II OSK 2266/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-15
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Małgorzata Masternak – Kubiak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konstrukcja betonowa o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m, wzniesiona na granicy działek w celu zabezpieczenia mas ziemi przed osuwaniem się, stanowi mur oporowy wymagający pozwolenia na budowę, czy też jest ogrodzeniem, którego budowa nie wymaga pozwolenia?Ratio decidendi
Konstrukcja budowlana, która przede wszystkim zabezpiecza teren przed erozją i osuwaniem się gruntu, nawet jeśli pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia i nie przekracza wysokości 2,20 m, powinna być kwalifikowana jako mur oporowy. Budowa muru oporowego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jego realizacja bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą wstrzymanie robót budowlanych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy muru oporowego na działce nr [...] przy ul. [...] w K., która znajduje się w obszarze zabytkowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, stwierdzając budowę muru z prefabrykatów betonowych typu "L" bez wymaganego pozwolenia na budowę. WWINB utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając, że konstrukcja pełni funkcję muru oporowego. WSA oddalił skargę inwestora, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak, sędzia NSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy asystent sędziego Sylwia Misztal, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "K." sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Po 805/21 w sprawie ze skargi "K." sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2021 r. nr WOA.7722.135.2021.MT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po 805/21 oddalił skargę "K." sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca" lub "inwestor") na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB") z dnia 13 sierpnia 2021 r. nr WOA.7722.135.2021.MT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W dniu 8 marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kalisza (dalej: "PINB") otrzymał informację od Prezydenta tego Miasta, że mieszkańcy wnoszą sprzeciw dotyczący budowy muru oporowego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. W tym samym dniu PINB przeprowadził kontrolę obiektu budowlanego, podczas której ustalono, że na działce ustawia się betonowe prefabrykaty typu "L", każdy o wymiarach 3 m x 2 m. Roboty budowlane są prowadzone z inicjatywy skarżącej. Wcześniej stał w tym miejscu płot z siatką, ale w wyniku dewastacji, od około miesiąca są prowadzone roboty budowlane. Protokół z czynności został uzupełniony dokumentacją fotograficzną.
Ponadto, PINB na podstawie pisma Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 19 marca 2021 r. ustalił, że działka nr [...] znajduje się w obszarze założenia urbanistycznego Miasta [...] uznanym za zabytek. W rejestrze prowadzonym przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] nie odnotowano zgłoszenia robót budowlanych na tym terenie i nikt nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.
Pismem z dnia 23 marca 2021 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie muru oporowego.
W toku przeprowadzonej w dniu 22 kwietnia 2021 r. kontroli PINB dodatkowo ustalił, że teren działki został częściowo ogrodzony, a na miejscu jest duża ilość gruzu. Mur jest wykonany z płyt betonowych prefabrykowanych typu "L" o wymiarach 3 m x 2 m (na długości działki ustawiono 12 płyt, na szerokości - 5,5 płyty). Obecny podczas kontroli prezes zarządu skarżącej nie przedłożył aktu własności nieruchomości; wyjaśnił, że inwestor jest posiadaczem samoistnym działki. Ponadto inwestor w lutym 2020 r. wykonał zjazd utwardzony tłuczniem z działki nr [...] na działkę [...].
PINB postanowieniem z dnia 5 maja 2021 r. nr 17/21, wydanym na zasadzie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 418), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z samowolną budową muru oporowego, w terminie natychmiastowym.
W uzasadnieniu PINB wskazał, że mur oporowy jest budowlą, która ma na celu przeciwdziałanie obsuwaniu się mas ziemi. Pomimo tego, że obiekt będzie pełnił również funkcję ogrodzenia, na jego wybudowanie wymagane jest pozwolenie na budowę. Jednocześnie PINB zawiadomił inwestora o możliwości złożenia wniosku o dokonanie legalizacji samowoli budowlanej, stosownie do art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.
W zażaleniu na postanowienie PINB skarżąca podniosła, że prowadzone roboty budowlane nie są samowolą budowlaną. Na działce nie jest realizowany mur oporowy, tylko betonowe ogrodzenie, na którego realizację nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie wykonano również żadnego zjazdu.
Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2021 r. WWINB uchylił zaskarżone postanowienie w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez inwestora, powiadomił go o możliwości złożenia wniosku o legalizację muru oporowego, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji legalizacyjnej i sposobie jej obliczenia.
W uzasadnieniu WWINB stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest realizacją muru oporowego, bowiem elementy konstrukcyjne, prefabrykaty betonowe typu "L" mają na celu zabezpieczenie mas ziemi, które zalegają na wzniesieniu terenu względem terenu położonego niżej. Na realizację takiej inwestycji wymagane jest pozwolenie na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. Według WWINB zaskarżone postanowienie było właściwe, jednak błędnie skonstruowano jego sentencję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie przez organy, że obiekt budowlany będzie pełnił funkcję muru oporowego, podczas gdy jego podstawowym celem jest rozdzielenie granic sąsiednich nieruchomości, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 1568; dalej: "K.p.a.") oraz art. 29 ust. 2 pkt 20 w związku z art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, że wykonany przez skarżącą mur stanowi konstrukcję oporową, tymczasem nie ma on takich właściwości i jest ogrodzeniem o wysokości nieprzekraczającej 2,2 m, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu ustalenia w sprawie są prawidłowe, właściwie przyjęto, że skarżąca realizuje mur oporowy. Prowadzenie robót budowlanych związanych z wykonaniem muru powinno poprzedzać uzyskanie ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie otrzymała takiego pozwolenia, zatem WWINB zasadnie zastosował w sprawie przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Sąd nie zakwestionował tego, że mur oporowy będzie także pełnić funkcję ogrodzenia. Wyjaśnił, że istotne jest jednak to, co jest funkcją dominującą, czyli funkcją zasadniczą, a nie funkcją, którą przypisuje obiektowi inwestor. W sprawie dominującą funkcją spornej konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co wskazuje charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność. Jest to więc mur oporowy. Nie ma przy tym znaczenia, że inwestor może traktować obiekt usytuowany pomiędzy dwoma działkami jako ogrodzenie. Nawet jeśli obiekt postawiony na granicy działki i będący murem oporowym, pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia, nie korzysta on ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Celem wsparcia tego poglądu Sąd powołał wyroki WSA w Krakowie z: 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1451/1 i 21 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1660/13. Tym samym za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, w szczególności organy administracyjne nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i w efekcie prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego.
Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 12 maja 2022 r. wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Najpierw pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137; dalej "P.u.s.a.") w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji wnikliwej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie zbadano, czy wznoszona przez skarżącą konstrukcja jest murem oporowym i jaka jest funkcja dominująca tej konstrukcji oraz czy w związku z powyższym istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na jej budowę, w szczególności przez zaniechanie sprawdzenia, mogącego jednoznacznie stwierdzić, iż na wznoszone przez skarżącą ogrodzenie faktycznie napiera grunt w taki sposób, że należy tę konstrukcję zakwalifikować jako mur oporowy.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., polegającego na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej, poprzez niezastosowanie ww. przepisów, co skutkowało brakiem uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia, pomimo oczywistego błędu organu w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że wznoszona przez skarżącą konstrukcja jest murem oporowym, podczas gdy jej podstawowym i jedynym celem jest rozdzielenie granic sąsiednich nieruchomości.
Następnie pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowym stanie faktycznym wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy budowa konstrukcji, jaką wznosi skarżąca nie wymaga uzyskania takiego pozwolenia.
Ostatni zarzut dotyczył naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, że wykonany przez skarżącą obiekt stanowi konstrukcję oporową, tymczasem nie ma on takich właściwości i jest ogrodzeniem o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m, którego realizacja nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
W oparciu o wskazane podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi. Ponadto domagał się zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej rozwinął argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tych ramach w pierwszej kolejności należy się odnieść do procesowego zarzutu naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. polegającego, zdaniem pełnomocnika skarżącej, na wadliwym wykonaniu przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontrolnej polegającej na niezastosowaniu tych przepisów i nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Jednakże Sąd pierwszej instancji przepisu art. 150 P.p.s.a., należącego do grupy przepisów określanych jako wynikowe, nie tylko nie stosował, lecz nie mógł nawet zastosować po przeprowadzeniu kontroli sądowej, gdyż nie odnosi się on do rozstrzygnięcia sądu w sprawie ze skargi uprawnionego podmiotu na postanowienie organu administracji publicznej. Przepis ten wyznacza uprawnienia sądu administracyjnego w zakresie orzekania w sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145 - 148, stanowiąc, że sąd uwzględniając skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczności aktu lub czynności. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. i skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Bezzasadny jest też zarzut odniesiony do art. 1 § 2 P.u.s.a., który z kolei jest przepisem ustrojowym, stanowiącym o kryterium sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej. Zarzut taki mógłby okazać się uzasadniony, gdyby Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o kryterium inne, niż przewidziane ustawą kryterium zgodności z prawem. Autor skargi kasacyjnej nie twierdzi nawet, że kontrola sądowa została dokonana na podstawie innego kryterium aniżeli legalności. Stanowiące zaś przedmiot kolejnego zarzutu przepisy art. 1 § 1 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a., rozwijające zasadę przewidzianą w art. 184 Konstytucji RP, określają funkcję sądów administracyjnych i wyznaczają zakres ich działania, wskazując w kolejnych jednostkach redakcyjnych ostatnio powołanego przepisu zakres ich właściwości.
Nie znajduje usprawiedliwienia drugi zarzut procesowy naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., zgłoszony w powiązaniu go z art. 1 § 2 P.u.s.a., a zatem dotyczący zakresu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego oceny dokonanej przez organ administracji.
Nie można zgodzić się z poglądem pełnomocnika skarżącej, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a zebrany w tym postępowaniu materiał dowodowy był niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, bowiem nie zbadano, jaki jest charakter wykonywanego przez inwestora obiektu, jaka jest jego dominująca funkcja oraz czy w związku z powyższym ciążył na inwestorze obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Słusznie zaakcentował Sąd pierwszej instancji, że bezsporną okolicznością w sprawie jest to, że na terenie działki nr [...] panuje różnica terenu. Z akt sprawy wynika, że na wale ziemi doszło do zebrania jego wierzchniej warstwy i w tym miejscu ulokowano betonowe prefabrykaty typu "L". Zebrane masy ziemi, po ustawieniu betonowych elementów, zostały osadzone na "stopach" tych prefabrykatów w celu wzmocnienie całej konstrukcji tak, aby masy ziemi nie postępowały grawitacyjnie. Materiał dowodowy, utrwalony w protokołach z przeprowadzonych czynności z dołączoną dokumentacją fotograficzną, stanowił wystarczającą podstawę do poczynienia stanowczych ustaleń, następnie jego oceny i podjęcia rozstrzygnięcia. Stwierdzić trzeba, że Sąd dokonując kontroli wniosków wyprowadzonych przez organ z analizy materiału dowodowego również koncentrował swą uwagę nad funkcją jaką pełni obiekt, czy stanowi jedynie ogrodzenie, czy budowlę w postaci muru oporowego i z jakich przyczyn nie można go uznać tylko za ogrodzenie. Ocenę Sądu, akceptującą stanowisko WWINB w tym zakresie, należy uznać za prawidłową. Z kolei akcentowana przez skarżącą kwestia konieczności wykonania obiektu o takich parametrach z uwagi na ukształtowanie terenu działki, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, do tych kwestii wypadnie jeszcze powrócić.
Nieusprawiedliwione okazały się zarzuty realizowane w granicy podstawy naruszenia prawa materialnego, w tym przede wszystkim ten odniesiony do art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Zdaniem pełnomocnika Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że wykonany przez skarżącą obiekt stanowi mur oporowy, nie zaś ogrodzenie o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m., na którego realizację nie jest wymagana zgoda budowlana.
Należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić (por. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 964/17, LEX nr 2676035). W rozpoznawanej sprawie dla kwalifikacji wykonanych robót budowlanych istotne jest to, że w ich wyniku powstał obiekt w postaci konstrukcji betonowej, który pełni określoną funkcję (muru, ściany, parkanu betonowego z uwagi na ukształtowanie terenu działki). Przemawia za tym sposób wykonania robót na działce, zebranie mas ziemi na nasypie pod prefabrykaty betonowe typu "L" i w miejscu zebranej ziemi ustawienie stabilnych elementów betonowych i zasypanie ich ziemią w taki sposób, że ściany prefabrykatów uniemożliwiają przemieszczanie się ziemi na teren położony niżej.
Konstrukcje budowlane w postaci muru oporowego mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed erozją i osuwaniem się gruntu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu. Jeżeli dominującą funkcją takiej konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, to należy uznać, że taki element inżynierii budownictwa stanowi mur oporowy. Nie ma przy tym znaczenia, że obiekt usytuowany pomiędzy dwoma działkami może pełnić także funkcję ogrodzenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że nawet jeśli obiekt postawiony na granicy działki i będący budowlą (murem oporowym) pełni funkcję ogrodzenia (przegrody odgradzającej teren) i jednocześnie stanowi także konstrukcję oporową dla mas ziemi, to realizacja tego rodzaju konstrukcji budowlanej nie jest zwolniona od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1513/18, LEX nr 2704327).
Zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Część robót budowlanych wymaga jednak zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, niewielki ich zakres nie wymaga zaś w ogóle zgody budowlanej (art. 29 - 31 Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego konstrukcje oporowe zaliczają się do budowli, a z kolei budowle na podstawie pkt 1 powołanego przepisu stanowią obiekt budowlany. Trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, że mur oporowy nie mieści się natomiast w żadnej z wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego kategorii obiektów, które korzystają ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia w trybie art. 30 tej ustawy. Tego rodzaju roboty budowlane podlegają reglamentacji prawnobudowlanej w postaci obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie mógł więc mieć zastosowania. Nawiązując do wcześniejszego spostrzeżenia dodać trzeba, że o ile osoba posiadająca prawo do dysponowania nieruchomością uważa, że z uwagi na ukształtowanie terenu zachodzi potrzeba wykonania w granicy tej nieruchomości konstrukcji oporowej w postaci stabilnego muru oporowego, przed rozpoczęciem robót winna uzyskać stosowne pozwolenie organu administracji architektoniczno - budowlanej.
Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego przez błędne zastosowanie tych przepisów.
Skoro organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wykonane roboty budowlane jako wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, zachodziły podstawy do wszczęcia i prowadzenia postepowania w trybie i na zasadach określonych w art. 48 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania i w efekcie zastosowały art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stosownie do treści tego przepisu organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. O potrzebie uruchomienia postępowania legalizacyjnego przesądziły ustalenia co do zakresu wykonanych robót budowlanych, następnie ich kwalifikacja - obiekt pełni funkcję muru oporowego oraz brak wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na ich realizację. W sprawie nie został również naruszony art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w myśl którego na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie PINB z dnia 5 maja 2021 r., które zostało merytorycznie rozpoznane przez organ.
Z tych wszystkich powodów, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło