VII SA/Wa 1478/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-03
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Rudnicki, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością objętą postępowaniem dotyczącym legalności zabudowy, posiada interes prawny do bycia stroną tego postępowania, jeśli powołuje się na potencjalne immisje i wpływ na przyszłe postępowanie o warunki zabudowy dla sąsiedniej działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie kontroli legalności obiektów budowlanych była prawidłowa, ponieważ skarżąca, właścicielka nieruchomości niebędącej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości objętej postępowaniem, nie wykazała interesu prawnego. Interes prawny wymaga oparcia na konkretnym przepisie prawa materialnego, a powoływane przez skarżącą okoliczności, takie jak potencjalne immisje czy wpływ na postępowanie o warunki zabudowy, stanowiły jedynie interes faktyczny, który nie uprawnia do bycia stroną postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o kontrolę legalności obiektów budowlanych na działce przy ul. [...]. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca, właścicielka nieruchomości przy ul. [...] (niegraniczącej bezpośrednio z działką objętą wnioskiem), nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że posiada interes prawny ze względu na potencjalne immisje i wpływ na postępowanie o warunki zabudowy dla sąsiedniej działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Monika Kramek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Z.R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
Przedmiotem skargi Z. R. (dalej: skarżąca) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] kwietnia 2020 r. skarżąca złożyła do powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] ("organ I instancji", "PINB") wniosek o kontrolę legalności obiektów budowlanych znajdujących się na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącej w sprawie kontroli legalności obiektów budowlanych na ww. nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał na art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) podkreślając, że przepis ten wyznacza granice zasady skargowości przyjmując, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy jednostki mającej legitymację procesową strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. O przymiocie strony postępowania decyduje natomiast okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako interes prawny.
PINB wyjaśnił, że z analizy położenia nieruchomości wynika, że działka skarżącej (położona przy ul. [...]) nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością przy ul. [...] Wskazał, że interes prawny w odróżnieniu od interesu faktycznego, musi opierać się na konkretnej normie prawa materialnego administracyjnego, tylko bowiem orzekanie w tym dziale prawa należy do kompetencji organów administracji.
Organ I instancji wyjaśnił również, że z urzędu wszczął postępowanie w sprawie legalności obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, że posiada przymiot strony zgodnie z art. 28 k.p.a., ponieważ legitymuje się interesem prawnym. Wskazała, że swój interes prawny opiera na art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniosła ponadto, że zakład lakierniczy oraz warsztat samochodowy, znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...], powoduje immisje, które godzą w jej dobra.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2020 r. podzielając ocenę dokonaną przez PINB.
Po przytoczeniu treści art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. WINB wskazał, że organ nadzoru budowlanego czyniąc odpowiednie ustalenia faktyczne, mające na celu zweryfikowanie, czy wnioskodawcy w konkretnej sprawie przysługuje interes prawny winien ustalić, czy uciążliwość, na którą powołuje się skarżący w rzeczywistości istnieje i czy może oddziaływać na nieruchomość stanowiącą jego własność, gdyż tylko w takim przypadku skarżącemu przysługiwałby przymiot strony. Interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym jest zaś ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie dysponuje przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym legalności obiektów budowlanych na działki ew. nr [...] przy ul. [...] w [...], ponieważ jest właścicielką nieruchomości usytuowanej przy ul. [...] w [...], która to posesja nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej. Pomiędzy obiema nieruchomościami położona jest zabudowana działka o nr [...]. WINB stwierdził, że zabudowania na nieruchomości przy ul. [...] w [...] nie powodują uciążliwości dla tak oddalonej działki skarżącej, których konsekwencje mogłyby być rozpoznane w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego.
Odnosząc się do immisji pośrednich oraz przepisów kodeksu cywilnego, na które skarżąca wskazała w zażaleniu, organ odwoławczy podkreślił, że rozpoznawanie tego rodzaju spraw należy do właściwości sądów powszechnych.
W skardze na postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżąca wnioskowała o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
a) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 144, art. 222 kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego polegające na odmowie uznania skarżącej za stronę postępowania administracyjnego pomimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych,
b) art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na ich niezastosowaniu, co miało wpływ na wynik sprawy.
Aktualnie na gruncie bezpośrednio sąsiadującym z moją nieruchomością (przy ul. [...]) toczyły się lub toczą postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co ze względu na art 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma istotne znaczenie w odniesieniu do mojej nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że aktualnie na gruncie bezpośrednio sąsiadującym z jej nieruchomością (tj. przy ul. [...]) toczyły się lub toczą postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co ze względu na art 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma istotne znaczenie w odniesieniu do jej nieruchomości. Podniosła, że kwestia, jaka istnieje zabudowa przy ul. [...], czy posadowiona została legalnie, znajduje lub znajdować będzie odniesienie w decyzji o warunkach zabudowy wydawanej dla nieruchomości przy ul. [...]. W ocenie skarżącej nie ulega wątpliwości, że ustalenie czy istnieje wadliwość (nielegalność) decyzji o warunkach zabudowy dla budynków posadowionych na nieruchomości przy ul. [...] będzie miało znaczenie, na podstawie art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w odniesieniu do ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości przy ul. [...]. Co więcej, sposób posadowienia budynków przy ul. [...] determinuje sposób posadowienia budynków przy ul. [...], wpływając i negatywnie oddziałując na jej nieruchomość. W związku z wydaniem zgody (decyzji o warunkach zabudowy) na prowadzenie usług uciążliwych w postaci warsztatu samochodowego i lakierni przy ul. [...] i to w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...], właściciele nieruchomości przy ul. [...] planują swoją inwestycję w sposób bezpośrednio i negatywnie oddziaływającą na nieruchomość skarżącej (np. wszystkie okna planowanego budynku, wysokiego ze względu na budynek warsztatowy, mają znajdować od strony jej nieruchomości). Skarżąca podkreśliła, że jej udział jako strony postępowania o ustalenie legalności/wadliwości posadowienia budynków przy ul. [...] wynika z jej interesu prawnego, ponieważ posadowienie budynków przy ul. [...] narusza chroniony prawem jej interes jako właściciela z przyczyn opisanych powyżej. Ujawnienie błędów w decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości przy ul. [...], jej "nielegalności", stanowi interes prawny skarżącej. Ponadto popełnione błędy przy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla nieruchomości przy ul. [...] wymuszają uciążliwą dla skarżącej zabudowę na nieruchomości przy ul. [...].
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą podlegać uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, że PINB dokonał poprawnej oceny wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek negatywnych wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej, wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. W konsekwencji zaskarżone do Sądu postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji było prawidłowe.
Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego stanowił art. 61a § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany przepis nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o wszczęcie postępowania pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania.
Organy nadzoru budowlanego zgodnie uznały, że w przedmiotowej sprawie występuje pierwsza ze wskazanych w przywołanym przepisie przesłanek, ponieważ w ich ocenie niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania na wniosek skarżącej w sprawie kontroli legalności obiektów budowlanych na działce ew. nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżąca jest bowiem właścicielką działki ew. nr [...] położonej przy ul. [...], a więc niesąsiadującą bezpośrednio z nieruchomością, której legalność zabudowania kwestionowała. W ocenie organów nie dysponowała ona zatem interesem prawnym w tak określonym przedmiocie sprawy.
W doktrynie podkreśla się, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Konieczność wstępnego badania i orzekania w drodze postanowienia przez właściwy organ, czy osoba, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, jest stroną, nie budzi żadnych wątpliwości, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. np. komentarz do art. 61a k.p.a. w: M. Jaśkowska , M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII WKP 2020).
Sądy administracyjne są w swoim orzecznictwie zgodne i uznają, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest ograniczone do przypadków, gdy w sposób niewymagający ustaleń stanu faktycznego wynika, że żądający wszczęcia postępowania nie ma interesu prawnego. Sytuacja braku przymiotu strony musi być oczywista. (por. Wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. II OSK 953/20 LEX nr 3034583, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. II OSK 330/17 LEX nr 2429358). Sąd podkreśla jednocześnie, że z oczywistością okoliczności warunkującej odmowę wszczęcia postępowania organ administracji publicznej powinien mieć do czynienia na etapie podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania.
Kolejno wyjaśnić należy problematykę uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z art. 29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.
Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury sądów administracyjnego wskazać należy, że interes prawny strony musi być osobisty, własny, indywidualny, a także musi mieć podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. Wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1382/20 LEX nr 3093297). Jednocześnie od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot, choć pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, to jednak nie może wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1751/13).
Postępowanie administracyjne dotyczy więc interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Skoro interes prawny uprawniający do bycia stroną postępowania musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, to nie wystarczy wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym a nie prawnym. Prawo do bycia stroną w konkretnym postępowaniu regulują więc przepisy materialne określające obowiązki lub uprawnienia podmiotów.
Skarżąca wnosząc o kontrolę legalności obiektów budowlanych na terenie przedmiotowej nieruchomości, swój interes prawny wywodziła z faktu, że jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...] (oddzielonej od nieruchomości [...], zabudowaną działką przy ul. [...]). Ponadto wskazywała na potencjalny problem immisji, które wobec planowanych prac budowlanych na działce przy ul. [...], mogą dotknąć nieruchomości skarżącej.
Odnosząc się do problemu immisji podnoszonego przez skarżącą wskazać należy, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym może być wywodzony z przepisów prawa cywilnego. Jednakże ochrona własności jest co do zasady wyłączną domeną prawa cywilnego i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Realizowana jest albo w postępowaniu windykacyjnym (art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego) albo negatoryjnym (art. 222 § 2 k.c.). Sprawy dotyczące ochrony naruszonej własności są typowymi sprawami ze stosunków cywilnych (art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego), a do rozpoznawania spraw cywilnych wyłącznie właściwe są sądy powszechne (art. 2 § 1 k.p.c.), a nie organy administracji publicznej lub sądy administracyjne.
Wywodzenie w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego z materialnego przepisu prawa cywilnego wymaga wykazania, na czym polega konflikt pomiędzy działaniami osoby trzeciej, a prawem lub obowiązkiem wnioskodawcy wynikającym z prawa administracyjnego lub ich wpływem na to prawo lub obowiązek.
Powoływany przez skarżącą art. 144 k.c. sam w sobie nie stanowi o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym. Podmiot zobligowany jest do wykazania, że immisje pośrednie, jako działania o charakterze cywilnym, są niezgodne z przepisami o charakterze administracyjnym – np. poprzez wykazanie przekroczenia dopuszczalnych prawnie norm zanieczyszczenia powietrza (na które skarżąca wskazuje w związku z działalnością warsztatu oraz zakładu lakierniczego, prowadzoną na przedmiotowej działce). Bez odwołania się do przepisu prawa administracyjnego, immisje pośrednie w rozumieniu art. 144 k.c. mogą być wprawdzie niedopuszczalne, ale wyłącznie w rozumieniu prawa cywilnego i wówczas ich skutki podlegają ocenie tylko sądu powszechnego. Obowiązkiem podmiotu, który twierdzi o własnym interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym jest więc wskazanie na taki przepis prawa administracyjnego, który w związku z hipotezą art. 144 k.c. uzasadnia nabycie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Bez takiego wykazania, immisje pośrednie są jedynie okolicznością uzasadniającą w postępowaniu administracyjnym interes faktyczny, a taki interes nie daje przymiotu strony, uprawniającego do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego. Sąd ponownie wskazuje, że tylko interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego, stanowi podstawę do uznania podmiotu za stronę postępowania i warunkuje wszczęcie postępowania administracyjnego.
Jednocześnie zauważyć należy, że odczuwanie uciążliwości związanych z funkcjonowaniem jakiegoś obiektu nie jest równoznaczne z obszarem oddziaływania tego obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 388/10 – publ. Cbosa). Po to by skarżąca mogła wykazać swój interes prawny w sprawie legalności posadowienia budynków na nieruchomości przy ul. [...] musiałaby wykazać, że przedsięwzięcie to wpływa w jakiś sposób na jej sytuację prawną np. poprzez ograniczenie uprawnień wynikających z prawa budowlanego, prawa ochrony środowiska, czy nawet prawa własności. Innymi słowy, nieruchomość stanowiąca jej własność powinna znajdować się w obszarze oddziaływania rzeczonego przedsięwzięcia, a jego oddziaływanie powodowałoby w szczególności ograniczenia w zakresie możliwości jej zagospodarowania. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby ta kwestionowana zabudowa ograniczała jej uprawnienia do nieruchomości położonej przy ul. [...], stanowiącej jej własność.
Ponadto, skarżąca wskazując w skardze na swój interes prawny podniosła, że nieruchomość przy ul. [...] (która oddziela działkę będącą własnością skarżącej od przedmiotowej nieruchomości) objęta jest postępowaniem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, zatem "kwestia jaka istnieje zabudowa przy ul. [...], czy posadowiona została legalnie, znajduje lub znajdować będzie odniesienie w decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości przy ul. [...]". Skarżąca błędnie ocenia, że jej interes prawny w sprawie wynika z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie w tym przedmiocie nie koreluje bowiem z postępowaniem dotyczącym legalności zabudowy na innej nieruchomości. Krąg stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie jest tożsamy z kręgiem stron w procesie inwestycyjno-budowlanym. W każdej sprawie jego ustalenie wymaga dokonania ustaleń odnoszących się do indywidualnej, konkretnej sprawy (por. Wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1362/17 - Lex nr 2683939). Z treści skargi wynika zatem, że swój interes prawny w sprawie legalności obiektów budowlanych na działce nr ew. [...], skarżąca błędnie utożsamia z interesem prawnym, który może posiadać, bądź posiada w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości sąsiedniej tj. działki przy ul. [...].
Wymaga również podkreślenia, że skarżąca nieprawidłowo interpretuje podstawy prawne, które organy nadzoru budowlanego zastosowały rozpatrując jej wniosek, a następnie rozpoznając zażalenie. Wskazuje ona, że odmówiono jej przymiotu strony postępowaniu z uwagi na fakt, że nie dysponuje prawem własności do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością przy ul. [...]. Pomija jednak, że zarówno PINB jak i organ odwoławczy uznały, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego była uzasadniona niewykazaniem interesu prawnego skarżącej w kwestionowaniu legalności zabudowań na działce ew. nr [...]. W zaskarżonym do Sądu postanowieniu z dnia [...] czerwca 2020 r. WINB podkreślił, że zabudowania na nieruchomości przy ul. [...] w [...] nie powodują uciążliwości dla działki skarżącej, których konsekwencje mogłyby być badane w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego.
Zasadnie więc organy nadzoru budowlanego oceniły, że skarżąca opiera swoje żądanie na interesie faktycznym, nie dysponując przy tym interesem prawnym w przedmiotowej sprawie. Podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności również nie podważają tej oceny. W konsekwencji nie mogła ona uzyskać przymiotu strony postępowania, dotyczącego legalności robót budowlanych na działce ew. nr [...], a po zapoznaniu się z jej wnioskiem organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania we wskazanym przedmiocie.
Sąd, po dokonaniu kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie dopatrzył się naruszenia przez WINB prawa. Ponadto wskazać należy, że organ I instancji wyjaśnił skarżącej, że we wszczętym z urzędu postępowaniu, zbada legalność obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło