II SA/Gd 823/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-03-27
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, która określa warunki podziału nieruchomości i dotyczy wielu działek, może zostać przeniesiona w części na nowego właściciela jednej z tych działek, a jeśli tak, czy takie przeniesienie w części stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2016 r. narusza prawo, ale nie w stopniu kwalifikowanym jako rażące naruszenie, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. W ocenie Sądu, pierwotna decyzja o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. dotyczyła nie jednej działki, lecz szeregu działek, które miały zostać wydzielone, i zawierała warunki podziału. W związku z tym, przeniesienie tej decyzji w części dotyczącej jednej z wydzielonych działek nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, ponieważ nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2016 r., która przenosiła w części decyzję Wójta z 2007 r. o warunkach zabudowy dla działki nr [..] na działkę nr [..] powstałą w wyniku podziału. W ocenie Kolegium, przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy tylko w części dotyczącej jednej działki stanowi rażące naruszenie art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący R. J. wniósł skargę, domagając się uchylenia decyzji Kolegium, argumentując, że pierwotna decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała podział nieruchomości i realizację zabudowy w etapach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzył postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie przeniesienia w części decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium) decyzją z dnia 1 października 2018 r. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy (dalej Wójt) z dnia 5 lipca 2016 r., przenoszącej w części ostateczną decyzję Wójta z dnia 14 sierpnia 2007 r. o warunkach zabudowy.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Po rozpatrzeniu wniosku R. J. Wójt decyzją z dnia 14 sierpnia 2007 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na każdej wydzielonej działce powstałej z podziału działki nr [..] w miejscowości M., gmina P. wskazując m.in., że minimalna powierzchnia działki budowlanej wynosić powinna 800 m2; dojazd do powstałych po podziale działek następuje z drogi wewnętrznej działką nr [..] z ustanowioną służebnością przechodu i przejazdu. Następnie, w decyzji z dnia 19 listopada 2007 r. Wójt zatwierdził projekt podziału działki nr [..], m. in. na działkę nr [..].
W decyzji z dnia 5 lipca 2016 r. Wójt przeniósł w części dotyczącej działki nr [..] ww. decyzję z 14 sierpnia 2007 r., na wniosek G. M. R. W piśmie z dnia 1 października 2008 r. R. J. wyraził zgodę na przeniesienie decyzji z dnia 14 lipca 2007 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej działki nr [..].
W decyzji z dnia 5 lipca 2016 r. Wójt orzekł, że przenosi ustalenia wydanej przez siebie decyzji z dnia 14 sierpnia 2007 r. na G. M. R. w części dotyczącej działki nr [..] położonej w M., powstałej w wyniku podziału działki nr [..], zatwierdzonego ostateczną decyzją Wójta z dnia 19 listopada 2007 r.
Pismem z dnia 13 lutego 2018 r. Starosta wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o rozważenie możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2016 r.
Decyzją z dnia 1 października 2018 r. Kolegium po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2016 r. w przedmiocie przeniesienia w części decyzji Wójta z dnia 14 sierpnia 2007 r. stwierdziło nieważność decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2016 r.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej polega na przeprowadzeniu szczególnego postępowania mającego na celu ustalenie, czy decyzja dotknięta jest kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 k.p.a.).
Następnie organ wskazał na treść przepisu art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm., dalej u.p.z.p.), który stanowi, że organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1 (o warunkach zabudowy) jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie.
Zdaniem Kolegium z treści tego unormowania wynika, że organ jest zobowiązany do przeniesienia decyzji ustalającej warunki zabudowy na rzecz innego podmiotu, jeżeli zostaną spełnione przewidziane przez ustawę warunki, tzn. na przeniesienie wyrazi zgodę strona będąca adresatem decyzji oraz podmiot, który ma się stać nowym adresatem decyzji, przyjmie wszystkie warunki w niej przewidziane.
Przewidziane w art. 63 ust. 5 u.p.z.p. następstwo prawne występuje z mocy decyzji administracyjnej, w wyniku której następca wchodzi w indywidualnie oznaczone prawa i obowiązki konkretnego podmiotu wynikające z konkretnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla określonego w niej terenu. Zatem przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na inny podmiot powoduje, że wstępuje on we wszystkie prawa i obowiązki, które z pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy wynikały dla jej poprzedniego adresata. W konsekwencji staje się on adresatem wydanej uprzednio decyzji ustalającej warunki zabudowy, a więc podmiotem, na którego rzecz decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana.
W ocenie Kolegium nie ma prawnej możliwości do przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy tylko do części planowanego przedsięwzięcia i do części terenu, w stosunku do którego wydano decyzję o warunkach zabudowy, tak jak to uczynił Wójt w przedmiotowej decyzji, przenosząc pierwotną decyzję z dnia 14 sierpnia 2007 r. o ustaleniu warunków zabudowy na działce nr [..] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na każdej wydzielonej działce - w części dotyczącej jedynie działki o nr. [..] powstałej w wyniku podziału działki nr [..]. Takie orzeczenie pozostaje bowiem w sprzeczności z warunkami przeniesienia decyzji opisanymi w art. 63 ust. 5 u.p.z.p., gdyż brak tu jest przyjęcia przez następcę prawnego adresata pierwotnej decyzji wszystkich warunków zawartych w tej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy w świetle treści przepisu art. 63 ust. 5 u.p.z.p. może być przeniesiona jedynie w takiej postaci, w jakiej została wydana oraz musi się odnosić do całości terenu objętego pierwotną decyzją. Przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy następuje bowiem na rzecz innego podmiotu, a nie na rzecz innej nieruchomości i innego podmiotu. Gdyby zaakceptować wydaną przez Wójta decyzję z dnia 5 lipca 2016 r. okazałoby się, że przedmiotem przeniesionej decyzji o warunkach zabudowy nie stałaby się decyzja ustalająca warunki zabudowy dla tego samego terenu, ale dla innej działki o mniejszej powierzchni. Okoliczności te nie pozwalają na uznanie, że podmiot przejmujący przyjąłby wszystkie warunki zawarte w decyzji Wójta z dnia 14 sierpnia 2007 r.
Według Kolegium w literaturze przedmiotu (Z. Niewiadomski "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz"., wyd. 6, C.H. Beck, s. 540-541 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27.10.2011 r., sygn. akt II SA/Sz 918/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjęte jest stanowisko, że niezgodne byłoby przenoszenie decyzji o warunkach zabudowy w częściach na różnych inwestorów, prowadzące do realizacji zabudowy w ramach osobnych inwestycji, na podstawie odrębnych pozwoleń na budowę, wydawanych dla poszczególnych części terenu inwestycji objętego warunkami zabudowy. Dzielenie decyzji o warunkach zabudowy na części jest wprost niezgodne z brzmieniem art. 63 ust. 5 u.p.z.p., który wymaga, aby osoba przejmująca decyzję, zaakceptowała wszystkie warunki zawarte w tej decyzji, a zatem nie tylko część warunków, dotyczących części terenu inwestycji
Końcowo Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2016 r. nie może zostać oceniona inaczej, niż jako wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 63 ust. 5 u.p.z.p., stanowiącego podstawę prawną jej wydania, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..
R. J. złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia 1 października 2018 r. w całości, umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Ponadto, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wyliczonych w skardze pod literami 4 a) – 4e).
Skarżący przedstawił następujące zarzuty co do zaskarżonej decyzji:
I. naruszenie prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bezzasadnie uznano, że nastąpiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.- przepisu art. 63 ust. 5 u.p.z.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
a. przepis ten zabrania dokonywania zmian podmiotowych, polegających na przenoszeniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na nowego właściciela części terenu objętego pierwotną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zarazem na następcę prawnego podmiotu, na rzecz którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której poprzednik prawny, w oparciu o dopuszczone w treści decyzji pierwotnej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, warunki podziału nieruchomości, dokonał tego podziału, a następnie sprzedał działkę powstałą w wyniku tego podziału, w sytuacji gdy pierwotna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła ustalenia warunków zabudowy i możliwości zagospodarowania terenu poprzez budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z możliwością wydzielenia działek o pow. nie mniejszej niż 800 m2 i możliwością zabudowy każdej z działek po podziale domem jednorodzinnym na warunkach wskazanych w ww. decyzji pierwotnej, który to sposób zagospodarowania terenu może być realizowany niezależnymi od siebie etapami;
b. błędnie zrównano pojęcie "obszaru", którego dotyczy decyzja o warunkach zabudowy z pojęciem "warunki" zawarte w decyzji, co w rezultacie doprowadziło do wniosku, że zmiana w zakresie ewidencyjnego obszaru, uniemożliwia przyjęcie na siebie warunków decyzji prowadząc do niezachowania tożsamości przedmiotu postępowania; skarżący wskazał, że w oparciu o prawomocną decyzję pierwotną, w stanie prawnym i faktycznym sprawy, możliwe jest przepisanie decyzji pierwotnej w części dotyczącej działki nr [..] na nowego właściciela tej działki, powstałej w wyniku realizacji pierwotnej decyzji Wójta Gminy, określającej w swej treści warunki podziału nieruchomości, tj. działki nr [..] na mniejsze działki, albowiem należy uwzględnić cel, jakiemu służyło wydanie decyzji pierwotnej i stworzone możliwości zagospodarowania terenu także w wyniku realizacji następczych podziałów geodezyjnych działki nr [..], a zarazem podobieństwo do regulacji art. 40 ust. 1-3 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także fakt, że decyzja ta dopuszcza wybudowanie na każdej z nowo wydzielonych działek budynku mieszkalnego jednorodzinnego na warunkach i zasadach określonych ww. decyzji, który to sposób zagospodarowania terenu można realizować niezależnymi etapami w oparciu o warunki zawarte w tej samej decyzji pierwotnej, co przy skonsumowaniu części warunków zawartych w decyzji, w zakresie podziału nieruchomości przez, poprzednika prawnego nabywcy działki powstałej w wyniku podziału, wskazuje, że "obszar" nie jest tożsamy z "warunkami" zawartymi w decyzji, a "warunki" decyzji mogą być realizowane na mniejszym "obszarze" także objętym pierwotną decyzją i m.in. załącznikami graficznymi do niej - bez uszczerbku dla możliwości zagospodarowania pozostałych działek budowlanych powstałych w wyniku realizacji decyzji pierwotnej i niezależnie od nich;
c. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 i 63 ust. 5 u.p.z.p. oraz art. 65 u.p.z.p. poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej art. 63 ust. 5 u.p.z.p. i zastosowanie tych przepisów w sposób, który prowadzi do podważenia jednej z podstawowych zasad prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego, tj. zasady wolności zabudowy;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a. art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 8 i 16 § 1 w związku z art. 107 § 1-3 k.p.a. i art. 63 ust. 5 u.p.z.p., poprzez: naruszenie trwałości decyzji administracyjnych, poprzez błędne uznanie, że decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. w sposób rażący narusza prawo, albowiem nie występuje żadna przesłanka stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w sprawie występuje konieczność dokonania wykładni prawa w kontekście stanu faktycznego sprawy, bowiem można interpretować prawo tj. art. 63 ust. 5 u.p.z.p. w sposób wskazany w pkt 1 zarzutów skargi, odwołując się choćby do analogicznej instytucji na gruncie prawa budowlanego, a także do wykładni celowościowej, a przepis art. 63 ust. 5 u.p.z.p. nie wyłącza takiej możliwości; pominięcie faktu, że decyzja wydana w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. ma charakter deklaratoryjny nie tworzy nowego stanu prawnego dla następcy prawnego właściciela nieruchomości, na rzecz którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; nieuwzględnienie, że żaden przepis nie określa jak ma być sformułowana decyzja wydana na podstawie art. 63 ust. 5 u.p.z.p., w tym zakresie pozostawione jest to wykładni i dowolności organu wydającego decyzję pierwotną;
b. naruszenie art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1 i § 3, art. 78 § 1 w związku z art. 107 k.p.a., ponieważ nie przeprowadzono oraz nie rozpoznano wniosków dowodowych strony wskazanych w piśmie z dnia 4 maja 2018 r. pkt 2 ppkt 1-4, tym samym nie zbadano materiału dowodowego wnioskowanego przez skarżącą, co doprowadziło do błędnych ustaleń w sprawie, w szczególności w zakresie podstawy prawnej decyzji, co do której nieważność stwierdzono, a także do błędnego ustalenia, że nastąpiło rażące naruszenie prawa oraz skutkowało tym, że SKO jednostronnie dopatrzyło się innego przedmiotu postępowania niż faktyczny, którego istotą była zmiana podmiotowa polegająca na przeniesieniu pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej działki nr [..], powstałej z podziału działki nr [..] na nowego nabywcę tej części nieruchomości, na co wprost wskazuje uzasadnienie decyzji będącej przedmiotem postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący dodatkowo rozwinął sformułowane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z punktu widzenia wskazanych kryteriów sąd wojewódzki orzekający w tym składzie uznał, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, a skarga jest zasadna.
Powodem podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i 157 § 1 i 2 k.p.a. było stwierdzenie przez Kolegium procedujące w trybie nadzoru z urzędu, że decyzja Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2016 r. przenosząca w części decyzję tego organu z 14 sierpnia 2007 r. w przedmiocie warunków zabudowy, wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium za rażące naruszenie prawa organ uznał:
- sprzeczność z art. 63 ust. 5 u.p.z.p. i innymi unormowaniami u.p.z.p., która to ustawa wyklucza możliwość przeniesienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w części, na nowy podmiot, który wyrazi zgodę na przejęcie wszystkich warunków w niej przewidzianych,
- dzielenie decyzji o warunkach zabudowy na części jako wprost niezgodne z brzmieniem art. 63 ust. 5 u.p.z.p.
Sąd nie ma wątpliwości, że kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Wójta z dnia 5 lipca 2016 r. narusza prawo, ale w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska Kolegium, że wady tej decyzji stanowią o naruszeniu prawa w stopniu kwalifikowanym.
Według sądu nie każde – nawet oczywiste – naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (tak też w wyrokach NSA: z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 725/10, LEX nr 1083380; z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1046/10, LEX nr 1083498). Tak więc stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96, "Poradnik VAT" 1998, nr 3, s. 24; wyrok SN z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95, OSNAPiUS 1995, nr 24, poz. 297; wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., III SA 1705/93, "Wspólnota" 1994, nr 42, s. 16). Dodatkowo za kryterium rażącego naruszenia prawa w rozumieniu cytowanego przepisu są również niemożliwe do zaakceptowania społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r., sygn. II OSK 450/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2006/15 dostępne w CBOSA).
Kierując się tak ugruntowaną wykładnią przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz mając na uwadze zasadę stabilności decyzji ostatecznych statuowaną w art. 16 § 1 k.p.a. sąd zważył, że analizowana decyzja Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2016 r., mimo ewidentnych naruszeń, nie jest dotknięta wadami tej kategorii, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Analizując kolejne przywoływane przez Kolegium argumenty i dokonane ustalenia wskazać należy, że nabywca nieruchomości – G. M. R. złożyła wniosek na podstawie art. 63 ust. 5 u.p.z.p., składając oświadczenie zgodne z treścią tego przepisu, że przyjmują wszystkie ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. Była już wówczas właścicielką działki budowlanej nr [..], powstałej wskutek podziału zatwierdzonego decyzją Wójta z dnia 19 listopada 2007 r. Również zgodę na przeniesienie uprawnień z decyzji z dnia 14 sierpnia 2007 r., ale tylko w zakresie działki nr [..], wyraził R.J., który była adresatem decyzji o warunkach zabudowy.
W dniu 9 czerwca 2016 r. Wójt wydał decyzję stanowiącą rozpoznanie złożonego wniosku, zgodnie z którą postanowił przenieść ustalenie decyzji Wójta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 14 sierpnia 2007 r. na G. M. R. w części dotyczącej działki nr [..], powstałej w wyniku podziału działki nr [..], zatwierdzonego ostateczną decyzję Wójta z dnia 19 listopada 2007 r., zmienić oznaczenie działki wskazanej w decyzji Wójta o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. w części dotyczącej przeniesienia uprawnień na G. M. R. z nr. działki na [..] na działkę nr [..] oraz wskazać, że pozostałe ustalenia decyzji o warunkach zabudowy pozostały bez zmian.
Jako podstawę prawną decyzji Wójt podał art. 63 ust. 5 u.p.z.p. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedmiotem wniosku było przeniesienie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr [..] w związku z nabyciem przez wnioskodawczynię działki budowlanej nr [..].
Według przepisu art. 63 ust. 5 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji, a stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie. Prawidłowo zatem Wójt jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 63 ust. 5 u.p.z.p., bowiem jest to przepis, który reguluje instytucję przeniesienia praw z decyzji o warunkach zabudowy z dotychczasowego jej beneficjenta na inny podmiot.
Biorąc następnie zatem pod uwagę, że analizowana decyzja stanowiła przeniesienie w części decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. rozważyć należało – czy w tym zakresie pozostawała ona w rażącej sprzeczności z unormowaniem zawartym w art. 63 ust. 5 i pozostałymi przepisami u.p.z.p. Nie można przy tym odmówić słuszności Kolegium, że na gruncie u.p.z.p. nie ma możliwości przeniesienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na nowy podmiot w części, szczególnie w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy dotyczy nieruchomości stanowiącej jedną działkę. Ocena taka jest oczywista, bowiem warunki zabudowy wydawane są dla konkretnej nieruchomości o określonym obszarze, zatem przeniesienie ich w części skutkowałoby w takim przypadku zmianą zasadniczego elementu decyzji i mogło prowadzić do zniweczenia celu wydania decyzji, jakim jest zapewnienie ładu architektonicznego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zasada ta nie ma jednak wprost zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Decyzja o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. (zob. w aktach administracyjnych) była bowiem, jak wynika z jej treści, decyzją o warunkach zabudowy z określeniem warunków podziału i dotyczyła nie jednej lecz szeregu działek, które następnie miały zostać wydzielone. Już z sentencji tej decyzji wynika, że "ustala warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na każdej wydzielonej działce (...) [podkreślenie sądu]. W punkcie dotyczącym warunków podziału w decyzji wskazano, że podział działki nr [..] jest możliwy przy zachowaniu wskazanych tam warunków, m. in. w zakresie minimalnej powierzchni działki budowlanej – 800 m2.
Według sądu nie ulega wątpliwości, że Wójt zawarł w decyzji z dnia 14 sierpnia 2007 r. określenie warunków podziału. Decyzja ta została wydana nie dla jednej działki, lecz dla szeregu działek powstałych w wyniku podziału i określono w niej warunki zabudowy dla każdej z działek, jakie powstaną w wyniku podziału. Decyzja ta pozostaje niewątpliwie w obrocie prawnym, wobec czego może prowadzić do realizacji zabudowy w ramach osobnych inwestycji, na podstawie odrębnych pozwoleń na budowę, wydawanych dla poszczególnych części terenu inwestycji objętego warunkami zabudowy. Określenie warunków zabudowy dla szeregu działek było w istocie celem wydania decyzji z 14 sierpnia 2007 r., zatem przeniesienie decyzji o warunkach w części na jedną z działek, przy zachowaniu pozostałych postanowień decyzji, nie może być uznane za sprzeczne z tym celem.
Z treści tej decyzji jednoznacznie wynika, że określono w niej parametry zabudowy, takie jak wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, wskaźnik powierzchni terenu biologicznie czynnego itp. w odniesieniu nie do całości powierzchni działki o nr [..], lecz w stosunku do każdej z poszczególnych działek powstałych po podziale. Powstała w wyniku podziału nieruchomości działka nr [..] nie narusza warunków podziału, posiada też niezbędny do zabudowy nieruchomości dostęp do drogi publicznej. Na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. możliwe jest określenie warunków zabudowy tej działki, a zabudowa ta nie jest w żaden sposób uzależniona od zabudowy pozostałych działek powstałych w wyniku podziału, których dotyczy decyzja o warunkach zabudowy.
Jak o tym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 22014), zwanej dalej u.g.n., w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 września 2004 r. i w dacie wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu miejscowego – jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu – podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji.
Decyzja o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r., ostateczna i będąca w obrocie prawnym, pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Zatem sąd jedynie ubocznie zwraca uwagę, że w porządku prawnym obowiązującym w dacie jej wydania nie było przepisu prawa, który mógł stanowić postawę dla określenia w tej decyzji zasad podziału nieruchomości. To decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, wydawana podstawie art. 94 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (w realiach niniejszej sprawy jest to decyzja z dnia 19 listopada 2007 r.), bierze pod uwagę zgodność podziału z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdzenie tej zgodności polega na badaniu przez właściwy organ, czy dopuszczalny jest podział nieruchomości z punktu widzenia ustalonych w decyzji zasad zagospodarowania terenu dotyczących realizacji zamierzonej inwestycji. Zasady podziału nie stanowią zaś zasad zagospodarowania terenu, stąd ustalenie zasad podziału w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. jest według sądu obarczone wadą. Niemniej fakt jest taki, że do ustalenia, poza warunkami zagospodarowania terenu, również warunków podziału doszło już w tej decyzji, a jak wynika z całokształtu okoliczności wydana ona została z góry powziętym zamiarem przeprowadzenia podziału działki nr [..] i zrealizowania na niej kilku odrębnych inwestycji.
W takiej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy w części w istocie dotyczącej działki nr [..] spowoduje skutki społeczne lub ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Dalej idąc, w przedstawionych okolicznościach nie można mówić wobec tego o rażącym naruszeniu art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Przeniesienie decyzji w części może być oczywiście wykluczone z uwagi na charakter uprawnienia, jak to ma miejsce w przypadku decyzji o warunkach zabudowy jednej działki, ale sytuacja taka nie występuje jednak w niniejszej sprawie.
Zdaniem sądu naruszenia prawa zaistniałe w badanej w trybie nadzoru decyzji oraz w postępowaniu prowadzonym w celu jej wydania niewątpliwie należy ocenić negatywnie, niemniej nie mają one charakteru rażącego, a przede wszystkim brak jest podstaw do uznania, by decyzja ta wywoływała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządnego państwa.
Wobec stwierdzenia braku podstaw do zainicjowania i prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W związku z uwzględnieniem skargi, sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1804), zgodnie z wnioskiem złożonym przez zawodowego pełnomocnika skarżącego, zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 697 zł, obejmujących kwotę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, kwotę wynagrodzenia adwokackiego (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło