III OZ 37/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 341/20 o odrzuceniu skargi R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie. R.S. pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga nie zawierała numeru PESEL skarżącego, wobec czego pismem z dnia 4 grudnia 2020 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 28 września 2020 r., wezwano stronę do uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 28 grudnia 2020 r. W dniu 18 stycznia 2021 r. R.S. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, podając jednocześnie swój numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 341/20 odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt III OZ 725/22 oddalił zażalenie skarżącego na w/w postanowienie Sądu pierwszej instancji. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 341/20 odrzucił skargę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że skuteczne zainicjowanie postępowania sądowego uzależnione jest od spełnienia wymogów formalnych pisma procesowego, jakim jest skarga (art. 57 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). Jeden z wymogów formalnych skargi określa art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wymieniony brak formalny skargi podlega sanowaniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a jego nieuzupełnienie – pomimo wezwania sądu – skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga R.S. nie zawierała jego numeru PESEL, w związku z czym Sąd wezwał skarżącego do usunięcia powyższego braku formalnego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona stronie w dniu 28 grudnia 2020 r., zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał w dniu 4 stycznia 2021 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący uzupełnił wskazany brak formalny dopiero w dniu 18 stycznia 2021 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Ponadto prawomocnym postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 341/20 odmówiono stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia w/w braku formalnego skargi. W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia R.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez błędne wezwanie skarżącego przez Sąd pierwszej instancji o podanie numeru PESEL w sytuacji, gdy numer ten był znany Sądowi z urzędu – w dniu 12 lutego 2020 r. skarżący wskazał go w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 25/20. W konsekwencji wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi było niepotrzebne, zaś odrzucenie skargi niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie fakt nieuzupełnienia braku formalnego skargi w ustawowym terminie, poprzez podanie numeru PESEL, jest bezsporny i nie jest przez skarżącego kwestionowany. Co istotne, w dniu przesłania przez Sąd pierwszej instancji wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi numer PESEL nie znajdował się również w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (został on podany przez skarżącego dopiero we wniosku z dnia 18 stycznia 2021 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi). Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego skarżącemu w dniu 28 grudnia 2020 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania w zakreślonym terminie, nie zostało ono przez R.S. w tym terminie wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Argumentacja zażalenia, wskazująca na uzupełnienie analogicznego braku formalnego kilka miesięcy wcześniej w innej sprawie skarżącego rozpoznawanej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, nie może stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Obowiązek podania numeru PESEL w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej musi bowiem zostać spełniony również w przypadku, gdy skarżący wskazał swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 341/20 odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia omawianego braku formalnego skargi. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt III OZ 725/22 oddalił zażalenie R.S. na w/w postanowienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.