II OSK 955/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-06

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Andrzej Jurkiewicz, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona powołuje się na błędne pouczenie w decyzji ostatecznej dotyczące terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że nawet jeśli przyjąć, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg od daty późniejszej niż wskazana przez Sąd I instancji (tj. od 31 stycznia 2020 r. zamiast 20 stycznia 2020 r.), to wniosek złożony 10 marca 2020 r. nadal był spóźniony. Sąd podkreślił, że błędne pouczenie w decyzji o prawie do odwołania, choć nie może szkodzić stronie, nie wpływa na termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a jedynie może stanowić podstawę do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Z. Z. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o nakazie rozbiórki pawilonu handlowego, powołując się na przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Z. Z. na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Z. Z. złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a., kwestionując ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 632/20 w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 4 lutego 2021 r., II SA/Sz 632/20 oddalił skargę Z. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z [...] marca 2020 r. znak [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB z [...] grudnia 2019 r. znak [...]. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że decyzją z [...] grudnia 2019 r. PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., nakazał Z. Z. rozbiórkę pawilonu handlowego wybudowanego na terenie działki nr ew. [...], przy ul. [...] w [...], gmina [...], pierwotnie wybudowanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z [...] kwietnia 1979 r. znak: [...] na okres czasowy (z określonym terminem jego rozbiórki na 1983 r.), zniszczonego w skutek pożaru i wyremontowanego bez wymaganego zgłoszenia. Z. Z. złożyła pismem z 31 stycznia 2020 r. odwołanie od powyższej decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, które [...]WINB rozpatrzył odmownie postanowieniem z [...] lutego 2020 r. znak [...]. Pismem z 10 marca 2020 r. Z. Z. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] grudnia 2019 r., powołując się na przyczyny wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a. PINB postanowieniem z [...] marca 2020 r. na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. odmówił wznowienia wnioskowanego postępowania, wskazując, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania. Nie uwzględniając zażalenia Z. Z., [...]WINB postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ zażaleniowy, odnosząc się do zachowania przez wnioskodawczynię terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wskazał, że o decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. dowiedziała się ona 20 stycznia 2020 r. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wpłynął natomiast do organu I instancji 18 marca 2020 r., a zatem po upływie jednego miesiąca. Odnosząc się do przyczyny wznowienia, którą wnioskodawczyni powiązała z zarzutem, że PINB orzekł o nakazie rozbiórki pawilonu handlowego, ustalając niezgodnie ze stanem faktycznym, iż obiekt ten uległ zniszczeniu wskutek pożaru i został samowolnie odbudowany, podczas gdy - według wnioskodawczyni - pawilon w skutek pożaru uległ jedynie uszkodzeniu i został wyremontowany, [...]WINB z kolei wyjaśnił, że powyższą okoliczność wnioskodawczyni mogła przedstawić jako podstawę wznowienia postępowania w terminie miesiąca od dnia powzięcia o niej wiadomości. Wnioskodawczyni decyzja o nakazie rozbiórki została doręczona 20 stycznia 2020 r. W jej uzasadnieniu znajdowała się informacja o samowolnej odbudowie pawilonu zniszczonego wskutek pożaru, stąd wnioskodawczyni, mając wiedzę, że uległ on tylko częściowemu uszkodzeniu i podlegał naprawie, uchybiła terminowi, powołując się na nią dopiero w podaniu o wznowienie w piśmie z 10 marca 2020 r. Z. Z. wniosła skargę na powyższe postanowienie [...]WINB, zarzucając mu naruszenie: art. 148 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, że strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania 20 stycznia 2020 r., tj. z chwilą odbioru decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. w sytuacji, gdy odbiór tej decyzji nie stanowił dla niej podstawy do wznowienia postępowania, albowiem była przekonana, że z tą datą zaczyna jej biec termin do złożenia odwołania w trybie art. 127 § 1 k.p.a.; art. 148 § 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i wykładnię polegającą na przyjęciu, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, tj. 20 stycznia 2020 r. w sytuacji, gdy art. 145 § 1 k.p.a. uzależnia wznowienie postępowania od zakończenia sprawy decyzją ostateczną, a skarżąca 20 stycznia 2020 r. nie miała wiedzy, że odebrana decyzja jest ostateczna i dowiedziała się o tym 3 marca 2020 r., gdy organ doręczył jej postanowienie z [...] lutego 2020 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co prowadzi do wniosku, że bieg terminu do złożenia podania rozpoczął się we wskazanym dniu; art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. przez nierozpoznanie przesłanek wznowienia postępowania określonych w tych przepisach, jak również pominięcie art. 30 ust. 2, art. 30 ust. 5c i art. 48 ust. 1 p.b.; art. 112 k.p.a. przez błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania – wskazano w nim, że strona ma prawo wnieść odwołanie do organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, co miało miejsce 20 stycznia 2020 r., gdy tymczasem organ uznał decyzję za doręczoną 27 grudnia 2019 r., co skutkowało tym, że w chwili faktycznego doręczenia decyzji 20 stycznia 2020 r. minął już termin do wniesienia odwołania; art. 42 k.p.a. przez zaniechanie doręczenia skarżącej pism na adres: ul. [...][...], [...][...]. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku zauważył, że z akt sprawy wynika, iż we wniosku o wznowienie postępowania, który wpłynął do PINB 18 marca 2020 r., skarżąca powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., podnosząc, że nie uczestniczyła w postępowaniu (m. in. w oględzinach budynku) oraz kwestionując ustalenia organu odnośnie do przyjętych podstaw orzeczenia nakazu rozbiórki pawilonu. Nadto oświadczyła, że o wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę i o toczącym się postanowieniu dowiedziała się 20 stycznia 2020 r., kiedy to odebrała decyzję wraz z pouczeniem w siedzibie organu. Sąd I instancji odnosząc się do powyższych informacji stwierdził, że w ich świetle należy przyznać rację organowi odwoławczemu, iż termin do złożenia wniosku w zakresie obu podstaw wznowienia dla skarżącej rozpoczął bieg 20 stycznia 2020 r., gdyż wówczas skarżąca dowiedziała się o wydanej decyzji i nowych okolicznościach faktycznych. Równocześnie upłynął on 20 lutego 2020 r., co oznacza, że skarżąca uchybiła terminowi, o który mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Argumentacja skargi w żaden sposób nie podważa, jak podkreślił Sąd, zasadności powyższego stanowiska. W szczególności nie sposób przyjąć, aby organ błędnie zinterpretował i zastosował art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, analiza art. 148 § 1 i 2 k.p.a. dowodzi, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w przypadku gdy podstawę wznowienia stanowił okoliczność niezawinionego braku udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną - od dnia, w którym strona dowiedziała się o tej decyzji. W realiach sprawy oparcie żądania wznowienia postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. wymagało ustalenia, w jakiej dacie skarżąca dowiedziała się o decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. oraz o okolicznościach stanowiących podstawę jej wydania. Nie chodziło jednak, jak podnosi skarżąca, o powzięcie wiadomości o decyzji ostatecznej, a o samym wydaniu decyzji i jej treści. Z literalnego brzmienia art. 148 k.p.a., jak wskazał Sąd I instancji, w żaden sposób nie wynika, aby miesięczny termin w nim określony biegł od daty dowiedzenia się o decyzji ostatecznej. Skoro wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu, to organ nie miał podstaw do merytorycznego jego rozpatrzenia. Sąd I instancji stwierdził, że nie mógł odnieść się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 42 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczania pism skarżącej na adres jej matki, u której skarżąca przebywała, albowiem okoliczność ta dotyczy wprost przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która to przesłanka na tym etapie postępowania nie podlega badaniu. W ocenie Sądu I instancji, prawnie irrelewantna pozostawała także akcentowana przez skarżącą kwestia zamieszczenia błędnego pouczenia w decyzji z [...] grudnia 2019 r. co do prawa odwołania. Wprawdzie na mocy art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, tym niemniej przepis ten nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia terminowości złożenia wniosku o wznowienia postępowania. Strona korzystając z właściwych środków procesowych, może uniknąć negatywnych skutków uchybienia terminowi, jeżeli przyczyną tego uchybienia było błędne pouczenie organu. W przypadku procedury administracyjnej środkiem takim jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia, z którego to środka skarżąca skorzystała. Zarzut błędnego pouczenia pozostaje tym samym bez wpływu na bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Z. Z. złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na przyjęciu, że strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania 20 stycznia 2020 r., tj. z chwilą odbioru decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. w sytuacji, gdy odbiór tej decyzji nie stanowił dla strony podstawy do wznowienia postępowania, albowiem była ona przekonana na podstawie pouczenia, że z tą datą zaczyna dla niej biec termin do złożenia odwołania w trybie art. 127 § 1 k.p.a., a nadto uzasadnienie decyzji było niejasne i nie wynikało z niego jednoznacznie co jest przyczyną jej wydania, jak również naruszenie ww. przepisu polegające na przyjęciu, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, tj. 20 stycznia 2020 r. w sytuacji, gdy art. 145 § 1 k.p.a. uzależnia wznowienie postępowania od zakończenia sprawy decyzją ostateczną, a skarżąca 20 stycznia 2020 r. nie miała wiedzy, że odebrana decyzja jest ostateczna, dowiadując się o tym 3 marca 2020 r., gdy organ doręczył jej postanowienie z [...] lutego 2020 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co powoduje, że bieg terminu do złożenia podania rozpoczął się 3 marca 2020 r.; 2) art. 112 k.p.a. przez błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania - wskazano w nim, że strona ma prawo wnieść odwołanie do organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, co miało miejsce 20 stycznia 2020 r., gdy tymczasem organ uznał decyzję za doręczoną 27 grudnia 2019 r., co skutkowało tym, że w chwili faktycznego doręczenia decyzji 20 stycznia 2020 r. minął już termin do wniesienia odwołania i zaczął biec termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (pouczenie wprowadzało w błąd). Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wskazany warunek w sprawie został spełniony. Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, że nie została ona oparta na podstawach, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego wyroku. W ramach sformułowanych zarzutów skarżąca podjęła próbę podważenia oceny prawnej Sądu I instancji, który, akceptując ustalenie [...]WINB, wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB z [...] grudnia 2019 r. został złożony przez skarżącą z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, w przypadku natomiast, gdy we wniosku o wznowienie postępowania strona powołuje podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna. Bieg terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. nie może się bowiem rozpocząć przed zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., II OSK 1113/10, ONSAiWSA 2011/6/13). Powyższe stanowisko opiera się na zapatrywaniu, zgodnie z którym wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznych jest postępowanie odwoławcze, co oznacza, że dopiero w momencie zakończenia takiego postępowania lub zajścia warunków wskazujących, iż decyzja organu I instancji stała się ostateczna, otwiera się przed stroną możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Zasada niekonkurencyjności odwołania oraz podania służącego zainicjowaniu ww. postępowania nadzwyczajnego potwierdza, że warunkiem dopuszczalności podania o wznowienie jest objęcie zakresem żądania wznowienia postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej. Bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., jest powiązany z powyższym wymaganiem, co należy rozumieć jako nakaz uwzględnienia przy określaniu momentu, w którym rozpoczął swój bieg wskazany termin, okoliczności potwierdzających, że dowiedzenie się przez stronę o decyzji nakazywało jej zamieszczone w niej rozstrzygnięcie traktować jako ostateczne, a zatem takie, które nie może zostać podważone w drodze wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia. Gwarancyjny wymiar powyższego założenia sprzeciwia się zatem uznaniu, że stan sprawy, w której decyzja została wydana, nie powinien podlegać szczegółowemu rozważeniu przez organ właściwy w sprawie wznowienia i rzutować na ocenę spełnienia przez wnioskodawcę warunku dowiedzenia się o wydaniu decyzji, która ma charakter ostateczny (por. wyrok NSA z 19 października 2018 r., II OSK 2646/16; wyrok NSA z 5 września 2017 r., II OSK 2807/15; wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., II OSK 1061/15). W rozpatrywanej sprawie okolicznością niesporną pozostaje, że decyzja PINB z [...] grudnia 2019 r. nakazująca skarżącej rozbiórkę pawilonu handlowego, po podwójnym awizowaniu, została stronie skutecznie doręczona 27 grudnia 2019 r. w trybie zastępczym (art. 43 k.p.a.). Wobec niezaskarżenia ww. decyzji stała się ona ostateczna. Dzień powzięcia przez skarżącą wiedzy o wydanej decyzji i zapoznania się z jej treścią w siedzibie PINB, co nastąpiło 20 stycznia 2020 r., nie mógł być traktowany przez Sąd I instancji jako termin, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Skarżąca nie posiadała bowiem wiedzy o charakterze prawnym podjętej względem niej czynności. Działanie organu nie stanowiło czynności doręczenia pisma w rozumieniu art. 39 k.p.a., ale pozostawało czynnością techniczną zapoznania strony z doręczoną jej uprzednio decyzją po jej skutecznym awizowaniu. Znaczenie procesowe zaniechania przez PINB pouczenia skarżącej w kontekście przysługującego jej zakresu uprawnień do podważenia ww. decyzji w trybie zwyczajnym (odwoławczym) zostało trafnie zaakcentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lutego 2021 r., II OSK 2959/20 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 27 sierpnia 2020 r., II SA/Sz 451/20 i postanowienie [...]WINB z [...] lutego 2020 r. odmawiające przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. O ile dzień 20 stycznia 2020 r. nie mógł w sprawie stanowić terminu dowiedzenia się przez skarżącą o wydaniu decyzji, która ma charakter ostateczny, o tyle dniem tym niewątpliwie pozostawał dzień 31 stycznia 2020 r., w którym reprezentujący skarżącą pełnomocnik sporządził odwołanie od decyzji PINB z [...] grudnia 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, któremu towarzyszył argument, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej (nie przebywała ona w miejscu zamieszkania, gdzie wysłana została korespondencja). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest powodów, by powyższej czynności procesowej nie utożsamiać z działaniem strony, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. i w kontrolowanym postępowaniu nie przypisywać mu doniosłości tylko z uwagi na wskazanie, że wniosek został zgłoszony "z daleko posuniętej ostrożności procesowej". Jeżeli strona występuje o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, działa na podstawie przekonania, że skarżona decyzja jest ostateczna, niemniej nie ponosi ona winy w spóźnionym złożeniu odwołania od niej. Zgłoszenie wniosku, który został rozpatrzony przywołanym wyżej postanowieniem [...]WINB z [...] lutego 2020 r., poddanym następnie kontroli sądowej, stanowiło świadomy wybór przez stronę środka prawnego, którym zdecydowała się ona w okolicznościach sprawy posłużyć celem podważenia nakazu rozbiórki. Działanie skarżącej podjęte 31 stycznia 2020 r., gdy wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, prowadziło do rozpatrzenia jej żądania, oznaczało jednak równocześnie, że w sprawie zaistniały warunki, z którymi art. 148 § 2 k.p.a. łączy bieg terminu do wystąpienia o wznowienie postępowania. We wskazanym dniu skarżąca dysponowała bowiem wiedzą, że wydana przez PINB decyzja rozbiórkowa ma charakter ostateczny, umożliwiającą dochodzenie praw w trybie wznowienia postępowania. Powyższe stanowisko nie czyni wadliwym oceny przyjętej w zaskarżonym wyroku odnośnie do przekroczenia przez skarżącą miesięcznego terminu, ponieważ nawet, jeżeli początek jego biegu odnieść do dnia 31 stycznia 2020 r. a nie dnia wskazanego przez Sąd I instancji (20 stycznia 2020 r.), wniosek o wznowienie postępowania z 10 marca 2020 r., nadany 13 marca 2020 r. (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.), został wniesiony do organu w sposób pozbawiający go skuteczności wynikającej z dochowania przez stronę wymaganego prawem terminu. Ocenę tę należy przenieść również na kwestię zachowania przez skarżącą terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania ze względu na przyczynę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Charakter zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń w stosunku do stanowiska PINB, którym skarżąca nadała formę występujących w sprawie istotnych nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, nakazywał uznać, że ich zgłoszenie organowi nadzoru budowlanego powinno nastąpić na tych samych zasadach, co żądanie wznowienia postępowania z przyczyny wynikającej z treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia w kontrolowanym postępowaniu art. 112 k.p.a. Przepis ten stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Dyspozycja powyższego przepisu w żaden sposób nie rzutuje na ocenę kwestii, które powinien mieć na uwadze Sąd I instancji, poddając kontroli sposób zastosowania przez [...]WINB art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. przy wydawaniu postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Argumenty towarzyszące zarzutowi zasadzają się na założeniu, że w swojej decyzji z [...] grudnia 2019 r. PINB zawarł błędne pouczenie o prawie do wniesienia przez stronę odwołania do organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Jest ono jednakże w całości błędne, ponieważ organ ten zastosował się w sposób prawidłowy do obowiązku wynikającego z art. 107 § 1 pkt 7 w zw. z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. Brak świadomości strony postępowania, kiedy nastąpiło doręczenie decyzji organu I instancji, które wywołuje skutek procesowy polegający na rozpoczęciu biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, jeżeli nie wynika z zamieszczenia przez organ błędnego pouczenia, pozostaje bez związku z zakresem normowania art. 112 k.p.a. Sytuacja ta może co najwyżej otwierać stronie prawo do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w zachowaniu strony brak jest zawinienia. Powyższe zagadnienie nie ma bezpośredniego związku z przepisem objętym podstawą kasacyjną, a tym bardziej z przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odnoszącego się do określenia zdarzenia, z którym powiązane było rozpoczęcie biegu terminu na wystąpienie o wznowienie postępowania, z ujawnionych wyżej powodów odpowiada prawu. Zasadnie Sąd I instancji oddalił bowiem skargę na postanowienie [...]WINB z [...] czerwca 2020 r. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło