I OSK 1664/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Po 824/20 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania o zwrot części nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Po 824/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania o zwrot części nieruchomości. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Wnioskiem z dnia 11 lutego 2020 r. S. P. wystąpił do Prezydenta Miasta Poznania o zwrot nieruchomości, położonej w Poznaniu, oznaczonej ewidencyjnie jako: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezydent Miasta Poznania wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, umorzył postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że do wywłaszczenia nieruchomości, położonej w Poznaniu, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] (obecnie działki nr [...] i [...]), doszło na podstawie umowy sprzedaży z dnia 17 stycznia 1959 r., zawartej pomiędzy Z. P., A. P., S. P. oraz Skarbem Państwa – P. w P. Umowa sprzedaży została zawarta w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70). Na mocy decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] czerwca 1991 r. grunty obejmujące działkę nr [...], z dniem 5 grudnia 1990 r. zostały oddane w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu A. w P., a wzniesione na tym gruncie budynki i urządzenia trwale związane z gruntem, stały się własnością tego przedsiębiorstwa. Następnie, na podstawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2013 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, działka nr [...], stała się własnością osoby prawnej – B. S.A. w P. Uwzględniając powyższe organ I instancji stwierdził, że w sprawie ziściły się przesłanki z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.". Zdaniem organu zaistnienie ww. przesłanek, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o zwrot. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. P. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] października 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości. Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., tj. dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, nie przysługuje bowiem, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wojewoda stwierdził przy tym, że brak zawiadomienia wszystkich właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w przypadku gdy roszczenie o zwrot nie przysługuje. W tym zakresie należy mieć bowiem na względzie zasadę szybkości i prostoty postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ II instancji podkreślił, że ewentualna "przymusowość" zawarcia umowy sprzedaży nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Organy administracji nie są też zobowiązane do badania celu wywłaszczenia w sytuacji, gdy zaistnieje jedna z negatywnych przesłanek zwrotu nieruchomości, określona w art. 229 u.g.n. W skardze na powyższą decyzję S. P. zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 229 u.g.n.; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n.; 3) art. 229 u.g.n.; 4) art. 7a k.p.a; 5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę podzielił wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego, w przypadku ziszczenia się przesłanki z art. 229 u.g.n. postępowanie administracyjne powinno ulec umorzeniu, ponieważ w takiej sytuacji dochodzi do braku przedmiotu sprawy, a więc jednego - obok przedmiotu i podstawy prawnej – z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego. Za niezasadny uznano zarzut błędnej wykładni, a w konsekwencji błędnego zastosowania w sprawie art. 229 u.g.n. Zdaniem Sądu skarżący bezpodstawnie uznał, że przedsiębiorstwo państwowe (w niniejszej sprawie A. w P.) nie mogło skutecznie nabyć prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, skoro właścicielem przedsiębiorstwa było państwo. Osobą trzecią w rozumieniu tego przepisu jest każda osoba fizyczna, a także każda osoba prawna, niebędącą skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Przedsiębiorstwo państwowe jest również osobą trzecią w rozumieniu tego przepisu, ponieważ w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej przedsiębiorstwa państwowe były osobami prawnymi (art. 33 k.c. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych - aktualnie Dz. U. z 2020 r., poz. 1644 ze zm.). Sąd podkreślił, że art. 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim istotny jest sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej - ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego; prawo takie powinna mieć osoba trzecia. Z brzmienia art. 229 u.g.n. wynika bowiem, że w przepisie tym jest mowa o "ustanowieniu" użytkowania wieczystego nieruchomości. Zwrot ten obejmuje więc nabycie prawa użytkowania wieczystego zarówno w drodze czynności prawnej, jak i nabycie z mocy prawa. Za bezzasadne uznano również zarzuty naruszenia art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Zdaniem Sądu analiza toku postępowania administracyjnego nie pozwala na uznanie, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku sprawy. Skarżący w żaden sposób nie wykazał "istotności" zarzucanych naruszeń i ich wpływu na treść zaskarżonych rozstrzygnięć. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. P., zarzucając naruszenie: I) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. żart. 77 § 1 k.p.a. polegającego na powierzchownym ustaleniu przez organy I i II instancji stanu faktycznego sprawy i braku jego dokładnego wyjaśnienia oraz pominięciu dokonania ustaleń w zakresie istotnych okoliczności faktycznych, pomimo obowiązku podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. z pominięciem dokonania kluczowego ustalenia, że podmiot ujawniony w księdze wieczystej jako aktualny właściciel przedmiotowej nieruchomości - działki [...], B. S.A. z siedzibą w P. w rzeczywistości nigdy nie stał się jej użytkownikiem wieczystym, a zatem przekształcenie użytkowania wieczystego we własność na podstawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2013 r. było nieważne, co z kolei prowadzi do konstatacji, że przedmiotowa nieruchomość nadal należy do Skarbu Państwa; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na wydaniu wyroku oddalającego skargę, pomimo że decyzje organów I i II instancji wydane zostały z pominięciem dokonania ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy cel wywłaszczenia został osiągnięty; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że w sprawie nie zaszły okoliczności naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik w sprawy, w tym poprzez uznanie, że skarżący w żaden sposób nie wykazał istotności zarzucanych naruszeń i ich wpływu na treść zaskarżonych rozstrzygnięć; 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a., wyrażającego się w uznaniu, że w niniejszej sprawie prawidłowym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania, podczas gdy istniały uzasadnione okoliczności przemawiające za merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; 5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 7a k.p.a. w zw. z art. 229 u.g.n. przez oddalenie skargi wobec niedostrzeżenia naruszenia przez organ II instancji zasady wynikającej z art. 7a k.p.a. i nierozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 229 u.g.n. w związku z niejasnością, czy przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy prawo użytkowania wieczystego powstało z mocy ustawy; II) naruszenie przepisu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 229 u.g.n. przez nieprawidłową wykładnię pojęcia "osoba trzecia", skutkującą zastosowaniem tego przepisu i umorzeniem w całości postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, a w dalszej kolejności oddaleniem przez Sąd I instancji skargi na decyzję organu II instancji; 2) art. 229 u.g.n. przez niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie znajdował on zastosowania. Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowaniu według norm przepisanych; ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona: 3) uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i uwzględnienie w całości skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji; 4) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowaniu, według norm przepisanych. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 27 lipca 2021 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Oznacza to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest niezasadna, a Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, mając jednak na uwadze, że istota sporu dotyczy kwestii materialnoprawnych do tych zarzutów należy się odnieść w pierwszej kolejności, a zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania jest zależna od zasadności zarzutów materialnoprawnych. W sprawie bezsporne jest, że do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości doszło na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 17 stycznia 1959 r., w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Bezsporne jest również, że na mocy ostatecznej decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] czerwca 1991 r. grunty obejmujące przedmiotową nieruchomość z dniem 5 grudnia 1990 r. zostały oddane w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu A. w P. Następnie na wniosek z dnia 26 czerwca 1991 r. przedmiotową działkę nr [...] odłączono z dotychczasowej księgi wieczystej do nowej księgi wieczystej, w której w dniu 29 listopada 1991 r. wpisano Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości a jako użytkownika wieczystego F. S.A. Na podstawie decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] lipca 1991 r. wydanej na podstawie ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, przedsiębiorstwo państwowe A. zostało zlikwidowane, a mienie zlikwidowanego przedsiębiorstwa zostało przekazane na rzecz spółki pod nazwą F. S.A. w Poznaniu. Następnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest spółka B. S.A. w P. na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2013 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Powyższe ustalenia są bezsporne i niekwestionowane. W zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 229 u.g.n. poprzez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika jednoznacznie, że nieruchomości wywłaszczone, jeżeli zostały sprzedane lub oddane w użytkowanie wieczyste, nie podlegają zwrotowi i to niezależnie od tego, czy stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku ustalenia zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 229 ustawy przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają więc zastosowania. Podobny pogląd wyrażono w literaturze, wskazując, że wyłączenie w art. 229 ustawy roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wyłączającą konieczność badania merytorycznych przesłanek określonych w art. 136 i 137 ustawy (tak: A. Prusaczyk w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2013, str. 1727). Powyżej przytoczone poglądy zasługują na akceptację. Takie stanowisko nie znajduje uzasadnienia zarówno w celowościowej jak i systemowej wykładni przepisu art. 229 ustawy. Przepis art. 229 u.g.n. stanowi samodzielną podstawę odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez konieczności badania, czy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stanowisko to należy uznać za jednolite w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2500/14, z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2118/14 oraz z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1122/13). Artykuł 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim istotny jest sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej – ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego; prawo takie powinna mieć osoba trzecia. W postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy nie została spełniona przesłanka negatywna wykluczająca możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o której mowa w art. 229 u.g.n. Należy wyraźnie podkreślić, że ustalenia te mogą dotyczyć wyłącznie takich okoliczności prawnych jak: czy nie doszło do sprzedaży albo ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Natomiast w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ nie może ustalać i badać przesłanek dotyczących powstania prawa użytkowania wieczystego i jego wpisu do księgi wieczystej. Należy zwrócić uwagę, że celem wprowadzenia tegoż przepisu do systemu prawa jest ochrona praw użytkowników wieczystych nabytych w dobrej wierze przed wejściem w życie przepisów u.g.n. i uporządkowanie (stabilizacja) stosunków własnościowych. Należy także dostrzec, iż art. 229 u.g.n. pozostaje przepisem intertemporalnym. Odnosi się bowiem do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie przepisów u.g.n. i ma na celu specyficzne uregulowanie tych stosunków w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 544/06; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu nie można w procesie jego wykładni nadawać mu treści rozszerzającej. Wykładnia tegoż przepisu nie może także prowadzić do nadania mu znaczenia sprzecznego z jego treścią, deprecjonującego konieczność ochrony praw do nieruchomości nabytych przez użytkownika wieczystego. Spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stanowisko to należy uznać za jednolite w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjęcie odmiennego poglądu, prezentowanego w skardze kasacyjnej prowadziłoby w efekcie do konieczności badania okoliczności związanych z realizacją celu wywłaszczenia w sytuacji, gdy i tak zwrot nie może nastąpić, gdyż władanie nieruchomości przeniesiono na osobę trzecią przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i fakt ten ujawniono w księdze wieczystej. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni powołanych przepisów stanowiących podstawę do merytorycznej wypowiedzi co do zasadności badania wniosku w kontekście warunków przyjętych w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, organy administracji, które są właściwe w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nie tylko nie są, ale i nie mogą ustalać i badać okoliczności i trybu ustanowienia prawa użytkowana wieczystego. Jedyną okolicznością, którą organ zobowiązany jest zbadać to data powstania i wpisania do księgi wieczystej użytkowania wieczystego. Jeżeli prawo użytkowania wieczystego powstało i zostało wpisane do księgi wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r, to została spełniona ustawowa przesłanka z art. 229 u.g.n., którą organ zobowiązany jest przestrzegać, albowiem norma wynikająca z przepisu art. 229 ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Dlatego też zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób oczywisty są bezzasadne, a w konsekwencji niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem w okolicznościach tej sprawy organ nie może czynić ustaleń dotyczących zarówno prawa użytkowania wieczystego, które powstało przed 1 stycznia 1998 r. jak i realizacji celu wywłaszczenia. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.