II SA/Po 74/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-07-05

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Jan Szuma, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która zainicjowała postępowanie administracyjne w celu ustalenia wartości nieruchomości na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może zostać obciążona kosztami sporządzenia operatu szacunkowego, mimo że postępowanie zostało umorzone, a operat może być wykorzystany w innym postępowaniu?
Ratio decidendi
Strona, która zainicjowała postępowanie administracyjne w celu ustalenia wartości nieruchomości na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może zostać obciążona kosztami sporządzenia operatu szacunkowego, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone. Koszty te obciążają stronę, ponieważ zostały poniesione w jej interesie i na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu. Fakt, że operat może być wykorzystany w innym postępowaniu, nie zwalnia strony z obowiązku pokrycia kosztów poniesionych w postępowaniu zainicjowanym przez nią.
Stan faktyczny
Spółki zwróciły się do organu o ustalenie wysokości jednorazowej opłaty związanej ze zbyciem nieruchomości w okresie krótszym niż pięć lat od uchwalenia planu miejscowego. Organ wszczął postępowanie, powołał rzeczoznawcę majątkowego, który sporządził operat szacunkowy. Następnie postępowanie zostało umorzone decyzją organu I instancji. Organ I instancji postanowieniem ustalił koszty sporządzenia operatu szacunkowego i wezwał spółki do ich zapłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując obciążenie jej kosztami sporządzenia operatu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. E. S., M. W. sp. j. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania oddala skargę. Dnia 25 marca 2021 dwie spółki: E. K. M. sp.k. z siedzibą w P. oraz M. E. S. i M. W. sp. j. z siedzibą w P. (zwana dalej "Spółką" lub "Skarżącą", łącznie zwane "spółkami") zwróciły się do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z wnioskiem o ustalenie wysokości jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zmianami, zwanej dalej "u.p.z.p."). Obie spółki zamierzały bowiem dokonać zbycia nieruchomości w okresie krótszym niż pięć lat od uchwalenia planu miejscowego – uchwała nr XLI/710/VIII/2021 Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "P. " – część A w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2021 r. poz. 2073, zwanej dalej "uchwałą nr XLI/710/VIII/2021"). Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ (zwany dalej "Dyrektorem GEOPOZ-u" lub "organem I instancji") zwrócił się w piśmie z dnia 2 kwietnia 2021 r. do Prezydenta Miasta [...] z prośbą o wyjaśnienie, jakie jest przeznaczenie działek nr [...] oraz [...] (na których ustanowione jest na rzecz spółek prawo użytkowania wieczystego) przewidziane w planie miejscowym przyjętym uchwałą nr XLI/710/VIII/2021, a które chcą zbyć spółki posiadające na nich użytkowanie wieczyste. Dnia 20 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta [...] powiadomił Dyrektora GEOPOZ-u, że działka nr [...] leży na obszarze [...] – tereny infrastruktury technicznej – elektroenergetyki, natomiast działka nr [...] – [...] – teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej. W poprzednim, obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. planie zagospodarowania ogólnego z dnia 6 grudnia 1994 r. tereny te były objęte strefą [...] – teren aktywności gospodarczej-produkcja, funkcja aktywności gospodarczej w strefie pośredniej – intensywnego zagospodarowania mieszkaniowego i produkcyjno-magazynowego. Do dnia wejścia w życie uchwały nr XLI/710/VIII/2021 nie obowiązywał żaden inny plan miejscowy. Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r. Dyrektor GEOPOZ-u zawiadomił spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrosty wartości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. na skutek uchwalenia planu miejscowego. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor GEOPOZ-u powołał rzeczoznawcę majątkowego celem sporządzenia operatu szacunkowego na okoliczność wzrostu wartości prawa użytkowania wieczystego i zobowiązał go do wywiązania się z tego obowiązku w terminie 21 dni od dnia doręczenia postanowienia. Rzeczoznawca majątkowy ocenił, że wartość prawa użytkowania wieczystego, w związku z podjęciem uchwały nr XLI/710/VIII/2021 wzrosła o ponad [...] mln zł. Dnia 16 czerwca 2021 r. doszło do zawarcia umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu A sp. z o.o. z siedzibą w P.. Na tę okoliczność przedłożono odpis aktu notarialnego potwierdzający fakt zbycia prawa użytkowania wieczystego przez obie spółki. Pismem z dnia 29 czerwca 2021 r. Dyrektor GEOPOZ-u powiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwał je do zapoznania się materiałem dowodowym, a także oczekiwania na wydanie decyzji. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2021 r. nr [...] Dyrektor GEOPOZ-u umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek obu spółek. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 22 września 2021 r. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr [...] Dyrektor GEOPOZ-u ustalił kwotę [...]zł jako wysokość kosztów sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniu wszczętym z inicjatywy Spółki oraz E. K. M. sp. k. z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. w związku z podjęciem uchwały nr XLI/710/VIII/2021. Dyrektor GEOPOZ-u wezwał obie spółki do zapłaty tej kwoty w terminie 14 dni od dnia, w którym to postanowienie stanie się ostateczne. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor GEOPOZ-u przedstawił cały stan faktyczny. Jego zdaniem, zgodnie z art. 262 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej "k.p.a.") strony obciążają koszty postępowania, które wyniknęły z winy stron, zostały poniesione w ich interesie lub na ich żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Na koszty postępowania złożyły się koszty biegłego. Zażalenie na postanowienie organu I instancji złożyła Spółka. Zaskarżone postanowienie zostało wydane po dacie umorzenia postępowania administracyjnego. Bezspornym jest także to, że sporządzony operat szacunkowy zostanie wykorzystany w nowym postępowaniu wszczętym w dniu [...] sierpnia 2021 r., co jest związane ze sprzedażą gruntu dokonaną w dniu [...] czerwca 2021 r. Z tego względu uchylenie postanowienia organu I instancji było konieczne. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO w P.", "Kolegium" lub "organem II instancji") utrzymało zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. Kolegium stwierdziło, że treść art. 37 ust. 7 u.p.z.p. pozwala na sformułowanie wniosku, iż strona może zostać obciążona kosztami sporządzenia operatu, gdy wszczęła postępowanie administracyjne celem sprawdzenia tego, czy poniesie dodatkowe koszty postępowania w przypadku zbycia nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego. Sporządzenie operatu szacunkowego następuje w interesie strony, tym bardziej, że to z jej inicjatywy wszczęto postępowanie administracyjne. Zasadą jest bowiem to, że koszty są ponoszone przez organ administracji publicznej, ale gdy są one ponoszone w interesie strony, czy też na jej "żądanie", wówczas ciężar ich ponoszenia przechodzi na stronę. Nie jest istotne to, że postępowanie administracyjne o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej zostało umorzone. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując postanowienie organu II instancji w całości. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 262 § 1 k.p.a. poprzez obciążenie ją kosztami sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Organ II instancji nie wziął pod uwagę faktu, że postanowienie zostało wydane po dacie umorzenia postępowania administracyjnego. I tak musiałby zostać wykonany operat szacunkowy z urzędu dla dalszego postępowania niezależnie od inicjatywy wszczęcia postępowania. Organ I instancji i tak musiałby ponieść koszty sporządzenia operatu. Należy podkreślić, że operat szacunkowy został wykorzystany na potrzeby innego postępowania, a więc koszty jego sporządzenia nie zostały poniesione w interesie Skarżącej. W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy postanowienia SKO [...] wydanego w postępowaniu administracyjnym wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 20 maja 2022 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień 5 lipca 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora GEOPOZ-u w sprawie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego. W wyniku rozpoznania skargi Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji. Słowem wstępu należy wyjaśnić umocowanie prawne Dyrektora GEOPOZ-u do wydawania decyzji administracyjnych. Otóż zgodnie z art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zmianami) do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Na tej podstawie, według brzmienia z dnia 25 czerwca 1991 r., Rada Miejska P. podjęła uchwałę nr XXXII/177/91 w sprawie przekształcenia Poznańskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ (t.j. Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2014 r. poz. 4027), w której w § 9 upoważniono Dyrektora GEOPOZ-u do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie spraw związanych z przedmiotem działalności tej jednostki organizacyjnej Miasta P.. Tym samym, Dyrektor GEOPOZ-u jest organem administracji publicznej, który we własnym imieniu wydaje decyzje administracyjne zamiast Prezydenta Miasta P.. Istotą niniejszej sprawy są koszty postępowania, których zwrotu żąda organ administracji publicznej z tytułu powołania rzeczoznawcy majątkowego i sporządzenia przez niego operatu szacunkowego w związku z wnioskiem spółek o ustalenie takiej kwoty na wypadek sprzedaży prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na działkach nr [...] oraz [...] przed upływem pięciu lat od uchwalenia planu miejscowego. Zdaniem SKO [...], spółki powinny dokonać zwrotu kosztów postępowania administracyjnego, jakie Dyrektor GEOPOZ-u poniósł z inicjatywy spółek. Skarżąca stanowczo zaprzecza, jakoby była podstawa do żądania od niej kosztów postępowania, ponieważ finalnie sporządzony operat szacunkowy zostanie wykorzystany w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym według art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił argumentacji Skarżącej. Ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia musi być rozpoczęta od zbadania istoty postępowania, które się toczyło z wniosku między innymi Skarżącej. Bezspornym jest to, że na podstawie uchwały nr XLI/710/VIII/2021, działki na których było ustanowione prawo użytkowania wieczystego, a co do których tytuł prawny posiadała między innymi Skarżąca, zostały objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tereny te, zgodnie z treścią tego planu, zostały przeznaczone na cele infrastruktury technicznej oraz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub usługowej. W związku z uchwaleniem planu miejscowego wielokrotnie dochodzi do zmiany wartości nieruchomości. Przepis art. 37 ust. 7 u.p.z.p. pozwala jedynie na sprawdzenie, czy domysły właścicieli lub użytkowników wieczystych co do wartości nieruchomości, do których mają tytuł prawny, są prawdziwe tj. czy doszło do wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu. Powołany przepis stanowi: "Właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4". Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę na sposób sformułowania tego przepisu. Organ administracji publicznej ustala jedynie kwotę. Nie nakłada obowiązku jej uiszczenia. Spełnia się zatem ratio legis tego przepisu, zgodnie z którym właściciel lub użytkownik wieczysty może sprawdzić, czy nieruchomość, do której posiada tytuł prawny zyskała na wartości w związku z uchwaleniem planu miejscowego i lepiej zaplanować ewentualne ruchy biznesowe. Dzięki tej wiedzy, uzyskanej w związku z przeprowadzonym postępowaniem na podstawie art. 37 ust. 7 u.p.z.p., właściciel lub użytkownik wieczysty może dokonać trafnej oceny, czy opłacalne jest dla niego sprzedać nieruchomość albo prawo użytkowania wieczystego zwlekając jednak pięć lat, aby uchronić się od tzw. renty planistycznej, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., czy w razie niewielkiego wzrostu wartości tej nieruchomości, zaryzykować i sprzedać nieruchomość albo prawo użytkowania wieczystego. Celem ustalenia wartości, o której mowa w art. 37 ust. 7 u.p.z.p. organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania, w którym ta okoliczność zostanie wyjaśniona. W tym celu stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami, co wiąże się z koniecznością powołania rzeczoznawcy majątkowego. Usługa w postaci sporządzenia operatu szacunkowego jest odpłatna, a więc organ, w tym przypadku Dyrektor GEOPOZ-u, był zmuszony uregulować te koszy postępowania. Skarżąca skorzystała z przysługującego jej publicznego prawa podmiotowego i zwróciła się z żądaniem do Dyrektora GEOPOZ-u o ustalenie wartości nieruchomości. "Publiczne prawo podmiotowe oznacza taką sytuację prawną obywatela (jednostki zbiorowej), w obrębie której obywatel ten (jednostka zbiorowa), opierając się na chroniących jego interesy prawne normach prawnych może skutecznie żądać czegoś od państwa lub może w sposób niekwestionowany przez państwo coś zdziałać." (J. Boć, A. Błaś, Publiczne prawa podmiotowe [w:] Prawo administracyjne, pod red. J. Bocia, Wrocław 2005, s. 526). Sąd przypomina, że inicjatywa wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 37 ust. 7 u.p.z.p. leży wyłącznie postronnie właściciela lub użytkownika wieczystego. Innymi słowy, to postępowanie jest wszczynane na wniosek. Dotychczasowy wywód pozwala na sformułowanie następującego wniosku – ustalenie wartości nieruchomości według art. 37 ust. 7 u.p.z.p. służy stronie postępowania, ponieważ dzięki temu strona zyskuje użyteczną wiedzę o stanie swojego majątku i może rozplanować swoje dalsze poczynania (zob. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2019, s. 350). Należy zatem stwierdzić, że ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego służą interesowi strony, a to, jak podkreślano w zaskarżonym postanowieniu, jest przesłanką do ustalenia wysokości kosztów postępowania administracyjnego. Już w tym momencie należy zaznaczyć, że nie jest istotny fakt umorzenia postępowania administracyjnego. Fakt poniesienia kosztów postępowania administracyjnego jest okolicznością obiektywną, która jest przyjęta przez organy, jak również i Sąd jako pewnik. Stanowisko tut. Sądu znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie. Tylko jako przykład można powołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego – "Nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania przed podjęciem decyzji. Podobnie nie jest prawnie możliwe podjęcie decyzji administracyjnej bez wydania postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, jak też wydanie przedmiotowego postanowienia bez podjęcia decyzji. Chodzi tu przy tym o decyzję kończącą postępowanie w danej sprawie, nie ma zaś znaczenia czy jest to decyzja merytoryczna (rozstrzygająca sprawę co do istoty), czy tylko decyzja w znaczeniu procesowym." (wyrok NSA z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1356/06, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Podobny wniosek wynika ze stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku – "Sam fakt wydania postanowienia o kosztach postępowania po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy do sądu, nie jest powodem do uchylenia tegoż postanowienia na podstawie art. 264 § 1 k.p.a." (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 351/10, podobnie wyrok NSA z dnia 10 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2518/19, dostępne w CBOSA). Fakt poniesienia przez Dyrektora GEOPOZ-u, czego nikt nie kwestionuje, kosztów postępowania administracyjnego wypełnia hipotezę normy prawnej z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., z którą ustawodawca wiąże skutek prawny w postaci obowiązku uiszczenia tych kosztów. Powołany przepis stanowi: "Stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie". Należy przypomnieć, że Dyrektor GEOPOZ-u nie miał prawnego obowiązku ustalania wartości nieruchomości, do których Skarżąca posiadała tytuł prawny. Tak jak wskazano powyżej, z art. 37 ust. 7 u.p.z.p. wynika wyłączna inicjatywa strony postępowania. Ponadto, wszczęcie postępowania i ustalenie wartości nieruchomości obejmującej działki nr [...] oraz [...] nastąpiło na podstawie art. 36 ust. 4 u.p.z.p., a to stanowi odrębną podstawę prawną. Konsekwencją tego przepisu jest obowiązek ustalenia i pobrania jednorazowej opłaty, jednakże to pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, a Sąd w składzie orzekającym nie może opierać swoich twierdzeń na sprawie nieobjętą granicami skargi. Innymi słowy, skarga złożona na postanowienie SKO [...] wyznacza granice sprawy, poza które Sąd w składzie orzekającym nie może wykroczyć. Zakres orzekania przez Sąd jest wyznaczony sprawą ustalenia wartości nieruchomości obejmującej działki nr [...] oraz [...] i kosztów postępowania administracyjnego poniesionych w związku z aktywnością spółek. "Nakaz »rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy«, oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę." (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1500/21, dostępny w CBOSA). Jednocześnie odnosząc się przy okazji do zarzutów skargi, nie można zatem wykroczyć poza zakres sprawy i uwzględnić okoliczności, zasadniczo nie zweryfikowanych, według których operat szacunkowy sporządzony na potrzeby umorzonego postępowania zostanie wykorzystany w nowym postępowaniu, wszczętym na podstawie art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Sąd w składzie orzekającym nie może brać pod uwagę tejże okoliczności. Ta okoliczność będzie mogła zostać poddana weryfikacji we właściwym postępowaniu administracyjnym i ewentualnie sądowoadministracyjnym. Na ten czas, ten zakres pozostaje poza istotą niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Kolegium wyjaśniło w swoim postanowieniu, że na koszty postępowania złożyły się należności dla biegłego wywołane sporządzeniem przez niego operatu szacunkowego, w którym wyłożono to, jak kształtowała się cena nieruchomości przed i po uchwaleniu planu miejscowego. Skoro postępowanie administracyjne zainicjowane przez między innymi przez Skarżącą miało na celu ustalenie dla niej wartości nieruchomości, Dyrektor GEOPOZ-u, czyniąc zadość obowiązkowi prawnemu popartego publicznym prawem podmiotowym Skarżącej, poniósł koszty, aby postępowanie zostało zakończone zgodnie z interesem Skarżącej, jest ona zobowiązana do poniesienia tych kosztów. Podobny wniosek sformułował Naczelny Sąd Administracyjny – "Organ pokrywa koszty postępowania ponoszone w wykonaniu obowiązku ustawowego, natomiast stronę obarczają koszty powstałe z jej winy (np. gdy czynność należało powtórzyć, w której strona bezzasadnie nie wzięła udziału) i na skutek czynności wykonanych na żądanie strony lub w jej interesie. Tylko tego rodzaju koszty są ustalone w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 264 § 1 k.p.a., czyli koszty obowiązujące stronę lub inne osoby, a nie koszty, które mogłyby być zwrócone stronie." (wyrok NSA z dnia 10 listopada 1995 r., sygn. akt III SA 199/95, dostępny w CBOSA). Powyższe rozważania Sądu prowadzą do jednoznacznej konstatacji, że Skarżąca powinna uiścić koszty postępowania administracyjnego, które zostały poniesione przez Dyrektora GEOPOZ-u w związku z jej żądaniem umocowanego w art. 37 ust. 7 u.p.z.p. Sąd nie może zaakceptować twierdzenia, że koszty będące istotą zaistniałego sporu zostaną i tak poniesione przez Dyrektora GEOPOZ-u. Gdyby przyjąć rozumowanie Skarżącej za prawdziwe, doszłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której nie można byłoby zastosować przepisów art. 261 i następnych k.p.a. Fakt powstania kosztów w jednym postępowaniu nie mógłby stanowić podstawy ich pobrania, ponieważ w innym, niezależnym postępowaniu o podobnym charakterze doszłoby do poniesienia tych samych kosztów. Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę Skarżącej, że ani przepisy u.p.z.p., ani k.p.a. nie znają swoistej instytucji "zaliczenia kosztów". Nie można, tak jak oczekiwałaby tego Skarżąca" zaliczyć koszty poniesione w postępowaniu wywołanym jej wnioskiem na poczet innego postępowania, w którym inicjatywa wszczęcia jest odmienna. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa, wbrew temu, co twierdzi Skarżąca. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. został prawidłowo zastosowany. Postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przez Skarżącą i to z jej inicjatywy Dyrektor GEOPOZ-u poniósł koszty postępowania. Niezależnie od tego, czy postępowanie zakończyło się decyzją merytoryczną czy nie, obowiązek zwrócenia obiektywnie poniesionych kosztów obciąża Skarżącą na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., co organ II instancji prawidłowo ustalił. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutu skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym art. 134 § 1 p.p.s.a. nie znaleziono żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło