II OZ 436/22

Dnia 17 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Ośrodka [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 334/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] Ośrodka [...] w P. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 28 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej zobowiązania do wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 334/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę [...] Ośrodka [...] w P. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej zobowiązania do wykonania robót budowlanych, wskazując, że skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, tj. nie nadesłał uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego upoważniającego adw. J. S. do występowania w jego imieniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu, przedłożona na wezwanie Sądu kserokopia pełnomocnictwa, jako że nie została w sposób prawidłowy poświadczona, gdyż nie zawierała podpisu adwokata, nie została uwierzytelniona w sposób, o którym mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a. i art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1184), co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto, w ocenie Sądu, do pełnomocnictwa nie załączono dokumentu, z którego wynikałoby, że osoba która podpisała pełnomocnictwo, jest uprawniona do występowania jako Dyrektor [...] Ośrodka [...] w P. Skarżący na postanowienie wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że "załączył do pisma odpis pełnomocnictwa". Jednocześnie stwierdził, że "brak wezwania strony do podpisania skargi i przedłożenia dokumentu uprawniającego do reprezentowania jednostki organizacyjnej, gdy jej pełnomocnicy podpisali skargę lub gdy skargę podpisali, lecz poza pełnomocnictwem procesowym do reprezentowania strony nie załączyli dokumentu uprawniającego stronę do działania w imieniu jednostki, jest oczywiście nie do pogodzenia z wyrażonym w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawem do sądu". Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, że pismem z 25 kwietnia 2022 r., w wykonaniu zarządzenia z 22 kwietnia 2022 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego adw. J. S., który podpisał skargę, do występowania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W ustawowym terminie skarżący nadesłał jedynie kserokopię pełnomocnictwa procesowego z dnia 21 marca 2022 r. Tymczasem zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelniać odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Na elementy składowe poświadczenia wskazuje art. 4 ust. 1b ustawy Prawo o adwokaturze. Ustawodawca na poświadczeniu wymaga m.in. podpisu adwokata, którego to podpisu zabrakło na nadesłanym na wezwanie Sądu odpisie pełnomocnictwa z dnia 21 marca 2022 r. W przypadku występowania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się od niego znajomości obowiązujących przepisów zawodowych, szczególnie w kwestiach tak elementarnych jak uwierzytelnienie pełnomocnictwa. Nie można zatem przyjąć, że pełnomocnictwo przedłożone przez skarżącego jest zgodne z przepisami prawa, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w jej art. 37 § 1 wymaga uwierzytelnienia pełnomocnictwa. Prawidłowe umocowanie pełnomocnika stanowi elementarny warunek zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Przesłanie jedynie kserokopii pełnomocnictwa nie stanowi potwierdzenia umocowania i jednocześnie skutecznego uzupełnienia braku formalnego, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 575/18 oraz z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OZ 148/21. Jeżeli natomiast chodzi o braki formalne skargi podpisanej i wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika, to jak już wyżej wskazano, w myśl art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a., do skargi powinno być dołączone pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. NSA rozpoznający sprawę stoi przy tym na stanowisku, że w przypadku, kiedy pełnomocnikiem jest osoba, która zgodnie z art. 35 p.p.s.a. może być pełnomocnikiem, np. tak jak w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik profesjonalny, to w razie nieusunięcia braku formalnego skargi w postaci braku pełnomocnictwa Sąd nie jest zobowiązany wzywać skarżącego, którego pełnomocnictwa nie przedłożono, do podpisania skargi. W ocenie NSA wynika to z art. 37 p.p.s.a., w którym to na pełnomocnika nałożono obowiązek dołączenia pełnomocnictwa do akt sprawy (por. postanowienie NSA z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 92/19). Oceniając zarzut zażalenia odnoszący się do pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw, to NSA stoi na stanowisku, że mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, stronie należy umożliwić uzupełnienie braków formalnych skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości strona nie skorzystała w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (por. postanowienia NSA z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2319/11 i z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15). Co więcej, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje również możliwość przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności, z której to instytucji strona skarżąca nie skorzystała. Należy też zauważyć, że ciężar nałożony na stronę postępowania przed sądem administracyjnym w postaci obowiązku przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa procesowego nie jest nadmierny. W tych okolicznościach nie sposób uznać, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania NSA uznał, że odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było zgodne z prawem. Z uwagi na powyższe NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a.