II OSK 1971/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-03-12

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Leszek Kiermaszek, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym, zamiast na rozprawie z wykorzystaniem urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, stanowi naruszenie prawa procesowego i pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, w sytuacji gdy przedmiotem skargi było postanowienie kończące postępowanie administracyjne?
Ratio decidendi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w tym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 3 p.p.s.a., w przypadku gdy przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie administracyjne, nie stanowi naruszenia prawa procesowego ani pozbawienia strony możliwości obrony jej praw. Nawet w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, gdy możliwe było prowadzenie rozpraw zdalnych, sąd mógł skorzystać z trybu uproszczonego, jeśli spełnione były jego przesłanki. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie jest uzależnione od woli strony, a argumenty stron są brane pod uwagę w oparciu o akta sprawy i złożone pisma.
Stan faktyczny
Skarżący D.T. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jego skargę na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przez Sąd I instancji art. 15zzs4 pkt 2 ustawy covidowej poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się na rozprawie zdalnej lub stacjonarnej, co miało pozbawić skarżącego możności obrony jego praw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 333/22 w sprawie ze skargi D.T. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 3 lutego 2022 r. nr K-AP-2.7840.6-1.2022.PP w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 333/22 oddalił skargę D. T. (dalej: "skarżący") na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z 3 lutego 2022 r., nr K-AP-2.7840.6-1.2022.PP w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego z mieszkaniem, przebudowę budynku warsztatowo-magazynowego, budowę wiat z budynkiem technicznym myjni samochodowej wraz z urządzeniami budowlanymi, przy ul. [...] na działce nr [...], w obrębie [...] w K.. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie. Jednocześnie zwrócił się o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Skarżący, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 15zzs4 pkt. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa covidowa"), przez uniemożliwienie wypowiedzenia się zarówno na rozprawie sądowej w budynku sądu jak i przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Podniósł, że począwszy od 16 maja 2022 r. Sąd I instancji mógł przeprowadzić postępowanie sądowe "zdalnie" czego nie wykonał. Tym samym skarżący został pozbawiony możności obrony swych praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a która nie zachodzi w tej sprawie. Jak wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które zostało zainicjowane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył inne przepisy niż wskazane w skardze kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie w skardze kasacyjnej został podniesiony jedynie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 15 zzs4 pkt 2 ustawy covidowej. Kontrola wyroku Sądu I instancji może zostać zatem przeprowadzona jedynie w tym zakresie. Zgodnie z art. 15 zzs4 pkt 2 ustawy covidowej w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny mogą przeprowadzić rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przedmiotowa sprawa rozstała rozpoznana przez Sąd I instancji w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego z powodu COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Szczecinie nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia rozprawy "zdalnej", o której mowa w ww. przepisie. Została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Nie oznacza to jednak, jak podnosi skarżący, że został on pozbawiony obrony swoich praw. Podnieść należy, że w skardze kasacyjnej zupełnie pominięto okoliczność, że przedmiotowa sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 119 ust. 3 p.p.s.a. (co wynika zarówno z zarządzenia z 6 maja 2022 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne jak również z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku - strona 5 uzasadnienia). Stosownie do treści art. 119 ust. 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Takie też postanowienie niewątpliwie zostało poddane kontroli sądowej wniniejszej sprawie. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie stanowiło bowiem postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z 3 lutego 2022 r. w zakresie odmowy wznowienia postępowania, które kończyło postępowanie w postępowaniu administracyjnym. Dlatego też możliwe było skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, we wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. okolicznościach, nie jest uzależnione od woli skarżącego. Tym samym nawet w przepadku gdyby skarżący złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym (rozprawie), to i tak nie pozbawiałoby to sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. wyroki NSA z: 7 listopada 2023 r., II OSK 387/21; 15 lutego 2023 r., III FSK 1673/21). Zaznaczyć także trzeba, że Sąd rozpoznający sprawę w tym trybie nie pomija stanowiska strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty organu, podlegają rozpoznaniu w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie jest rozstrzygana przez sąd w składzie trzech sędziów (por. wyrok NSA z 7 lutego 2025 r., III FSK 1312/23). Mając powyższe na uwadze uznać należy, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący rozpoznania skargi skarżącego na posiedzeniu niejawnym zamiast na rozprawie pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Sprawy ze skargi na postanowienie kończące postępowanie w postępowaniu administracyjnym, mogą bowiem być rozpoznawane w trybie uproszczonym. Z uwagi, iż jedyny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut skarżącego został uznany za bezzasadny Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło