postępowaniu administracyjnym nie mamy do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu pierwszej instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę co do jej istoty. Strona postępowania ma zatem prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed organem administracji publicznej. Każda sprawa administracyjna, która załatwiona została decyzją pierwszoinstancyjną, w wyniku wniesienia odwołania uruchamiającego tok instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, którego zakres wyznacza mający zastosowanie przepis prawa materialnego. W trakcie postępowania niezbędna jest ocena zebranych dowodów, usunięcie ewentualnych naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji, a także ustosunkowania się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, z poszanowaniem wymogów uzasadniania decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Tak określone kompetencje organu odwoławczego wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakazują przyjąć, że rolą tego organu nie jest weryfikacja (kontrola) zaskarżonej decyzji, lecz ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 93/19). Postępowanie odwoławcze nie może więc polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów (tak WSA w Krakowie w wyroku z 17 kwietnia 2013 r., o sygn. II SA/Kr 13/13, publ. LEX nr 1325761). Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. (p. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2012 r., o sygn. I SA/Gd 357/12, publ. LEX nr 1230493).
Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann; glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, opubl. w: PiP 1989, z. 8, s. 147). Nie spełnia tego wymogu tylko kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 592; por. także wyrok NSA z 22 marca 1996 r., w sprawie SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 19 lipca 2001 r., w sprawie V SA 3872/00).
Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (p. uchwała SN z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, opubl. w: OSNAPiUU 1995, Nr 7, poz. 82).
W tym też kontekście należy patrzeć na decyzję kasacyjną, jako na wyjątek od nakazu merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zawartego w modelu odwoławczym postępowania administracyjnego i wyrażonego w szczególności w przepisach art. 136 i 138 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, na gruncie niniejszej sprawy, organ odwoławczy wykazał prawidłowo konieczność zastosowania w niej art. 138 § 2 k.p.a.
Podkreślić należy, że ma rację strona skarżąca, że w ramach postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji organ nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy badana, prawomocna decyzja jest prawidłowa. Tym samym bezpodstawne są rozważania organu II instancji odnośnie wątpliwości co do posiadania przez pierwszego inwestora – M. S. - prawa do dysponowania nieruchomością w dacie wydania pozwolenia na budowę.
Jednakże wskazać należy, że przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. może stanowić samodzielną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 4 p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Jednym z ograniczeń zasady wolności budowlanej jest konieczność posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Przepisy Prawa budowlanego wymagają od inwestora przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na różnych etapach procesu inwestycyjnego, tj. przy zgłoszeniu budowy (art. 30 ust. 2), przy złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę lub o pozwolenie na rozbiórkę (art. 32 ust. 4 pkt 2), przy przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 40 ust. 1), przy zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (art. 71 ust. 2 pkt 3). Ze wskazanych przepisów, jak również z ogólnej zasady wyrażonej w art. 4 Prawa budowlanego wynika, że prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej jest ściśle powiązane z prawem do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Inwestor powinien więc legitymować się prawem rzeczowym lub obligacyjnym do nieruchomości, z którego wynika prawo do posiadania tej nieruchomości i realizacji na niej danej inwestycji lub przeprowadzenia na niej robót budowlanych, nie tylko w dacie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, lecz również przez cały okres realizacji inwestycji lub prowadzenia robót.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Mając na względzie konstytucyjną zasadę ochrony własności przez państwo, stwierdzić należy, że obowiązkiem organów administracji architektoniczno-budowlanej jest nie tylko żądanie wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie, gdy stanowi to warunek wydania decyzji, lecz również uwzględnienie utraty przez inwestora tego prawa, jeżeli ma to wpływ na możliwość wykonania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę i możliwość wykonywania przez właściciela nieruchomości jego prawa własności. Organy nie mogą ignorować faktu domagania się przez właściciela nieruchomości wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia budowlanego wydanego na rzecz innego podmiotu, które uniemożliwia właścicielowi wykonywanie jego praw na danej nieruchomości w sytuacji, gdy realizacja inwestycji lub prowadzenie robót budowlanych przez podmiot, który uzyskał pozwolenie stała się niemożliwa w świetle prawa cywilnego.
W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji uprawnień przez stronę czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany stanu prawnego, ale tylko w przypadku gdy powoduje taki skutek (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 14, Warszawa 2016 r., str. 802-803). Utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w czasie prowadzenia robót i brak zgody właściciela obiektu na budowę uniemożliwia wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Taka sytuacja powoduje - z jednej strony - bezprzedmiotowość decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz inwestora, który utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nie może wykonywać decyzji, a z drugiej strony - naruszenie praw właściciela nieruchomości, który nie może sam przeprowadzić robót r i zrealizować na tej nieruchomości własnej inwestycji. W ocenie Sądu bezsporna w świetle prawa cywilnego utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w czasie prowadzenia robót budowlanych daje podstawę do stwierdzenia przez organ architektoniczno-budowlany wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. W takiej sytuacji nie jest możliwe wykonanie decyzji przez inwestora, co czyni ją bezprzedmiotową, a ponadto stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę leży w interesie społecznym, gdyż ma wpływ na pewność obrotu prawnego tą nieruchomością, a poza tym leży w interesie właściciela nieruchomości.
Dlatego też słusznie w niniejszej sprawie organ II instancji wskazał, powołując się na uchwałę Wspólnoty z dnia [...] kwietnia 201`6 r. nr [...], na konieczność uzyskania od podmiotu uprawnionego z decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. M. S. – stanowiska odnośnie ewentualnej utraty przez niego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przed wydaniem decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Ma rację skarżąca spółka, że jej stanowisko w ww. kwestii zostało wyraźnie wykazane w postępowaniu administracyjnym, jednakże błędnie odczytała decyzję w zakresie adresata ww. wyjaśnień.
Przede wszystkim jednak należy wskazać, że słusznie organ Ii instancji wskazał, że nieprawidłowo organ I instancji wydał decyzję o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia w stosunku do dwóch decyzji, odnoszących się do zupełnie innych kwestii – pozwolenia na budowę oraz przeniesienia pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu organ I instancji powinien przeprowadzić dwa odrębne postępowania i wydać dwie odrębne decyzje.
Odnosząc się do braku interesu prawnego Wspólnoty, wskazać należy, że w ocenie Sądu skarżąca spółka nie ma racji. Przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być oceniany na podstawie art. 40 ust. 3 p.b. ("Stronami w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę są wyłącznie dotychczasowy i nowy inwestor"). Przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o przeniesieniu pozwoleniu na budowę nie może być oceniany na podstawie art. 40 ust. 3 p.b., ponieważ przedmiot tej sprawy jest inny niż przeniesienie pozwolenia na budowę, gdzie nikt poza inwestorem i podmiotem mającym realizować określone pozwolenie we własnym imieniu nie ma interesu prawnego w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Do wygaszenia decyzji o przeniesienie pozwolenia na budowę ma zastosowanie zasada ogólna oceny przymiotu strony wynikająca z art. 28 k.p.a., kładąca nacisk na interes prawny strony w danej sprawie. Interesy prawne realizowane w obu postępowaniach - postępowaniu w sprawie udzielenia przeniesienia pozwolenia na budowę i w sprawie wygaśnięcia decyzji o przeniesieniu pozwoleniu na budowę - są diametralnie różne.
Reasumując, nie budzi wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ustalił, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, wymagane jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło