III FSK 4909/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1524/20 w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2018 r. do stycznia 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. T. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej kwotę 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 22.04.2021 r. o sygn. III SA/Wa 1524/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. T. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 3.06.2020 r., nr [...], wydaną w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2018 r. do stycznia 2019 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) przez uznanie, że zostały spełnione ustawowe przesłanki spełnienia obowiązku dokonywania wpłat przez skarżącego na PFRON, podczas gdy organy na żadnym etapie postępowania nie ustaliły w sposób wystarczający i obiektywny wszystkich okoliczności sprawy, co Sąd pierwszej instancji był zobowiązany ocenić, rozpoznając legalność decyzji administracyjnych. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rodziny i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Z uwagi na podniesione w niej zarzuty i argumentację na ich poparcie, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, a Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do rozpoznawania jej jedynie w granicach wskazanych w niej podstaw kasacyjnych (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna powinna ponadto zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (art. 183 § 1 p.p.s.a.). 3.2. Uwzględniając powyższe uwagi, podkreślenia wymaga, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają w rzeczywistości uzasadnienia, a jedynie stanowią polemikę ze stanowiskiem WSA w Warszawie. Jest przy tym istotne, że w skardze kasacyjnej skarżący nie podniósł zarzutów naruszenia przez organy przepisów postępowania, za pomocą których mógłby skutecznie zwalczyć kompletność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim jego ocenę, która następnie znalazła aprobatę Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej brak jest powiązanych ze stosownymi przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzutów naruszenia odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej, dotyczących zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego czy też jego oceny. Przepisy te mają zasadnicze znaczenie w procesie ustalenia stanu faktycznego, albowiem wyznaczają reguły, według których organ podatkowy gromadzi i ocenia zgromadzony materiał dowodowy, a wynikiem tej oceny są ustalenia faktyczne. Brak w skardze kasacyjnej takich zarzutów w świetle art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wypowiedzenie się, czy ocena materiału dowodowego obejmowała całość tego materiału we wzajemnym powiązaniu poszczególnych dowodów i czy była oceną swobodną, a nie dowolną, a w konsekwencji, czy wnioski są prawidłowe. Dodatkowo za całkowicie chybione należy uznać przytoczenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisów (art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8) ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), ponieważ w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej. Na powyższe wskazuje art. 49 ust. 1 ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573), zgodnie z którym do wpłat o jakich mowa w art. 21 ust. 1, art. 22b, art. 23, art. 29 ust. 3a¹, 3b, 3c i 3g, art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 33 ust. 4a, 4a¹,4c, 7 i 7a, oraz art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426, ze zm.), stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. 3.3. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., który statuuje obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy. Przepis ten przewiduje, że przy ocenie legalności zaskarżonego aktu Sąd pierwszej instancji bierze pod uwagę okoliczności, które w aktach tych się znajdują, a także statuuje zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach (zob. wyroki: NSA z 10.07.2014 r., I GSK 463/13; z 28.03.2013 r., I FSK 683/12). Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby WSA w Warszawie wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o materiał inny niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji orzekał natomiast na podstawie akt sprawy, tzn. rozpatrywał sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonywał ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, natomiast badał, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ, którego decyzja została zaskarżona, odpowiadają prawu (zob. wyrok NSA z 23.01.2007 r., II FSK 72/06). Dlatego jako niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. 3.4. Jako bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 208 § 1 o.p. Artykuł 208 § 1 o.p. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarżący w ogóle nie uzasadnił tego zarzutu, co więcej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie ma żadnego odniesienia się do tego zarzutu. 3.5. W konsekwencji wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadne, a wyrok WSA w Warszawie za odpowiadający prawu. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, natomiast o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowił w pkt 2 sentencji w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ skarżący, który ją wniósł, zrzekł się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów (art. 182 § 3 p.p.s.a.). sędzia Mirella Łent sędzia Sławomir Presnarowicz sędzia Stanisław Bogucki