II SAB/Lu 128/21

Sygn. [...] II SAB/Lu 128/21 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z [...] grudnia 2020 r. T. K. zarzucił Inspektor Nadzoru Budowlanego bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania wszczętego na wnioski skarżącego z [...] czerwca, [...] lipca i [...] września 2020 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z [...] listopada 2018 r., znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń U1, U2, U3, U4, U5, U6, U7 usytuowanych w budynku handlowym, zlokalizowanym na działkach nr ewid.[...] położonych przy ul. [...] w B., wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2017 r. Skarżący opisał przebieg postępowania w tej sprawie i podkreślił, że nie została ona dotychczas prawidłowo rozpatrzona. Ponadto w piśmie procesowym z [...] marca 2021 r. skarżący poinformował, że [...] grudnia 2020 r. otrzymał decyzję z [...] listopada 2020 r. o odmowie uchylenia kwestionowanej decyzji z [...] listopada 2018r., w związku z czym skarżący wniósł o umorzenie postępowania, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."); stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej we wskazanej wysokości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2021r., II SAB/Lu 149/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19) oraz to, że wniosek został rozpatrzony decyzją z dnia [...] listopada 2020r., odrzucił skargę. Sąd w uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] czerwca 2020 r. do organu wpłynął pierwszy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej sporną decyzją ostateczną z [...] listopada 2018 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie. Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. odmówiono wznowienia, a następnie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. uchylił to postanowienie. W dniu [...] lipca 2020 r. skarżący złożył ponowny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] listopada 2018 r. Również w tym przypadku organ I instancji postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. odmówił wznowienia, zaś organ odwoławczy postanowieniem z [...] września 2020 r. uchylił to postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W piśmie z [...] września 2020 r. skarżący złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] listopada 2018 r. Postanowieniem z [...] września 2020 r. organ I instancji, mając na uwadze wydane wyżej postanowienia organu odwoławczego, na skutek wniosków skarżącego z [...] czerwca 2020 r. (sprostowanego pismem z [...] czerwca 2020 r.), z [...] lipca 2020 r. i z [...] września 2020 r., orzekł o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego przedmiotową decyzją z [...] listopada 2018 r. Jednocześnie zawiadomieniem z [...] września 2020 r. poinformowano strony, że załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. nie jest możliwe i wskazano nowy termin załatwienia sprawy do [...] października 2020 r. W dniu [...] października 2020 r. do organu wpłynął jeszcze jeden wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2018 r. Zawiadomieniem z [...] października 2020 r. ponownie poinformowano strony o zmianie terminu załatwienia sprawy i wyznaczono nowy termin do dnia [...] listopada 2020 r. W dniu [...] listopada 2020 r. organ I instancji, po rozpoznaniu wniosków z [...] czerwca 2020 r., [...] lipca 2020 r. i [...] września 2020 r., wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji własnej z [...] listopada 2018 r., a ponadto postanowieniem z [...] listopada 2020 r. odmówił wznowienia postępowania na wniosek z [...] października 2020 r. Poza sporem jest przy tym, że skarżący złożył odwołanie od decyzji z [...] listopada 2020r., zaś po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją ostateczną z [...] lutego 2021 r., znak: [...] WINB orzekł o utrzymaniu w mocy tej decyzji; od decyzji organu odwoławczego T. K. wniósł do tutejszego Sądu skargę, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 284/21 (z urzędu jest znane Sądowi, że nieprawomocnym jeszcze wyrokiem z 12 października 2021r. Sąd w tej sprawie uchylił decyzję organu odwoławczego z [...] lutego 2021r. utrzymującego w mocy tę decyzję). W tych okolicznościach brak było – zdaniem Sądu - podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi na bezczynność, ponieważ w dacie wniesienia tej skargi, tj. [...] grudnia 2020 r., sprawa była już zakończona decyzją organu I instancji, która uzyskała już przymiot ostateczności. Zakończenie postępowania w tej sprawie decyzją ostateczną obligowało Sąd do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 21 października 2021r., II OSK 2084/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Sąd ten stwierdził, że nie było prawidłowe odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z przyczyn określonych w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, gdyż w dacie wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność ([...] grudnia 2020r.), decyzja kończąca postępowanie po rozpatrzeniu wniosków o wznowienie tj. decyzja z [...] listopada 2020r. nie była jeszcze ostateczna. Skarżący wniósł bowiem od niej odwołanie, a sprawa toczyła się przed organem odwoławczym, który dopiero [...] stycznia 2021r. wydał decyzję utrzymując w mocy tę decyzję. Sąd pierwszej instancji przystępując więc do rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji publicznej powinien w pierwszej kolejności ustalić fakt istnienia przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy od zaskarżonej formy działalności administracji publicznej (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 p.p.s.a. Jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie w dacie wniesienia skargi na bezczynność organu postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z [...] listopada 2018 r. było w toku, to trudno uznać, że zaistniała niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), gdyż nie zniknął przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Ustalenie z kolei, że skarga jest dopuszczalna w powyższym zakresie powoduje konieczność badania przez sąd faktu wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, tj. wymogu przewidzianego w art. 52 § 1 p.p.s.a. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy załączone do skargi ponaglenie z [...] grudnia 2020 r. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego wpłynęło do właściwego organu. Co prawda w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał złożone przez T. K. w dniu [...] grudnia 2020 r. ponaglenie na przewlekłość i bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego, to jednak brak w tym zakresie stosownych dokumentów nie pozwala prawidłowo ocenić, czy skarżący przed złożeniem w dniu [...] grudnia 2020r. skargi na bezczynność organu wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a.). Okoliczność ta powinna być zatem jednoznacznie wyjaśniona przez Sąd pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd związany był obecnie stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu z [...] października 2021r., II OSK 2084/21. Oznacza to, że Sąd ma obecnie obowiązek ustalić, czy skarga została poprzedzona ponagleniem, a następnie rozpatrzyć merytorycznie skargę T. K. z [...] grudnia 2020r. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosków skarżącego z [...] czerwca, [...] lipca i [...] września 2020 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z [...] listopada 2018 r. Sąd wyjaśnia przy tym, że skarżący zarzucał nie tylko bezczynność, ale również przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji, a więc podnosił dwa różne żądania. W kwestii przewlekłości Sąd ustalił, że w tym przedmiocie toczyło się już wcześniej przed Sądem postępowanie oznaczone sygn. akt II SAB/Lu 150/21. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2021r., wydanym w tamtym postępowaniu, Sąd stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłości postępowania w załatwieniu wniosków T. K. z [...] czerwca, [...] lipca i [...] września 2020 r. W związku z tym, nie jest dopuszczalne ponowne rozpatrywanie skargi w tym zakresie (skarga z [...] grudnia 2020r. nie obejmowała bowiem okresu po wydaniu tego wyroku). W niniejszej sprawie badana była więc wyłącznie bezczynność organu. Przy czym w związku z tym, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu, sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.". Przede wszystkim – stosownie do postanowienia NSA z [...] października 2021r., II OSK 2084/21 - Sąd ustalił, że skarga została poprzedzona ponagleniem z [...] grudnia 2020r., które nie zostało uwzględnione (postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] grudnia 2020r. złożone do akt sądowych - k.96). Rozpatrując skargę merytorycznie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy nie zawierają definicji legalnych "bezczynności", natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma podstaw do zarzucenia Inspektor Nadzoru Budowlanego bezczynności w przedstawionym rozumieniu. Sprawa dotyczy bowiem wniosków skarżącego z [...] czerwca, [...] lipca i [...] września 2020 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] listopada 2018r. o pozwoleniu na użytkowanie. Rozpatrując łącznie te wnioski, organ postanowieniem z [...] września 2020r. wznowił postępowanie, a następnie [...] grudnia 2020r. wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z [...] listopada 2018r. w dacie wniesienia skargi na bezczynność z [...] grudnia 2020r. decyzja ta nie była jeszcze ostateczna, gdyż skarżący wniósł od niej odwołanie- skarga nie mogła więc zostać odrzucona z powodów wskazanych w uchwale z siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020r. (II OPS 5/19), co jednoznacznie stwierdził ten Sąd w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z 21 października 2021r., II OSK 2084/21. Niewątpliwie jednak w dacie wniesienia skargi z [...] grudnia 2020r. organ nie pozostawał już w bezczynności, bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie organu do załatwienia wniosków skarżącego stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie - jak natomiast wyżej wskazano - Sąd w odrębnym postępowaniu stwierdził już, że przy rozpatrywaniu tych wniosków organ dopuścił się przewlekłości, ponieważ podejmował działania opieszale, przede wszystkim poprzez nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy o kolejne miesiące. W związku z tym, wobec skontrolowania już we wcześniejszym postępowaniu przez Sąd terminowości podejmowania przez organ czynności procesowych przy załatwianiu wniosków skarżącego z [...] czerwca, [...] lipca i [...] września 2020 r. oraz mając na uwadze, że wnioski te zostały rozpatrzone przez organ decyzją z [...] grudnia 2020r., Sąd stwierdził, że obecnie skarga na bezczynność organu nie może być uwzględniona: bezprzedmiotowe jest bowiem zobowiązywanie organu do rozpatrzenia wniosku, skoro organ wydał już decyzję, natomiast dokonywanie obecnie przez Sąd oceny terminowości działania organu byłoby ponownym, a więc niedopuszczalnym, kontrolowaniem tej samej kwestii. Skarga jako niezasadna w całości podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Oczywiste jest, że w tej sytuacji nie mógł być uwzględniony wniosek skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ani o wymierzenie organowi grzywny. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji