II SA/Bk 651/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-12-20
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa o SENT) za podanie w zgłoszeniu niezgodnego z rzeczywistością kodu towaru (CN) jest zasadna, nawet jeśli błąd był wynikiem omyłki i został szybko skorygowany?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o SENT za podanie niezgodnego z rzeczywistością kodu towaru jest zasadna, nawet jeśli błąd wynikał z omyłki i został szybko skorygowany. Ustawa o SENT ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje wartościowania przyczyn naruszenia, a kary pieniężne nakładane są niezależnie od winy. Odstąpienie od nałożenia kary jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, a podniesione przez skarżącą argumenty nie spełniały tych przesłanek.Stan faktyczny
Organ celno-skarbowy nałożył na spółkę T. SA karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za zgłoszenie w systemie SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym, tj. podanie niewłaściwego kodu towaru CN (CN 2707 zamiast CN 2710). Spółka wyjaśniła, że był to błąd wynikający z pomyłki, który został skorygowany nowym zgłoszeniem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że korekta nastąpiła po rozpoczęciu przewozu towarów na terytorium Polski. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o SENT, a także zasad konstytucyjnych, argumentując, że kara jest nieadekwatna i narusza zasadę proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. SA w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., działający na podstawie art. 2 pkt 6 i 10, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b., art. 6 ust. 2 pkt 6, art. 21 ust. 2, art. 26 ust. 1, 2 i 5 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r., poz. 708, zwanej dalej: "ustawą o SENT") nałożył na T. S.A. w W. (zwaną dalej również: "skarżącą" lub "spółką"), karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za zgłoszenie w systemie monitorowania przewozu towarów pod nr [...] danych dotyczących przewożonego towaru niezgodnych ze stanem faktycznym.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku kontroli pojazdu o nr rejestracyjnym ....] kierowanego przez M.C., przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017 r. w B., ustalono, na podstawie faktury nr [...], że kontrolowanym pojazdem przewożony był towar klasyfikowany do pozycji CN 2710 o nazwie GBO-32 w ilości 24.600 kg, podlegający zgłoszeniu do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Z dokumentów okazanych w trakcie kontroli (list przewozowy CMR [...]) wynikało zaś, że towar ten był przewożony z terytorium państwa członkowskiego tj. Łotwy na terytorium kraju przez przewoźnika, którym był J. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą J. T. J. z siedzibą w S., zaś odbiorcą towaru była spółka. Po weryfikacji okazanego wówczas nr referencyjnego [...] w rejestrze monitorowania przewozów drogowych (dalej zwanego: "SENT"), stwierdzono m.in. nieprawidłowości polegające na podaniu w zgłoszeniu kodu towaru CN 2707, zamiast CN 2710. Ustalenia te zawarto w protokole kontroli nr [...]. Stały się one podstawą do wszczęcia przez organ postępowania w sprawie naruszeń dotyczących ww. zgłoszenia SENT. W toku postepowania spółka wyjaśniła, że w zgłoszeniu [...] został wpisany przez pomyłkę wadliwy kod CN, co zostało skorygowane nowym zgłoszeniem [...] .
Dalej, powołując się na regulacje zawarte w ustawie o SENT, w tym na art. 6 tej ustawy, organ wskazał, że podmiot odbierający jest obowiązany przesłać do rejestru, przed wjazdem na terytorium kraju towarów, zgłoszenie przewozu oraz uzyskać nr referencyjny dla tego zgłoszenia. Powinno ono zawierać m.in. dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWIU, ilości, masy brutto lub objętości towaru. Organ podkreślił, że dane te muszą odpowiadać stanowi faktycznemu obowiązującemu podczas przewozu towarów pod groźbą sankcji administracyjnych przewidzianych w art. 21, art. 22 i art. 24 ustawy o SENT. Tymczasem, z dokonanych ustaleń, w ocenie organu wynika, że podmiot odbierający zgłosił do systemu dane dotyczące rodzaju towaru niezgodne ze stanem rzeczywistym zaistniałym podczas przewozu, bowiem wskazał w zgłoszeniu niewłaściwy nr pozycji Nomenklatury Scalonej (CN). Organ wskazał że przepisy ustawy o SENT nie wyłączają odpowiedzialności nawet za drobne uchybienia, które zostały popełnione wskutek nieświadomego działania lub omyłki, albo posiadają cechy sporadyczności, a obowiązkiem odbierającego towar jest rzetelne wypełnienie zadań wynikających z przepisów powołanej ustawy.
Mając na uwadze ww. ustalenia, organ wskazał, że w sprawie naruszony został przez spółkę obowiązek z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy o SENT, w związku z czym nałożona została na nią kara pieniężna w minimalnej wysokości określonej art. 21 ust. 2 ustawy o SENT. Powołując się zaś na art. 21, 22 i 24 ustawy o SENT, organ wskazał, że w trakcie niniejszego postępowania strona nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, zaś organ nie stwierdził przesłanek umożliwiających odstąpienie z urzędu od nałożenia tej kary.
Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, poczynione na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2017 r. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że jak wynika z tego protokołu, weryfikacja poprawności przedmiotowego zgłoszenia w systemie SENT, która wykazała opisaną powyżej niezgodność w zakresie kodu CN, nastąpiła ww. dnia o godzinie 17:00, zaś czynności kontrolne zakończono o godzinie 18:30. W ich trakcie, tj. o godzinie 18:04, podmiot odbierający utworzył w systemie SENT nowy nr zgłoszenia przewozu dla ww. towaru o nr [...] , w którym wskazał prawidłowy kod przewożonego towaru tj. CN 2710. Czynność tą dokonano jednak już po rozpoczęciu przewozu towarów na terytorium Polski, Przewoźnik zmodyfikował natomiast zgłoszenie przewozu o godzinie 18:40, a zatem po zakończeniu czynności kontrolnych.
Następnie organ odwoławczy przytoczył obowiązki zgłoszeniowe dot. przewozu towarów ciążące na odbiorcy towaru, powołując się na przepisy ustawy o SENT oraz podkreślając, że dane w zgłoszeniu muszą odpowiadać stanowi faktycznemu obowiązującemu w trakcie przewozu towarów pod groźbą sankcji z art. 21 ust. Ustawy o SENT. Podkreślił w tym względzie, że na mocy art. 6 ust. 3 ustawy o SENT przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towarów na terytorium Polski, uzupełnić zgłoszenie SENT o dane wskazane w art. 6 ust. 1-7 tej ustawy oraz przekazać kierowcy nr referencyjny dla zgłoszenia, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7 (vide: art. 10 ust. 2 ustawy o SENT). Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, z poczynionych ustaleń wynika, że przed rozpoczęciem przewozu (tj. o godzinie 10:32), zostało przesłane zgłoszenie [...], zawierające dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, zastanym przez kontrolujących. Okoliczność utworzenia po rozpoczęciu kontroli nowego nr zgłoszenia ([...] ) nie ma w tym względzie wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego, bowiem zgłoszenie to zostało utworzone już po rozpoczęciu przewozu towaru. Powyższe skutkowało natomiast nałożeniem na spółkę kary pieniężnej w minimalnej wysokości opisanej w art. 21 ust. 2 ustawy o SENT. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, nie stwierdził zaistnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia na przedmiotowej kary, a ponadto wyjaśnił z jakich powodów uważa zarzuty podniesione w odwołaniu za bezzasadne.
Skargę na ww. decyzję wniosła do tut. Sądu T. S.A. w W., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
– art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."), przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania w stosunku do organu podatkowego,
– art. 122 O.p. przez zaniechanie działań zmierzających do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego,
– art. 21 ust. 2 ustawy o SENT przez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie,
– art. 2 i artt. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez uznanie, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w jej ocenie pomyłka pisarska w kodzie CN, nie miała wpływu na fakt dokonania przez nią, jako podmiot odbierający towar, zgłoszenia do rejestru. Spółka skorygowała ów błąd zgłoszeniem o prawidłowej treści, dokonując zamknięcia błędnego zgłoszenia SENT. Ponadto wskazała, że wymierzenie jej kary za ww. pomyłkę, w takiej samej wysokości jakby nie dokonała ona w ogóle zgłoszenia transporty, jest nieadekwatne oraz narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując również, że w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o SENT, dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu zawarte w zgłoszeniu nie podlegają aktualizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zapadły w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, należycie ocenionym z punktu widzenia przepisów prawa, mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Sporna kara pieniężna została wymierzona na podstawie przepisów wspomnianej wyżej ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa o SENT), która nakłada na uczestników przewozu tzw. towarów wrażliwych, szczególne obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe. Z art. 4 ust. 1 i ust. 4 ustawy o SENT wynika, że środkiem technicznym służącym monitorowaniu przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń, zwany dalej: "rejestrem", w którym gromadzone są m.in. dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach. Na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. a. ustawy o SENT systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz towarów objętych pozycją CN 2710, w tym przewożony towar o nazwie GBO-32, do tej pozycji zaklasyfikowany. Skarżąca, występująca w niniejszej sprawie w roli odbiorcy towaru (tj. będąca podmiotem odbierającym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o SENT), przewożonego z terytorium państwa członkowskiego (tj. z Łotwy) na terytorium kraju, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o SENT, miała obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgłoszenie to zawierać powinno m.in. dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru (vide: art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o SENT). Nieprawidłowe zrealizowanie tego obowiązku jest objęte sankcją. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 ustawy o SENT, w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości netto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że weryfikacja nr referencyjnego [...] w rejestrze, dokonana, po rozpoczęciu przewozu towaru na terytorium Polski, wykazała nieprawidłowość polegającą na podaniu w zgłoszeniu kodu towaru CN 2707, zamiast prawidłowego kodu CN 2710 (czego skarżąca w istocie nie kwestionuje). W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych skarżąca utworzyła nr zgłoszenia przewozu dla ww. towaru o nr [...] , w którym wskazała prawidłowy kod przewożonego towaru tj. CN 2710, wyjaśniając w toku prowadzonego postępowania, że w pierwszym zgłoszeniu nr [...] został wpisany przez pomyłkę wadliwy kod CN, co zostało skorygowane nowym zgłoszeniem nr [...] . Nie ulega przy tym wątpliwości, że czynność tą dokonano po rozpoczęciu przewozu towarów na terytorium Polski.
W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji, wydając decyzję prawidłowo uwzględniły okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017 r., słusznie stwierdzając, że wyczerpują one dyspozycję art. 21 ust. 2 ustawy o SENT. W tych okolicznościach organ zobowiązany był do wymierzenia uregulowanej w tym przepisie kary pieniężnej, w opisanej tam wysokości.
W tym miejscu zauważyć należy, że na mocy art. 1 pkt 2 ustawy o SENT, odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów tej ustawy, zaś ze względu na fakt, że za niedochowanie nałożonych na ww. podmioty obowiązków ustawowych, grożą kary pieniężne, każdy profesjonalny uczestnik przewozu towarów powinien zapoznać się z aktualnymi przepisami w tym zakresie oraz wykonywać je w sposób niewadliwy.
W tych okolicznościach, nie ma zatem znaczenia, podnoszona przez skarżącą okoliczność, że przedmiotowa pomyłka nosi znamiona oczywistej i niezawinionej oraz została skorygowana natychmiast po stwierdzeniu niezgodności w dokonanym zgłoszeniu. Przepisy ustawy o SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno – skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w orzecznictwie tutejszego sądu (vide np. wyrok w sprawie II SA/Bk 591/18 z dnia 11 grudnia 2018 r., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA), jak i w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (np. wyrok w sprawie III SA/Gd 52/18 z dnia 25 maja 2018 r., CBOSA). WSA w Gdańsku wskazał, że "W uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne. Ustawa weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Ustawodawca przewidział więc okres przejściowy, w którym nie karano uczestników przewozu towarów za naruszenia przepisów. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania".
Przepisy ustawy o SENT uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). Sytuacji skarżącej dotyczy art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, który stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 3 pkt 1 - 3 ustawy o SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Sąd stwierdza, że do dnia dzisiejszego nie zostało wydane rozporządzenie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 3.
W ocenie Sądu podniesione przez skarżącą zarzuty oraz twierdzenia wywiedzione na ich poparcie, sprowadzające się do naruszenia zasady proporcjonalności w kontekście zrównania sytuacji podmiotów, które obowiązku zgłoszenia przewozu w ogóle nie dokonały, z sytuacją skarżącej, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Istotne przy tym jest, że odstąpienie od kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o SENT, ma charakter uznaniowy, co wynika z powołania się przez ustawodawcę na pojęcia "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu przewoźnika". Sąd przyznaje, że zawarte w ustawie kary pieniężne są sankcjami surowymi. Zauważyć jednak należy, że zadaniem ustawy o SENT jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi za "wrażliwe", jak też ułatwienie walki z tzw. szarą strefą, zwłaszcza w przypadku tego rodzaju towarów, w obrocie którymi dochodzić może do znacznych uszczupleń dla budżetu państwa w podatku od towarów i usługi i podatku akcyzowym. Istnieje więc uzasadniona konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towarów. Mając na uwadze szczególny charakter tego obrotu i cele przewidziane przez ustawodawcę, wysokość kary powinna być adekwatna do roli, jaką kara ma pełnić, w szczególności roli prewencyjnej. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 marca 2002 r. w sprawie SK 2/10, wysokość kary administracyjnej, aby mogła pełnić rolę prewencyjną nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15).
Zauważyć przy tym należy, że w świetle przepisów ustawy SENT, całkowity brak dokonania zgłoszenia przez podmiot odbierający oraz stwierdzenie, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu przez podmiot odbierający w zgłoszeniu są sankcjonowane najwyższą karą minimalną w wysokości 20.000 zł (vide: art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o SENT), zaś w przypadku braku dokonania niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim obowiązany on był do ich zgłoszenia oraz zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru, grozi kara niższa, tj. wynosząca 10.000 zł (vide: art. 24 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT). Zasada proporcjonalności została zatem przez ustawodawcę zachowana, natomiast dotkliwość ww. kar, ma na celu zobligowanie uczestników transportu do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji ustawowych. Innymi słowy, zasada proporcjonalności została uwzględniona w wysokości ustalonych ustawowo kar i nie może ona służyć jako argument do odstąpienia od wymierzenia kary w sytuacji, gdy naruszenie jest niewątpliwie (a tym bardziej przyznane przez ukaranego).
Dodać przy tym należy, ze zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o SENT, dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu zawarte w zgłoszeniu nie podlegają aktualizacji. Jeżeli zatem zmianie ulegną jakiekolwiek dane dotyczące towaru, które znalazły się w pierwotnym zgłoszeniu, albo zaistnieje sytuacja, która legła u podstaw niniejszego postępowania, istotnie – jak to wskazuje skarżąca - nie ma możliwości ich poprawienia. W takim przypadku, w doktrynie wskazuje się na trzy sposoby postępowania. Pierwszy z nich to opisana w art. 8 ust. 3 ustawy o SENT możliwość przesłania "specjalnej" aktualizacji zgłoszenia, która zawiera informację o odstąpieniu od przewozu (czyli de facto jest to anulowanie zgłoszenia pierwotnego), po czym przesyłane jest do systemu kolejne zgłoszenie, zawierające prawidłowe dane. Drugi sposób to pozostawienie tego błędnego zgłoszenia i wysłanie do systemu kolejnego, prawidłowego zgłoszenia oraz dalsze posługiwanie się tylko tym nowym numerem. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o SENT to błędne zgłoszenie (przynależny do niego numer referencyjny) utraci ważność po 10 dniach i nie będzie to miało formalnie żadnych negatywnych konsekwencji dla zgłaszającego, aczkolwiek długoterminowa analiza zgłoszeń dokonywanych przez dane podmioty, w przypadku wielu takich zgłoszeń, może wzbudzić w organach KAS pytania, dlaczego tak się dzieje. Ostatnim sposobem, który wynika z treści art. 23 ustawy o SENT, jest dokonanie przewozu w oparciu o błędne zgłoszenie, gdy stwierdzone rozbieżności w zakresie towaru dotyczą tylko i wyłącznie jego ilości, masy lub objętości i stwierdzona różnica mieści się w dopuszczalnym ustawowo, 10-procentowym limicie tolerancji takiej różnicy (tak G. Musolf w: Ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Realizacja obowiązków w systemie SENT. Komentarz 2018, Lex nr 572997).
Zauważyć również należy, że o istnieniu ważnego interesu podmiotu odbierającego, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy, przy czym użycie kwalifikatora "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary. Zdaniem sądu, ów "ważny interes " nie wyczerpuje się przy tym wyłącznie w wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności, ale powinien uwzględniać również normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną podmiotu (wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków, ich wzajemne proporcje itp.). Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego.
Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby względem skarżącej istniały okoliczności uzasadniające szczegółowe rozważanie i ocenę jej sytuacji majątkowej. Nie wskazywała ona w szczególności na groźbę utraty płynności finansowej, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz to, jak wysokość kary ma się do obrotów i obciążeń spółki. W sytuacji, gdy ukarany na tego rodzaju okoliczności się nie powołuje (poza stwierdzeniem, że "nałożona kara nie jest proporcjonalna do dokonanego zawinienia i stanowi sankcję nadzwyczaj surową) brak jest podstaw aby wymagać od organu szczegółowych rozważań w kontekście oceny sytuacji ekonomicznej ukaranej spółki, czy poszukiwania przez niego takich okoliczności z urzędu. Zawarte w art. 21 ust. 3 ustawy o SENT sformułowanie "z urzędu" nie oznacza, że także w sytuacji braku jakichkolwiek podstaw do oceny sytuacji ekonomicznej ukaranego jako trudnej, należy poszukiwać przesłanek do odstąpienia od ukarania z uwagi na "ważny interes podmiotu odbierającego".
W aktach sprawy brak jest również informacji, z których wynikałoby, że uiszczenie kary pieniężnej przez skarżącą, byłoby sprzeczne z interesem publicznym, w którego pojęciu mieści się zaufanie obywatela do organów państwa. W ocenie Sądu, pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Innymi słowy, interes publiczny powinien być rozumiany w tym wypadku jako sytuacja, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej ukaranego, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby wówczas pozorny. Tymczasem w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną.
Jeszcze raz wskazać należy, że trudno wymagać od organu, aby szczegółowo rozważał (także z urzędu i w każdym przypadku niezależnie od materiału dowodowego) występowanie w sprawie interesu publicznego w sytuacji, gdy jedynymi, wyłącznymi okolicznościami wskazywanymi przez skarżącą jako podstawa do odstąpienia od ukarania jest: nieproporcjonalność wysokości kary do uchybienia, brak jej zawinienia oraz oczywistość omyłki. Skarżąca nie wskazuje na okoliczności związane z jej sytuacją ekonomiczną, ta zaś, nie wynika również z materiału dowodowego. Jakkolwiek w tym zakresie można by sformułować względem organów zastrzeżenie odnośnie tego, czy analiza zaistnienia omawianej przesłanki była wyczerpująca, to jednak nie było to w ocenie Sadu uchybienie, które mogłoby prowadzić do uwzględnienia skargi, bowiem nie miało ono wpływu na wynik sprawy.
Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów O.p., podniesione przez skarżącą. Organy bowiem, oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Postępowanie było zaś prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i przedstawiają sposób rozumowania organu dokonującego oceny zaistniałych okoliczności oraz przeprowadzonej subsumcji.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło