IV SA/Wa 3366/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłat rocznych z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...], z [...] października 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...] odmawiającej umorzenia opłat rocznych za lata 2017-2026 z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Prezydent [...] decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] nałożył na [...] opłaty roczne za lata 2017-2026 z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze. Pismem z 15 grudnia 2016 r. Prezydent [...] wystąpił do Marszałka Województwa [...] o umorzenie ww. opłaty. Marszałek Województwa [...] decyzją [...] z [...].07.2017 r. odmówił umorzenia opłat rocznych za lata 2017-2026 z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] podnosząc, że przedmiotowa decyzja narusza przepisy materialne oraz procesowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie przytoczyło treść art. 12 ust. 1 i 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909), z którego wynika, że normą jest ponoszenie opłat za wyłączenie gruntów z produkcji w postaci należności i opłaty rocznej, a w odniesieniu do gruntów leśnych – także jednorazowego odszkodowania. Natomiast udzielenie ulgi w tym obciążeniu jest zawsze przywilejem, wyjątkiem od reguły. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zastosowania ulgi poprzez umorzenie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet zaistnienie przesłanki określonej w powołanym przepisie daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia, lecz nie obliguje organu do uwzględnienia wniosku dłużnika. Zatem odmowa umorzenia należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Kolegium ustaliło, że przedmiotowa należność powstała w związku z planową budową ulicy [...] . Planowana inwestycja stanowi realizację inwestycji celu publicznego. Jednakże powyższe nie obliguje organu administracji do umorzenia należności. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami, w tym umową nr [...], powodem realizacji przedmiotowej inwestycji jest realizacja przez skarżącą własnej inwestycji budowlanej. Jak wynika z załącznika mapowego do decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] września 2016 r. pokrywa się częściowo z ulicą [...]. Podnieść należy, iż z planem zagospodarowania przestrzennego projektowana ulica [...] ma łączyć ul. [...] z ul. [...]. Natomiast droga planowana przez skarżącą spółkę ma być ślepą ulicą tzw. sięgaczem, bez możliwości ruchu przelotowego. Zgodzić się należy ze skarżącą, iż nie będzie ona jedynym beneficjentem tej inwestycji drogowej. Jednakże rację ma organ I instancji wskazując, iż skarżąca będzie głównym beneficjentem inwestycji polegającej na budowie ww. drogi lokalnej, jako developer budynków mieszkalnych obsługiwanych przez tę drogę (sięgacz). Zatem skarżąca odniesie korzyść finansową związaną z budową i sprzedażą budynków mieszkalnych, których realizacja bez ww. drogi nie jest możliwa. Wskazać przy tym należy, iż w umowie nr [...] z gminą skarżąca zobowiązała się do poniesienia wszelkich kosztów związanych z budową ulicy [...]. Trudno jest zatem przyjąć iż opłata wskazana w art. 12 ust. 1 ustawy była okolicznością, którą skarżąca nie mogła przewidzieć albo nie mogła ponieść. Kolegium zgodziło się także z argumentacja organu I instancji, który wskazał, że w roku 2016 r. zapotrzebowania na zadania związane z ochroną, rekultywacją i poprawą jakości gruntów rolnych wyniosły 107 mln zł, natomiast wpływy wyniosły 17 mln zł. Powyższe wskazuje na interes publiczny nakazujący stosowanie umorzeń w sytuacjach wyjątkowych. Skarżąca spółka w piśmie z 26 września 2016 r. wskazała jedynie, iż realizuje cel publiczny w związku z czym domaga się umorzenia opłaty. Nie wskazała natomiast okoliczności mających przemawiać za wydaniem żądanej decyzji uznaniowej. Również z treści odwołania nie wynika, czemu organ miałby, w drodze wyjątku, przyznać skarżącej ulgę w postaci umorzenia obciążających ją należności. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało, że treść art. 12 ust. 17 ustawy nie nakłada na organy administracji żadnego obowiązku udzielenia żądanej ulgi. W przypadku natomiast stwierdzenia, iż planowana inwestycja stanowi realizację celu publicznego, organ może udzielić ulgi. W postępowaniu dotyczącym umorzenia należności to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodowy. Na gruncie postępowania w zakresie udzielenia ulgi ma zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie, który z tego faktu wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie skarżąca jako przyczynę umorzenia wskazała realizację inwestycji celu publicznego, jednakże powyższa okoliczność stanowi jedynie część normy art. 12 ust. 17 ustawy. Stąd też nie może zostać uznany zarzut dotyczący m.in. sprzeczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sama realizacja celu publicznego nie nakłada obowiązku umorzenia należności. Ustawodawca przewidział taką możliwość pozostawiając rozstrzygnięcie w takiej sprawie uznaniu organu administracji. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo uzasadnił wydanie decyzji uznaniowej o odmowie umorzenia należności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2017 r. wniosła [...] z siedzibą w [...]. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 12 ust. 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego błędną wykładnię, - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji z istotnymi brakami uzasadnienia przez całkowity brak odniesienia się organu odwoławczego do szeregu istotnych twierdzeń podnoszonych przez Spółkę. SKO w uzasadnieniu decyzji nie odniosło się do szeregu zarzutów Spółki, m.in. nie wyjaśniło w sposób wystarczający przeznaczenia ulicy [...] i poziomu jej dostępności publicznej. Organ odwoławczy władny jest ocenić daną okoliczność oraz trafność zarzutu, dokonać wykładni przepisu - nie może jednak zaniechać uzasadnienia istotnych kwestii (zarzutów) podnoszonych przez strony, które one uważają za ważne lub odnieść się do nich całkowicie zdawkowo, niemerytorycznie, bez zbadania sprawy, - naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3. k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcie istotnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz braki uzasadnienia decyzji uniemożliwiające jej weryfikację przez nie odniesienie się do zarzutów Spółki i niewyjaśnienie istotnych przesłanek wydania decyzji, tj.: Organ nie rozpatrzył okoliczności realizacji jedynie fragmentu drogi [...], które nie wynikały z planów [...], ale faktu braku dysponowania prawem na cele budowlane przez Miasto [...] do pozostałych działek (działki w prywatnym wówczas władaniu), przez które według Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego ma przebiegać pozostała część drogi [...]pozwalająca na połączenie ulicy [...] z [...]. Tym samym nie można mówić - jak błędnie przyjął organ - jedynie o sytuacji, w której Spółka wykonała fragment drogi [...] dla potrzeb własnej inwestycji, gdyż jak wyraźnie wynika z m.in. zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego projektowana droga [...] łączyć będzie główne - ogólnodostępne ulice. W ocenie skarżącej organ nie zbadał w sposób wyczerpujący faktu, iż Spółka na mocy umowy z dzielnicą zobowiązała się do poniesienia kosztów budowy drogi [...], a nie kosztów wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Do momentu zmiany ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych we wrześniu 2014 r. nie istniał obowiązek wyłączania z produkcji rolniczej gruntów położonych w granicach administracyjnych miast. Tym samym [...] nie mogło brać pod uwagę takich kosztów w momencie negocjowania warunków umowy z Miastem [...], które to negocjacje rozpoczęły się z początkiem 2012 r., a ostateczna wersja umowy powstała z początkiem 2014 r tj. jeszcze przed zmianą ustawy. W związku z tym nie istnieją podstawy, by domniemywać, iż poniesienie dodatkowych kosztów w postaci opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej mogło wynikać z postanowień umowy pomiędzy Miastem [...], a inwestorem, - naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz 27 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez SKO dwukrotnie w jednakowym składzie orzekającym i pominięcie przez SKO faktu brania udziału w wydaniu decyzji Marszałka Województwa [...] przez tych samych pracowników. W konsekwencji powyższych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z ustaleń organów wynika, że Prezydent [...] decyzją Nr [...], z [...] września 2016 r., zezwolił spółce [...] z siedzibą w [...] na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych o łącznej powierzchni 0,4614 ha (0,2710 ha klasy II i 0,1904 ha klasy lIIa) wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, stanowiących część działki nr ew. [...], z obrębu [...] w Dzielnicy [...] w związku z budową ulicy [...] z oświetleniem i odwodnieniem oraz budową skrzyżowania ul. [...] z ul. [...]. Za wyłączenie gruntu z produkcji ustalona została opłata roczna w wysokości 16 371,91 zł płatna przez okres 10 lat począwszy od roku 2017 do roku 2026 w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku. Podstawą wydania decyzji Prezydenta [...][...] września 2016 r. był art. 11 ust. 1, 1a, 4, art. 12 ust. 1-4, 6-7, 13-14 ustawy z dnia 3 grudnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.). W szczególności z art. 12 ust. 1 ww. ustawy wynika, że osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Z kolei stosownie do przepisu art. 12 ust. 17 ustawy z dnia 3 grudnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych w odniesieniu do gruntów rolnych w przypadku inwestycji zmierzającej do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przeznaczonej na cele inne niż określone w ust. 16, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 12 ust. 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Powyższy przepis odwołuje się do konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, to zaś oznacza uznaniowy charakter decyzji, a wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu opłaty rocznej zależy wyłącznie od woli organu nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. Wydanie decyzji musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem całokształtu okoliczności sprawy w sposób umożliwiający dokonanie oceny interesu podmiotu obciążonego obowiązkiem ponoszenia opłaty, a także innych okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie żądania umorzenia opłat rocznych o charakterze należności publicznoprawnych. W ocenie Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Prezydent [...] we wniosku z 15 grudnia 2016 r. o umorzenie opłat rocznych za wyłączenie z produkcji rolniczej części działki nr ew. [...] nałożonych na [...] S.A. decyzją z [...] września 2016 r. stwierdził jedynie, że wyłączenie z produkcji rolniczej przedmiotowego gruntu było niezbędne do realizacji budowy drogi publicznej (zgodnie z umową Nr [...] dotyczącej inwestycji drogowej w zakresie części drogi [...], położonej w Dzielnicy [...], pomiędzy ul. [...] i ul. [...]). Również skarżąca Spółka występując pismem z 26 września 2016 r. do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z wnioskiem o umorzenie opłat rocznych z tytułu użytkowania gruntu na cele nierolnicze powołała się na zawartą pomiędzy [...] a Miastem [...] umowę Nr [...], na podstawie której wykonywać będzie na rzecz Gminy [...] drogę publiczną w rejonie ul. [...]/[...]. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca wskazała, że inwestycja stanowi cel publiczny zgodnie z zapisami art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha oraz nie ma możliwości realizacji inwestycji na innym terenie. Zatem zarówno Prezydent [...] we wniosku z 15 grudnia 2016 r., jak i Skarżąca Spółka w piśmie z 26 września 2016 r. odwołują się jedynie do warunków formalnych przewidzianych w art. 12 ust. 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z kolei umowa Nr [...], z aneksami, dotycząca inwestycji drogowej w zakresie części drogi [...] położonej w [...] pomiędzy ul. [...] i ul. [...] odnosi się i realizuje interesy podmiotów ją zwierających. Z umowy tej wynika, że inwestor, czyli [...]., planuje realizację przedsięwzięcia deweloperskiego na działkach nr ew. :[...], [...], [...], [...] oraz na fragmencie działki [...], położonych w [...] przy ul. [...] i ul. [...], obejmującego: budowę budynków z lokalami mieszkalnymi i podziemnymi halami garażowymi wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą, stanowiącą inwestycję niedrogową. Funkcjonowanie tej inwestycji zależy od jej powiązań komunikacyjnych z siecią dróg publicznych, wobec czego wymagają one budowy inwestycji drogowej na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] (stanowiących własność Miasta) oraz na fragmencie działki nr [...] (stanowiącej własność Inwestora). Inwestor, w celu prawidłowego funkcjonowania inwestycji niedrogowej , zamierza wykonać inwestycję drogową, a po jej wykonaniu przekazać ją Miastu. Ponadto strony umowy ustaliły, że w celu zapewnienia nieruchomościom inwestycji niedrogowej formalnego dostępu do dróg publicznych oraz prawidłowego funkcjonowania, jak również w celu umożliwienia prowadzenia sprzedaży lokali w inwestycji niedrogowej, Inwestor zamierza przekazać Miastu nieodpłatnie wykonaną inwestycję drogową, pod warunkiem nadania inwestycji drogowej kategorii drogi publicznej oraz użyczenia gruntu objętego tą inwestycją drogową na okres pomiędzy uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie inwestycji drogowej, a skategoryzowaniem drogi po zakończeniu jej budowy. W ocenie Sądu powyższe ustalenia pozwalają organom na wyciągnięcie wniosku, że realizacja inwestycji drogowej (która w sąsiedztwie planowanej inwestycji deweloperskiej spółki wpłynie na jej atrakcyjność oraz konkurencyjność na rynku deweloperskim umożliwiając tym samym spółce sprzedaż lokali.) jest w interesie ekonomicznym spółki [...], ale nie jest to okoliczność o charakterze wyjątkowym, uzasadniającym odstępstwo od zasady ponoszenia swoich zobowiązań. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie wskazała na żadną okoliczność indywidualnie z nią związaną uzasadniającą umorzenie opłaty rocznej. Z pewnością nie jest to okoliczność, że inwestycja dotyczy fragmentu drogi, która w przyszłości będzie drogą ogólnodostępną, z której korzystać będą mogli wszyscy. Należy pamiętać, że gdyby przewidziana w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Osady [...]droga [...] realizowana była przez inny podmiot, byłby on również obciążony opłatą roczną. W ocenie Sądu, organy obu instancji, wbrew zarzutom skargi, zgromadziły i oceniły materiał dowodowy pozwalający im na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku Prezydenta [...]. Organy wskazały z jakich przyczyn nie jest uzasadnione zwolnienie zobowiązanego od obowiązku wniesienia opłaty. Jednocześnie w sposób racjonalny wyważyły interes skarżącej Spółki i interes publiczny wskazując, że dochody ze stałych opłat w świetle art. 22c ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych służą finansowaniu ochrony, rekultywacji i poprawy jakości gruntów rolnych oraz wypłacie odszkodowań. Zatem osoba decydująca się na realizację inwestycji na gruntach objętych zgodą na wyłączenie musi mieć świadomość ponoszenia publicznych ciężarów z tego tytułu. Skarżąca, wbrew zarzutom skargi, powinna mieć tego świadomość, bo umowa z Miastem [...] Dzielnicą [...] Nr [...] została zawarta 2 lipca 2015 r., a zmiany do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na podstawie których uchylony został art. 5b i dodany art. 10a weszły w życie z dniem 5 września 2014 r. Sąd nie uznał jako zasadnych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy, z uwagi na jej charakter jest jednoznaczny i nie było potrzeby prowadzenia przez organy jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego, nie został więc naruszony przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom stawianym w tym przepisie. Na marginesie Sąd jedynie zauważa, że w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym o ile decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej jest podstawą prawną do powstania zobowiązania z tytułu należności i opłat rocznych, to zobowiązanie z tytułu należności staje się wymagalne i powinno być uiszczone jednorazowo w terminie 60 dni do dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 12 ust. 13 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych) natomiast opłaty roczne reguluje się przez lat 10 (art. 4 pkt 13 ww. ustawy), w terminie do dnia 30 czerwca danego roku (art. 12 ust. 14 ww. ustawy). Tym samym nie ma jednego terminu wymagalności dla opłat rocznych, dla każdej z opłat jest to odrębny termin, stąd też wniosek o umorzenie opłaty rocznej powinien dotyczyć opłaty wymagalnej za dany rok (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2094/13, wyrok NSA z 18 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2300/15, dostępne na stronie internetowej – orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że opłaty roczne jeszcze niewymagalne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutowi skargi w sprawie nie został naruszony art. 24 § 1pkt 5 oraz art. 27 § 1 k.p.a. Pracownik podlega wyłączeniu z udziału w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5). Należy przyjąć, że powyższy przepis wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w którym wydano zaskarżoną odwołaniem decyzję. Powyższa reguła ma odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do sytuacji, w której pracownik samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3). Z taką sytuacja nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.