II SA/Wr 561/22
WyrokWSA we Wrocławiu2023-02-07
Skład orzekający: Adam Habuda, Olga Białek, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku zabytkowego, wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, jest zasadna, uwzględniając argumenty o niezamieszkaniu budynku, jego zabezpieczeniu oraz konieczności współdziałania z organem ochrony zabytków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieodpowiedni stan techniczny zabytkowego budynku, wynikający z pożaru i akcji gaśniczej, stanowił podstawę do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Argumenty skarżącego dotyczące niezamieszkania budynku, jego zabezpieczenia oraz rzekomego braku zagrożenia dla mienia zostały uznane za irrelewantne w kontekście obowiązku przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zwłaszcza w świetle jego zabytkowego charakteru i wartości jako mienia chronionego prawem. Termin wykonania prac został uznany za odpowiedni.Stan faktyczny
Skarżący A. H. zaskarżył decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowego budynku mieszkalnego. PINB wszczął postępowanie z urzędu po pożarze i akcji gaśniczej. Wcześniejsze decyzje zostały uchylone przez WSA z uwagi na brak współdziałania z organem ochrony zabytków i niedostateczne uzasadnienie zagrożenia. W ponownym postępowaniu uzyskano stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków. Skarżący nabył budynek po wydaniu decyzji przez PINB. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i procesowych, w tym błędne uznanie zagrożenia, niemożliwy do zrealizowania termin oraz naruszenie jego praw procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2022 r. nr 545/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją nr 545/2022 z dnia 24 maja 2022 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej PINB, organ I instancji) nakazującą usunięcie w terminie 18 miesięcy A. H. (dalej skarżący) właścicielowi budynku mieszkalnego dwulokalowego przy ul [...] we W., występujących nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.
Decyzję wydano w wyniku następująco ukształtowanego postępowania prawnego.
PINB w dniu 23 listopada 2018 r. podjął z urzędu postępowanie administracyjne związane z nadmiernym pogorszeniem stanu technicznego przedmiotowego budynku – zabytkowej willi, spowodowanym pożarem i akcją gaśniczą. Wieńczące postępowanie decyzje nakazujące usunięcie wskazanych nieprawidłowości poprzez wykonanie wskazanych robót budowlanych zostały utrzymane w mocy przez DWINB (decyzje nr 1214/2019 i nr 1215/2019 z dnia 9 października 2019 r.).
Wniesione skargi zaowocowały uchyleniem decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyroki z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 806/19, z dnia 9 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 805/19). Sąd zaakceptował ustalenia związane ze stanem technicznym i zakresem robót, ale dostrzegł konieczność współdziałania z organem ochrony zabytków, uzyskania jego opinii, z uwagi na zabytkowy charakter budynku. Ponadto Sąd zarzucił organom, że niedostatecznie uzasadniają argumentację dotyczącą konieczności ochrony dóbr chronionych i ustawową przesłankę zagrożenia życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB ustalił stan techniczny budynku (kontrola z dnia 6 października 2021 r. z konkluzją, że stan faktyczny wobec wcześniejszych ustaleń nie uległ zmianie) oraz uzyskał stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków precyzujące sposób wykonania prac i rozwiązania materiałowe (pismo MKZ z dnia 13 grudnia 2021 r. w odpowiedzi na prośbę z dnia 25 października 2021 r.).
Trzeba nadmienić, że budynek wyłączono z użytkowania, nakazano przeprowadzenie kontroli bezpiecznego użytkowania obiektu i przedłożenie ekspertyzy technicznej (decyzje PINB z dnia 23 listopada 2018 r. nr 2351/2018 oraz nr 2352/2018).
Pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. PINB powiadomił o tzw. gotowości decyzyjnej.
Na podstawie aktów notarialnych z dnia 5 listopada 2021 r. oraz z dnia 17 grudnia 2021 r. właścicielem przedmiotowego obiektu został skarżący. Pismem z dnia 13 stycznia 2022 r. skarżący powiadomił PINB o nabyciu budynku proponując kontakt za pośrednictwem profilu zaufanego. Tego też dnia organ I instancji wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentu, z którego wynika tytuł prawny do budynku. Pismem z dnia 21 stycznia 2022 r. skarżący poinformował organ o wysłaniu aktu notarialnego w dniu 20 stycznia 2022 r.
Dnia 25 stycznia 2022 r. PINB poinformował skarżącego o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zagrożenia wynikającego z pogorszonego stanu technicznego budynku, jednocześnie wskazując na zakończenie gromadzenia materiału dowodowego i możliwość wypowiedzenia się w sprawie. W aktach znajduje się adnotacja urzędowa z 10 lutego 2022 r. , w której organ informuje, że omyłkowo wysłał powyższą informację na inny adres, co zostało skorygowane.
PINB decyzją nr 357/2022 z dnia 18 lutego 2022 r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 nakazał w terminie 18 miesięcy od daty ostateczności decyzji usunięcie wskazanych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, po uzyskaniu stosownych pozwoleń organu ochrony zabytków.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący. Zarzucił naruszenie art. 66 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że budynek może spowodować zagrożenie istotnych dóbr chronionych prawem, podczas gdy jest niezamieszkały od wielu lat, a ponadto jest prawidłowo zabezpieczony. Termin na wykonanie prac jest niemożliwy do zrealizowania. Odwołujący się podkreślił, że nakazane obowiązki prowadzą w istocie rzeczy do budowy nowego obiektu. Ponadto zarzucono naruszenie szeregu przepisów procesowych (art. 7, art. 77§1, art. 8, art. 9, art. 10 §1, art. 79§1, art. 81 k. p. a.).
Uzasadniając podtrzymaną decyzję pierwszoinstancyjną DWINB na wstępie przywołał art. 61 oraz art. 66 Prawa budowlanego. Następnie organ II instancji stwierdził, że nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku nie budzi wątpliwości, co uzasadnia nakazanie określonych robót budowlanych na podstawie art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.
Dalej organ II instancji uzasadnił celowość wykonania określonych robót budowlanych. Przedstawił czynności podjęte dla powiadomienia skarżącego o prowadzonym postępowaniu (skarżącego powiadomiono o prowadzonym postępowaniu pismem z dnia 25 stycznia 2022 r. odebranym dnia 10 lutego 2022 r. ). Zdaniem DWINB skarżący miał wystarczająco dużo czasu do zapoznania się z aktami sprawy, jednak nie wykazał zaangażowania, aby zadbać o własne interesy.
Organ II instancji uzasadnił wyznaczony termin 18 miesięcy na wykonanie robót podpierając się zakresem robót, uwarunkowaniami technicznymi ich wykonania, koniecznością współdziałania z organem ochrony zabytków. Jednocześnie należy uwzględnić zagrożenie wynikające z utrzymywania stanu niezgodnego z prawem dla bezpieczeństwa mienia i zabytkowej substancji budowlanej. Organ II instancji poinformował o ewentualnej możliwości przedłużenia terminu.
Za bezpodstawny DWINB uznał zarzut faktycznego nakazania budowy nowego obiektu.
W skardze do tutejszego Sądu zakwestionowano decyzje, wnosząc o ich uchylenie, i zarzucając naruszenie:
- przepisów materialnych, a to: 1) art. 66 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, że przedmiotowy budynek może spowodować zagrożenie istotnych dóbr chronionych prawem, podczas gdy budynek jest niezamieszkany, jest prawidłowo zabezpieczony, a wyznaczony termin jest zbyt krótki, 2) art. 66 Prawa budowlanego poprzez faktyczne nakazanie budowy nowego budynku, a zakres wskazanych prac jest zbyt kosztowny biorąc pod uwagę stan budynku, 3) niezastosowanie art. 36 i art. 36a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami biorąc pod uwagę wyznaczenie niemożliwego do realizacji terminu na wykonanie robót;
- przepisów procesowych, a to: art. 6, art. 7 w związku z art. 77 §1 k. p. a., art. 7a §1 k. p. a., art. 80, art. 8, art. 9 i art. 10§1 k. p .a., art. 11 k. p .a. , art. 79§1 k. p. a. oraz art. 81 k. p .a., art. 138 §1 pkt 1 k. p .a.
Wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania.
W rozwinięciu skargi wskazano, że organ I instancji mimo powzięcia wiedzy o nabyciu nieruchomości przez skarżącego, nie powiadomił go formalnie o toczącym się postępowaniu administracyjnym, przez co nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Dla nowego właściciela nieistotne jest informowanie poprzednich właścicieli, bowiem nie oni są adresatem decyzji.
Skarżący podważa ustalenia faktyczne w zakresie nieprawidłowości w stanie nieruchomości, i zarzuca brak wyjaśnienia wystąpienia przesłanki w postaci zagrożenia mienia, skoro budynek jest niezamieszkały, zabezpieczony, a jego stan nie pogarsza się.
W ocenie skarżącego trafniejszym rozwiązaniem jest odbudowa nieruchomości, niż jej remont.
Skoro skarżący nabył własność nieruchomości dnia 17 grudnia 2021 r., to termin wykonania prac jest nierealny, także uwzględniając wymogi ochrony zabytków.
W odpowiedzi na skargę DWINB wskazał, że nie znajduje podstaw do zmiany swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.) Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Na zasadzie art. 145 §1 p. p. s. a. sąd administracyjny uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję, na mocy której PINB nakazuje usunięcie występujących nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu.
W kontrolowanej decyzji Sąd nie dopatrzył się zajścia wskazanych przez art. 145 §1 p. p. s. a. przesłanek, i nie uchylił zaskarżonej decyzji.
Wydane w sprawie decyzje oparto na art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351). Artykuł składa się z dwóch ustępów, a bezpośrednio związany z realiami sprawy ustęp 1 brzmi następująco:
W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Problem prawny, który doprowadził do konfrontacji skarżącego z organem ogniskuje się na zasadach i granicach zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego wobec obiektu budowlanego będącego zabytkiem, zważywszy ochronę praw procesowych strony i jej sytuację faktyczną.
Z oznajmującego trybu, w którym ujęto przepis jednoznacznie wynika, że zajście określonych okoliczności związanych z obiektem budowlanym (zagrożenie życia, zdrowia, mienia, środowiska, w tym zagrożenie dla tych dóbr wynikające z użytkowania obiektu, nieodpowiedni stan techniczny, oszpecanie otoczenia) aktualizuje obowiązek organu wydania stosownej decyzji w celu usunięcia nieprawidłowości.
Decyzja ta ma charakter związany, co w ślad za ugruntowanym orzecznictwem należy rozumieć w ten sposób, że organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, jest obowiązany w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 377/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 200/22, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).
Na podstawie akt i okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Należy w pierwszym rzędzie podkreślić, że budynek uległ pożarowi i prowadzono w nim akcje gaśniczą. Spowodowało to uszkodzenia odzwierciedlone zawartą w aktach dokumentacją fotograficzną oraz techniczną (protokół kontroli z 22 listopada 2018 r., protokół kontroli bezpiecznego użytkowania ze stycznia 2019 r., ekspertyzy techniczne z lutego 2019 r. oraz z czerwca 2019 r., protokół kontroli z 6 października 2021 r.). Ekspertyzy chronologicznie późniejsze wskazują na jedynie doraźny, tylko częściowo zabezpieczający charakter wykonanych prac i zaznaczają potrzebę dalszego zabezpieczenia konstrukcji budynku. W protokole ostatniej kontroli napisano: nie wykonano robót remontowych przywracających sprawność obiektu, stan faktyczny wobec wcześniejszych ustaleń nie uległ zmianie. Stwierdzono wyłącznie doraźne i niepełne zabezpieczenia, zabezpieczenie obiektu przed dostępem osób postronnych. Na zły stan i konieczne roboty w zabytkowym, pochodzącym z lat 20-tych XX w. budynku wskazuje także bezpośrednio pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków datowane na 13 grudnia 2021 r.
W takim stanie rzeczy zajście ustawowej przesłanki nieodpowiedniego stanu technicznego jest w ocenie Sądu ewidentne.
W zasadzie nie stanowi ta przesłanka również okoliczności spornej, kwestionowanej przez skarżącego. Skarżący nie podważa nieodpowiedniego stanu technicznego, ale argumentację opiera na niezamieszkaniu budynku od wielu lat, zabezpieczeniu go przed osobami postronnymi, oznaczeniu ogrodzenia posesji.
W ocenie Sądu taka argumentacja skarżącego, chociaż wskazuje pewne fakty, to jednak są to fakty irrelewantne z punktu widzenia zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Wskazane przez skarżącego okoliczności nie zwalniają od zastosowania powołanego przepisu, ponieważ ani niezamieszkanie budynku, ani zabezpieczenie go przed osobami postronnymi, ani oznakowanie ogrodzenia nie anulują nieodpowiedniego stanu technicznego, w jakim jest budynek.
Nie znajduje poparcia w stanie faktycznym twierdzenie skarżącego, jakoby budynek był prawidłowo zabezpieczony, a jego stan nie pogarszał się gwałtownie z uwagi na to zabezpieczenie, i nie następuje dalsza degradacja. Takiemu twierdzeniu, w ocenie Sądu, przeczą fotografie (w tym wykonanie podczas kontroli 6 października 2021 r.), a także spostrzeżenia PINB, który napisał o nieprzywróceniu sprawności technicznej i użytkowej po pożarze, zauważył nieszczelność plandeki na dachu, bytowanie gołębi we wnętrzu budynku, i jedynie doraźne zabezpieczeniu budynku. Zresztą sam skarżący wskazuje na to, że stan budynku nie pogarsza się gwałtownie, co w żaden sposób nie wyklucza, że stan budynku pogarsza się w tempie innym niż gwałtowny. Pogarszanie się substancji zabytkowego budynku nie musi być związane z gwałtownością.
Tym samym ustalenia organu nie są dowolne i mają potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Dalej skarżący podnosi, że wskutek istniejących zabezpieczeń stan obiektu nie zagraża mieniu.
Według Sądu stan zagrożenia mienia jest oczywisty poprzez zagrożenie nie tylko dla materialnie istniejącej bryły budynku, ale przede wszystkim przez zagrożenie budynku jako nośnika wartości zabytkowych, chronionych prawem na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 840, dalej ustawa o ochronie zabytków). Mienie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt Prawa budowlanego w kontekście zabytku, którym jest przedmiotowy budynek, należy widzieć przez pryzmat nieruchomości lub rzeczy ruchomych, stanowiących świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Takimi znamionami, poprzez objęcie wpisem do rejestru zabytków, prawnie cechuje się przedmiotowy budynek, i jego wartość jako mienia musi być widziana w kontekście zabytku jako przedmiotu szczególnej ochrony prawnej.
Eo ipso nie jest zasadna argumentacja, jakoby istniejące zabezpieczenia eliminowały zagrożenie dla mienia, zarówno mając na względzie istniejącą materialnie nieruchomość, jak i wartość tej nieruchomości związaną z jej zabytkowym charakterem.
Należy również podkreślić, że skarżący niejako pomija zabytkowy charakter nieruchomości, gdy postuluje zaniechanie jej remontu, preferując własny interes ekonomiczny i eksponując ograniczenia finansowe (brak środków finansowych na wykonanie robót). Tego rodzaju polemika z organem, czy zarzuty pod jego adresem, nie mają charakteru argumentacji prawnej, a jedynie wskazują, jakie stanowisko, zdaniem skarżącego, powinien zająć organ (także organ ochrony zabytków), który ma rozważyć, czy zaniechanie remontu nie będzie stanowić inwestycji, która zwróci się inwestorowi.
W ocenie Sądu taka dyskusja z organami wykracza poza ramy prawne, w których zmieścić się musi organ decydujący na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. W taki sposób polemizując z organem skarżący nie dostrzega również, o czym Sąd sygnalizował wcześniej, że organy administracji, w myśl art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków, mają obowiązek podejmowania działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków.
W ocenie Sądu realizuje taką normę organ nadzoru budowlanego, gdy wobec zabytku, jak w przedmiotowej sprawie, nakazuje, posługując się instrumentem z art. 66 Prawa budowlanego, usunięcie zagrożenia dla bezpieczeństwa mienia.
Sąd chce również wyjaśnić skarżącemu, że zastosowanie przesłanek z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter alternatywny, co oznacza, że dla wydania aktu określonego tym przepisem wystarczy wyłącznie samo zagrożenia dla mienia, czy wyłącznie nieodpowiedni stan techniczny. Kontrolując wydane decyzje Sąd dostrzega zarówno przesłankę w postaci zagrożenia mienia, jak i przesłankę nieodpowiedniego stanu technicznego.
Z powyższych powodów krytycznie Sąd rozprawił się z tą częścią skargi, która bazuje na zarzucie naruszenia przez organy przepisów materialnych w postaci art. 66 Prawa budowlanego, uwzględniwszy także to, że skarżący w żaden sposób nie wykazuje, że ustalenie organu w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku jest błędne, i ogranicza się tylko do zakwestionowania tych ustaleń.
Niezasadny poza tym jest zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 36 i art. 36a ustawy o ochronie zabytków. Powołane przepisy poddają reglamentacji prawnej określone czynności dokonywane wobec zabytków (w szczególności nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia przy wykonywaniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru). Skarżący w ocenie Sądu nawet nie uprawdopodabnia niemożności uzyskania stosownych pozwoleń, posługuje się ogólnikowym stwierdzeniem, że dostępność ekip budowlanych jest ograniczona. Pomija też, że organ deklaruje elastyczność wskazując w decyzji możliwość zmiany terminu, a nadto Sąd zauważa przekonujące uzasadnienie organu, dlaczego wyznaczony, 18-miesięczny termin, jest właściwy.
W tle argumentacji skarżącego w tym zakresie leżą nakłady finansowe i względy ekonomiczne, co skarżący sam przyznaje stwierdzając, że "organy nie wzięły pod uwagę nakładów finansowych, jakie musi skarżący poczynić, a także skarżący nie posiada wolnych środków na taką inwestycję, która w istocie nie podniesie wartości nieruchomości".
Zdaniem Sądu nie są to okoliczności, które w świetle przepisów prawa budowlanego i przepisów o ochronie zabytków powinny odwieść organy od wydania decyzji w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, także dlatego, że w świetle zasad doświadczenia życiowego nabywając nieruchomość należy oczekiwać od nabywcy świadomości jest stanu i charakteru, co zresztą wykazano w dokumentach przenoszących własność. Nie można więc przyjąć, że skarżący został zaskoczony sytuacją, i Sąd nie daje wiary twierdzeniu umieszczonemu w skardze, jakoby skarżący mógł nie znać stanu nieruchomości i nie wiedzieć o konieczności remontu.
Dlatego badając zasadność zarzutów i wniosków skargi celujących w zbyt krótki termin na wykonanie prac Sąd chce przypomnieć, że ów termin oznaczono jako 18 miesięcy od dnia ostateczności decyzji, co w świetle argumentacji poczynionej przez organy, a także motywacji wskazanej przez skarżącego jest terminem odpowiednim, wyznaczonym w granicach luzu decyzyjnego danemu organowi przez przepisy prawa.
Sąd zważył przy tym czas, kiedy skarżący stał się właścicielem nieruchomości (grudzień 2021 r.) i omyłki organu związane z elektroniczną korespondencją ze skarżącym. Zdaniem Sądu kilka (kilkanaście dni), w ciągu których dostarczenie informacji od organu do skarżącego nie nastąpiło wskutek mylnego oznaczenia adresata nie ma wpływu na półtoraroczny termin, w ciągu którego prace należy wykonać, zważywszy, że datą początkową jest dzień ostateczności decyzji, a całokształt korespondencji wskazuje na kontakt pomiędzy skarżącym a organem.
Oprócz tego zmiany właścicielskie nie mogą blokować realizacji obowiązków związanych z ochroną dóbr prawnie chronionych, zarówno wskazanych w art. 66 Prawa budowlanego, jak i w ustawie o ochronie zabytków.
Sąd uznał, że nie są usprawiedliwione zarzuty skargi, jakoby decyzje wydane w sprawie oparte były na nieaktualnym stanie faktycznym. Wziął przy tym pod uwagę protokół kontroli budynku z 6 października 2021 r. i chronologię dalszych etapów postępowania. Sąd nie podziela zarzutu, jakoby organ przekroczył granice uznania administracyjnego, ponieważ obowiązki nałożone przez organy znajdują poparcie w ustalonym stanie faktycznym, a tok rozumowania organu w uzasadnieniu jest klarowny i spójny.
Obiekt budowlany będący zabytkiem podlega reglamentacji prawnej wynikającej z art. 66 Prawa budowlanego, z obowiązkiem uwzględnienia szczególnego charakteru zabytku, jako nośnika wskazanych w ustawie o ochronie zabytków wartości. Nie znajdują w prawie oparcia argumenty właściciela zabytku negujące celowość przywrócenia obiektowi wartości zabytkowej, ze względu na jego osobiste preferencje i uwarunkowania ekonomiczne. Sąd kierował się zasadą usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, zważył zabytkowy charakter nieruchomości, i nie dopatrzył się arbitralności w wyznaczonym terminie na realizacje prac.
Reasumując, z powodów podanych wyżej, Sąd nie zauważył naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, w tym norm wskazanych przez skarżącego.
Nie są także usprawiedliwione zarzuty dotykające błędów i niedostatków w ustaleniu przez organy stanu faktycznego i interpretacji materiału dowodowego. Poczynione przez organy rozważania nie pozwalają również na wniosek w postaci naruszenia zasady równości wobec prawa, zasady zaufania, zasady zapewnienia stronie udziału w postępowaniu. Sąd nie skonstatował też, aby nałożone na skarżącego obowiązki, w tym termin na ich realizację, były wskazane dowolnie, z pominięciem słusznego interesu skarżącego. Podniesione przez stronę naruszenie zasady proporcjonalności nie może być rozumiane w kontekście koniecznych do poniesienia nakładów finansowych, zważywszy, że mamy do czynienia z obiektem zabytkowym, pozostającym pod ochroną prawa zabytków (przepisy o ochronie zabytków), równolegle do norm Prawa budowlanego. Sąd nie uznał w związku z tym zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Z wykazanych wyżej powodów, na podstawie art. 151 p. p. s. a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło