II GSK 2069/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 1087/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 27 września 2021 r. nr SKO.4181.58.21 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1087/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 27 września 2021 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także skierowania skarżącego na badania lekarskie, które potwierdzą, bądź wykluczą możliwość kierowania przez niego pojazdami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję z dnia 27 września 2021 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 16 sierpnia 2021 r., SKO.4181.58.21, zapadłą w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skarżącemu z naruszeniem: a) art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu; b) art. 101 ust. 2 w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212; powoływanej dalej jako: u.k.p.), poprzez przyjęcie, że obiektywna niemożliwość poddania się badaniu lekarskiemu oznacza uchybienie temu obowiązkowi. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż nie mogły odnieść zamierzonego skutku podniesione w jej podstawach zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 101 ust. 2 u.k.p. Słusznie w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., nie ma charakteru fakultatywnego. Nie została zatem pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja ta ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli kierowca nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (wyrok NSA z 10.7.2019 r. I OSK 2567/18, Lex 2702298; wyrok NSA z 29.5.2020, I OSK 472/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący nie poddał się w terminie badaniu lekarskiemu, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p., na które został skierowany decyzją z 14 kwietnia 2021 r., a w konsekwencji nie przedstawił stosownego orzeczenia lekarskiego (decyzja z 14 kwietnia 2021 r. jest ostateczna i prawomocna, gdyż została utrzymana w mocy decyzją z 5 października 2017 r.; decyzja II instancji nie została zaś zaskarżona do sądu administracyjnego). Tym samym skarżący nie zastosował się do obowiązków określonych w art. 101 ust. 2 u.k.p. (w szczególności w pkt 1 i 2 art. 101 ust. 2 u.k.p.). W niniejszym postępowaniu sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności decyzji z 14 kwietnia 2021 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Poza tym fakt, czy stan zdrowia skarżącego wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego musi zostać zweryfikowany przez dysponującego wiedzą specjalną uprawnionego lekarza (na przedmiotowe badanie kieruje organ administracji, lecz organ - a tym bardziej sąd administracyjny - go nie przeprowadza). Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego, zakres badań lekarskich i jednostki uprawnione do przeprowadzania badań określono rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250, sprost. poz. 293 – na datę wydania zaskarżonej decyzji). Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zatrzymanie prawa jazdy nie rodzi skutku pozbawienia uprawnień, a jedynie eliminuje z grona uczestników ruchu osoby, u których stwierdzono zastrzeżenia co do stanu zdrowia lub których stan zdrowia nie został zweryfikowany w ustawowym terminie. Konieczność skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest działaniem organów państwa w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, a tym samym ochrony zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego. Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji. Wobec niepoddania się przez skarżącego w terminie badaniu, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. i nieprzedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia (art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p.), organ był obowiązany wydać decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, w myśl art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił również stanowisko Sądu I instancji odnośnie braku podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na badanie lekarskie, jak również zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy były doręczone w sposób prawidłowy skarżącemu, a następnie ustanowionemu przez stronę w toku postępowania administracyjnego profesjonalnemu pełnomocnikowi. W treści zawiadomień o wszczęciu postępowania skierowanych do strony zawarto pouczenie o możliwości wypowiedzenia się do co zebranych w sprawie dowodów oraz zgłoszenia ewentualnych żądań, ale z możliwości tej strona nie skorzystała. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż już z tych powodów zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Dodatkowo należy również zaznaczyć, iż nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżący nie tylko nie wskazał związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. a rozstrzygnięciem sprawy, ale przede wszystkim nie wykazał jakich czynności procesowych nie mógł wykonać. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są chybione i na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.