II SA/Wa 4119/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Fundacji "[...]" z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Fundacji "[...]" z siedzibą w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w piśmie z [...] sierpnia 2021 r., przesłanym za pośrednictwem e-maila, zwróciła się do Fundacji "[...] " z siedzibą w [...] o udostępnienie, na podstawie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.): 1) informacji o tym, czy w Fundacji każda dotacja ze środków publicznych księgowana jest na wyodrębnionym koncie księgowym, 2) spisu kontroli przeprowadzonych przez podmioty publiczne udzielające dotacji Fundacji w latach 2017-2021, 3) skanów sprawozdań finansowych z dotacji wskazanych we wniosku. W piśmie z [...] października 2021 r. Fundacja "[...]" z siedzibą w [...] udostępniła Stowarzyszeniu [...] informacje, o które wnioskowano w pkt 1 i pkt 2 wniosku, a ponadto sprawozdania finansowe z dotacji, zgodnie z pkt 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z wyłączeniem danych osobowych pracowników (współpracowników) Fundacji oraz danych podmiotów współpracujących z Fundacją (dokonano ich anonimizacji), o czym rozstrzygnęła decyzją z tego samego dnia (nr [...]), wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako k.p.a.) oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. W uzasadnieniu decyzji Fundacja podała, że udostępnienie Stowarzyszeniu pełnych sprawozdań finansowych z dotacji wskazanych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. może stanowić naruszenie prywatności osób fizycznych oraz tajemnicy przedsiębiorcy. Ograniczenie dostępności danych o osobach fizycznych i innych podmiotach współpracujących z Fundacją oraz wypłacanych stawkach wynagrodzenia jest związane z istotnością tych danych dla prowadzenia działalności gospodarczej przez Fundację. Fundacja wyjaśniła, że znajomość rynku usług (kontakty do specjalistów, stawki wynagrodzenia, ceny, upusty, rabaty) stanowi istotny element przewagi konkurencyjnej pozyskany wieloletnią pracą osób zaangażowanych na rzecz Fundacji. Wskazano także, że umowy z kontrahentami zawierają klauzule poufności. Zdaniem Fundacji, ujawnienie danych osób fizycznych może godzić w prawo tych osób do prywatności z uwagi na fakt, że jest w społeczeństwie polskim kojarzona z kościołem katolickim oraz poglądami konserwatywnymi, podczas gdy w Europie i w Polsce narasta zjawisko nietolerancji religijnej, a osoby o konserwatywnych poglądach doświadczają wielu przejawów dyskryminacji. Fundacja podniosła również, że nie jest instytucją publiczną i jedynie niektóre z działań finansuje ze środków publicznych. Dodała, że prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i nieograniczonego. Z kolei wnioskodawca jest aktywnym uczestnikiem sporu politycznego i światopoglądowego i od 2016 r. w sposób uporczywy inicjuje postępowania administracyjne i karne przeciwko Fundacji. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Fundacji "[...]" z siedzibą w [...] z [...] października 2021 r. (nr [...]) o odmowie udostępnienia skanów sprawozdań finansowych z dotacji wskazanych we wniosku z [...] sierpnia 2021 r., w zakresie, w jakim zawierają dane osobowe pracowników i/lub współpracowników Fundacji oraz dane podmiotów gospodarczych współpracujących z Fundacją. Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1913) oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosło, że Fundacja nie wyjaśniła dlaczego przyjęła, że tożsamość jej kontrahentów podlega ochronie ze względu na prawo do prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy, skoro umowy są finansowane ze środków publicznych. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Fundacja "[...]" z siedzibą w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżoną do Sądu decyzją Fundacja "[...]" z siedzibą w [...] na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmówiła udostępnienia skarżącemu Stowarzyszeniu informacji publicznej zgodnie z pkt 3 jego wniosku złożonego za pomocą poczty elektronicznej w dniu [...] sierpnia 2021 r., ponieważ uznała, że jest to informacja publiczna podlegająca ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy oraz prywatność osób fizycznych. Fundacja powołała się w decyzji na przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (który stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji), niemniej pominęła ust. 2 tego przepisu, w myśl którego, do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwaliło się stanowisko, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji. Oznacza to, do takiego wniosku mają zastosowanie m. in. art. 63 § 3 i § 3a pkt 1 k.p.a. W konsekwencji jeżeli wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie zawiera własnoręcznego (kwalifikowanego podpisu elektronicznego) wnoszącego, to nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji, bez wcześniejszego wezwania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do jego podpisania, w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (por. np. wyroki NSA z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 873/15, z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2534/16, z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 7/17, z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 430/17, z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 758/16, z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 2957/17, z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1742/18, z dnia 14 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 88/18, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stowarzyszenie [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej przesłało do Fundacji za pośrednictwem "zwykłej" poczty elektronicznej. W konsekwencji wniosek ten z oczywistych względów nie został własnoręcznie podpisany przez wnioskodawcę ani również opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a więc nie spełnia wymogu pisma procesowego, o którym mowa w art. 63 § 3 k.p.a. W tej sytuacji Fundacja zobowiązana była wezwać Stowarzyszenie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przez jego podpisanie zgodnie z zasadą reprezentacji. Tylko taki podpisany wniosek mógł wszcząć postępowanie w sprawie. Nie dopełniając tego obowiązku, a w konsekwencji nie dysponując podpisanym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a tym samym wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, Fundacja wydała zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 16 u.d.i.p. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. Obligowało to Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie Fundacja "[...]" z siedzibą w [...] zobowiązana będzie wyeliminować opisane wyżej uchybienie stosownie do obowiązujących przepisów prawa. Z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienia proceduralne, Sąd nie mógł merytorycznie rozpoznać sprawy, ani też odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w stawce minimalnej) Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), jak w punkcie 2 sentencji wyroku.