I GZ 17/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 824/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi M. R. na informację Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 24 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 824/22, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi M. R. (dalej: skarżący) na informację Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej we Wrocławiu z 25 sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku - ogólne twierdzenia o charakterze i specyfice wykonywanego przez niego zawodu, który wymaga częstych i długich nieobecności w domu – nie wypełniają przesłanek przywrócenia terminu z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Nie jest również taką okolicznością stwierdzenie, że ze względu na brak wiedzy prawniczej skarżący nie zdołał dotrzymać ustawowego terminu. W ocenie Sądu I instancji strona skarżąca nie uprawdopodobniła, by przy przekroczeniu terminu do wniesienia skargi nie było jej winy. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 września 2010 r., II OZ 849/10; z 28 marca 2012 r., II OZ 179/12; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym przeszkodę uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu może stanowić nagła choroba strony lub jej pełnomocnika. Równocześnie wskazuje się jednak, że sama choroba, nawet udokumentowana zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, gdyż należy w takiej sytuacji wykazać również, że jej rodzaj uniemożliwiał dokonanie konkretnej czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy osoby trzeciej przy dokonaniu tej czynności (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 lutego 2014 r., I FZ 508/13; z 8 kwietnia 2014 r., II OZ 329/14; z 20 maja 2014 r., I OZ 383/14; z 8 sierpnia 2014 r., I OZ 643/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, a Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. To do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie umotywowanie wniosku, aby w sposób możliwie wyczerpujący i przekonujący dla sądu administracyjnego uprawdopodobnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie wymóg ten nie został spełniony. Uzasadnienie wniosku jest ogólnikowe, a strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała aby ograniczenia społeczno-gospodarcze stanowiły w odniesieniu do strony przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.