VII SA/Wa 294/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. Ś. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. M. Ś., reprezentowany przez pełnomocnika K. Ś., wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. Nr [...], którym organ, po rozpoznaniu zażalenia M. Ś., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu tego organu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. zawieszającym z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowli składającej się z płyty obornikowej o wymiarze rzutu 6,30 m x 20,00 m wraz z murem oporowym w kształcie litery "L" o długości ramion 6,50 m i 20,20 m oraz zbiornika na gnojowicę, znajdujących się na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości W., gmina K. oraz wzywającym inwestora do wystąpienia - w określonym terminie - do Burmistrza Miasta K. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla w/w inwestycji, polegające na mylnym wpisaniu w wierszu 2 uzasadnienia w/w postanowienia "w dniu 27 lutego 2019 r.", zamiast "30 lipca 2020". Z akt sprawy wynika, że odpis postanowienia z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] został doręczony pełnomocnikowi M. Ś. – K. Ś. w dniu 26 października 2021 r. W dniu 31 października 2021 r. K. Ś. przesłał do organu II instancji za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] października 2021 r. Pismem z dnia 9 listopada 2021 r. organ poinformował pełnomocnika, że w obecnym stanie prawnym brak jest możliwości skutecznego wnoszenia podań za pośrednictwem poczty elektronicznej, przytaczając treść art. 63 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2021 r. Organ wskazał, że podanie można skutecznie złożyć tylko za pośrednictwem platformy e-PUAP lub na piśmie, a kolejne pisma pełnomocnika strony wnoszone w nieprzewidzianej prawem formie pozostawiane będą w aktach bez odpowiedzi. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w dniu 30 listopada 2021 r. W dniu 1 grudnia 2021 r. K. Ś. wniósł pismo (data wpływu do organu 6 grudnia 2021 r.), w którym stwierdził, że "w przypadku braku uznania wniosku o uzupełnienie postanowienia, wniosek ten należy potraktować jako skargę na postanowienie WINB Nr [...] z dnia [...] października 2021 r." W piśmie tym pełnomocnik wniósł również o zawieszenie postępowania odwoławczego oraz załączył wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] października 2021 r. w formie pisemnej. W piśmie z dnia 9 grudnia 2021 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącego, że wniosek o uzupełnienie postanowienia zostanie rozpoznany w terminie przewidzianym w przepisach k.p.a. Odnośnie wniosku pełnomocnika o potraktowanie tego wniosku - w przypadku braku pozytywnego rozpatrzenia - jako skargi do sądu administracyjnego, organ wskazał, że skarga do sądu administracyjnego oraz wniosek o uzupełnienie postanowienia stanowią odrębne środki prawne, oparte na innych podstawach prawnych, których złożenie wymaga spełnienia określonych warunków formalnych. Z tego względu ich równoczesne zawarcie w jednym piśmie pod warunkiem ewentualnym nie znajduje uzasadnienia prawnego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia [...] października 2021 r. Nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Zgodnie z art. 126 k.p.a. przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień. Organ stwierdził, że wniosek M. Ś., działającego przez pełnomocnika K. Ś. o uzupełnienie postanowienia Nr [...] został złożony za pośrednictwem poczty w dniu 1 grudnia 2021 r. Postanowienie Nr [...] zostało skutecznie doręczone na adres pełnomocnika skarżącego w dniu 26 października 2021 r. Termin na złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia upłynął w dniu 9 listopada 2021 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że złożenie wniosku nastąpiło po upływie tego terminu. Powyższe wyklucza możliwość zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie. Jednocześnie organ wskazał, że stanowisko w zakresie wniosku z dnia 31 października 2021 r., który wpłynął do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 2 listopada 2021 r. zostało zawarte w piśmie organu z 9 listopada 2021 r. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 13 stycznia 2021 r. W dniu 14 stycznia 2022 r. M. Ś., reprezentowany przez pełnomocnika K. Ś., wniósł drogą elektroniczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] oraz na postanowienie z dnia [...] grudnia 2021 r. Nr [...] (omyłkowo wskazano datę 7 grudnia 2021 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. Nr [...], którym organ, po rozpoznaniu zażalenia M. Ś., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu tego organu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. zawieszającym z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji wskazanej na wstępie budowli. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Odpis zaskarżonego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego – K. Ś. w dniu 26 października 2021 r., zatem przewidziany w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 25 listopada 2021 r. Skargę do Sądu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł w dniu 14 stycznia 2022 r. W związku ze złożeniem przez stronę wniosku o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia w toku postępowania administracyjnego, rozważenia w tej sytuacji procesowej wymagało czy zastosowanie w sprawie miał art. 111 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W myśl art. 111 § 1b k.p.a. uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 111 § 2 k.p.a. w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. W myśl art. 126 k.p.a. przepisy m.in. art. 109-113 k.p.a. stosuje się odpowiednio do postanowień. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, iż przewidziane w art. 111 § 2 k.p.a. przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji następuje tylko wówczas, gdy żądanie uzupełnienia decyzji zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 111 § 1 k.p.a., tj. w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Art. 111 § 2 k.p.a. nie ma zatem zastosowania w przypadku, gdy przyczyną odmowy uzupełnienia decyzji było niezachowanie przewidzianego w art. 111 § 1 k.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia żądania uzupełnienia decyzji (por. wyrok NSA z 20 października 2015 r., II OSK 1222/15, z dnia 20 listopada 2018 r., II OSK 2971/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęcie odmiennej wykładni mogłoby prowadzić do naruszenia jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady trwałości aktów ostatecznych, albowiem umożliwiałoby ponowne uruchamianie terminu do wniesienia odwołania czy skargi do sądu administracyjnego poprzez wnoszenie w dowolnym czasie wniosków o uzupełnienie decyzji. W tej sprawie pełnomocnik inwestora otrzymał postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. w dniu 26 października 2021 r., a wystąpił z wnioskiem o jego uzupełnienie sporządzonym w formie pisemnej w dniu 1 grudnia 2021 r., zatem po upływie terminu do wniesienia skargi na to postanowienie (termin ten upłynął 25 listopada 2021 r.). Organ stwierdził, że przesłanie do organu wniosku z dnia 31 października 2021 r. o uzupełnienie postanowienia pocztą elektroniczną nie stanowiło skutecznego wniesienia tego wniosku. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. (w wersji obowiązującej od dnia 5 października 2021 r.) stanowi bowiem, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Organ II instancji pouczył pełnomocnika skarżącego o treści tego przepisu w piśmie z dnia 9 listopada 2021 r., stwierdzając jednocześnie, że pisma wniesione za pośrednictwem poczty elektronicznej są bezskuteczne i będą pozostawiane w aktach bez odpowiedzi. Pełnomocnik inwestora odebrał to pismo w dniu 30 listopada 2021 r., a więc już po terminie do wniesienia w prawnie skutecznej formie wniosku o uzupełnienie postanowienia albo skargi do sądu. Nie wniósł on jednak o przywrócenie terminu do wniesienia tych środków prawnych, lecz w dniu 1 grudnia 2021 r. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia, wskazując, że gdyby okazał się on nieskuteczny, to należy go traktować jak skargę do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r., Nr [...] organ odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia [...] października 2021 r. z uwagi na złożenie wniosku po upływie terminu 14 dni, gdyż przepisy k.p.a. nie przewidują innej formy takiego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, zachodzi więc w tej sprawie sytuacja, o której mowa w powołanym wyżej orzecznictwie, a więc wydania postanowienia o odmowie uzupełnienia postanowienia nie ze względu na jego merytoryczną niezasadność, lecz ze względu na uchybienie terminu do złożenia wniosku. W takiej sytuacji procesowej art. 111 § 2 k.p.a. nie ma zatem zastosowania. Początek biegu terminu do wniesienia skargi w tym przypadku nie rozpoczął się zatem w dniu doręczenia pełnomocnikowi inwestora postanowienia z dnia [...] grudnia 2021 r. o odmowie uzupełnienia postanowienia (tj. 13 stycznia 2022 r.), lecz na zasadach ogólnych – w dniu doręczenia mu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2021 r. (tj. 26 października 2021 r.). Skargę wniesioną w dniu 14 stycznia 2022 r. Sąd uznał więc za wniesioną z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Dodać należy, iż zawarte w piśmie pełnomocnika inwestora z dnia 1 grudnia 2021 r. zastrzeżenie, iż w przypadku braku uznania wniosku o uzupełnienie postanowienia, wniosek ten należy potraktować jako skargę na postanowienie WINB Nr [...] z dnia [...] października 2021 r. było bezskuteczne, gdyż – jak słusznie wskazał organ w piśmie z dnia 9 grudnia 2021 r. – są to odrębne środki prawne, oparte na innych podstawach prawnych, których złożenie wymaga spełnienia określonych warunków formalnych. Z tego względu równoczesne zawarcie w jednym piśmie wniosku o uzupełnienie postanowienia i skargi do sądu administracyjnego (pod warunkiem ewentualnym) nie jest dopuszczalne. Strona powinna jednoznacznie wskazać, z którego z przysługujących jej środków prawnych korzysta. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.