I SA/Bd 264/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wynagrodzenia za pracę oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku M. N., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2021 r. obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. W toku tego postępowania organ egzekucyjny w dniu [...] grudnia 2021 r. zawiadomieniem dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w [...] spółce z o.o. oraz zawiadomieniem dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Powyższe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu [...] grudnia 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. skarżący złożył do organu egzekucyjnego wniosek o "odwołanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę". We wniosku podniósł, że decyzja umożliwiająca wydanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę stanowi rażące naruszenie prawa przez urzędnika Urzędu Kontroli Skarbowej i przytoczył wyroki uniewinniające go od zarzutów popełnienia czynu określonego w art. 62 § 2 k.k.s. Z tego powodu skarżący wniósł o uchylenie zajęcia wynagrodzenia za pracę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił zwolnienia z egzekucji wynagrodzenia za pracę w spółce [...]. Nie zgadzając się z zaskarżonym postanowieniem, pismem z dnia [...] lutego 2022 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, wnosząc ponownie, o "odwołanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę". W uzasadnieniu wskazał, iż urzędnicy Urzędu Kontroli Skarbowej dysponowali wyrokami wydanymi przez Sąd Rejonowy w G. oraz Sąd Okręgowy w T., wobec czego mogli dokonać weryfikacji swoich decyzji. Skarżący podnosi, że wyroki mają istotny wpływ na decyzje, które zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Ponadto wskazał, że obecna sytuacja rodzinna związana z chorobą żony dodatkowo osłabiła finanse. Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zajęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko przez organ pierwszej instancji w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wynagrodzenia za pracę, jest uzasadnione. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ egzekucyjny w wystarczający sposób dokonał oceny przesłanek warunkujących zwolnienie z egzekucji zajętego prawa majątkowego, wskazując na okoliczności, które zadecydowały o negatywnym rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego wniosku. Natomiast odnosząc się do wskazań skarżącego dotyczących podstaw wszczęcia egzekucji czy nieprawidłowości dotyczących postępowań wymiarowych, organ wyjaśnił, że kwestie te mogą być ewentualnie przedmiotem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił naruszenie przepisów będących podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Wniósł o "wycofanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia" i złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. Jego zdaniem wydane decyzje naruszają prawo, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 6, art. 245 § 1 pkt 2, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Na poparcie tej tezy przywołuje wyroki Sądu Rejonowego w G. oraz Sądu Okręgowego w T. uniewinniające go od zarzutów popełnienia czynu określonego w art. 62 § 2 k.k.s. Skarżący podniósł, że zostały naruszone zasady prowadzenia postępowania, tj. art 120, 121, 122 i 124 Ordynacji podatkowej przez działanie w sprawie w sposób niebudzący zaufania do organu oraz zaniechanie obowiązku udzielenia informacji oraz wyjaśnień w zakresie zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ załatwiając przedmiotową sprawę. Skarżący zarzuca także naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji oraz art. 8, art. 10, art. 11, art. 12, art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców przez brak rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść wnoszącego zażalenie. Zdaniem strony została naruszona zasada, że organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Ponadto wskazał na złą sytuację rodzinną związaną z chorobą żony i tym samym osłabieniem finansów rodzinnych. Skarżący przytoczył również orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wykładni art. 67a Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] grudnia 2021 r. przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. obejmującego nieuregulowane należności w zakresie podatku od towarów i usług, wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2012 r. W toku postępowania egzekucyjnego organ zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę wypłacanego przez [...] spółkę z o.o. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. skarżący wniósł o "wycofanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia oraz o jego uchylenie". Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a., odmówił zwolnienia z egzekucji wynagrodzenia za pracę. Po rozpatrzeniu zażalenie rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Wskazać należy, że w myśl art. 13 u.p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego (§ 1). Na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego służy zobowiązanemu zażalenie (§ 2). Uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja zwolnienia z egzekucji służy respektowaniu interesów zobowiązanego i może być traktowana jako część szeroko pojmowanej zasady poszanowania minimum egzystencji (por. Z. Leoński, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Węzłowe problemy, Poznań 2003, s. 80). Zgodnie z tym unormowaniem organ egzekucyjny może w drodze postanowienia zwolnić (na czas oznaczony lub nieoznaczony) z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Konieczne jest tu spełnienie następujących przesłanek: 1) zwolnienie następuje na wniosek zobowiązanego, 2) istnienie ważnego interesu zobowiązanego. Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest zatem istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". To zobowiązany musi przy tym wykazać argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych. Ponadto powinien także wskazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych. Podkreślenia wymaga, że wymieniony przepis nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany musi więc wskazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12; wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., II FSK 489/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., I SA/Łd 997/07). Należy też zauważyć, że orzekanie w tych sprawach opiera się na uznaniu administracyjnym (por. T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2003, s. 57). Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd zaprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd bada jedynie czy w sprawie nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego, ale nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15). Zdaniem Sądu, zobowiązany nie wykazał ważnego interesu w zwolnieniu wynagrodzenia spod egzekucji rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. Zasadnicze argumenty skarżącego sprowadzają się do negowania prawidłowości decyzji wymiarowej, stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a następnie dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę. Podkreślenia jednak wymaga, że zwolnienie uregulowane w art. 13 § 1 u.p.e.a. nie może być wykorzystywane do korygowania zakresu powinności publicznoprawnej, będącej przedmiotem egzekucji. Temu służą bowiem odrębne regulacje prawne, pozostające w sferze prawa materialnego, w szczególności art. 67a Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt III FSK 4184/21). Wskazać trzeba, że w skardze strona złożyła wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, jednakże sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia zwolnienia wynagrodzenia spod egzekucji, a nie kwestia umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał także na swoją złą sytuację rodzinną i chorobę żony. Nie przedstawił jednak żadnych dowodów potwierdzających te okoliczności. Ze względu na charakter rozstrzygnięcia to strona obowiązana jest przedstawić dowody uzasadniające jej żądanie (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2699/21). Organ nie mógł naruszyć wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 18 u.p.e.a.). Niemniej stwierdzić należy, że organ działał na podstawie przepisów prawa, a fakt, że zaskarżone postanowienie jest dla strony niekorzystne nie oznacza, iż została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły także wątpliwości uzasadniające ich rozstrzygnięcie na korzyść zobowiązanego. Zaskarżone postanowienie nie narusza też wymienionych w skardze przepisów Konstytucji (art. 2 i art. 7). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.