II SA/Gl 517/23

WyrokWSA w Gliwicach2023-05-08

Skład orzekający: Wojciech Gapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 4 MW stosuje się przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.?
Ratio decidendi
Lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga spełnienia przesłanek zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Przepisy dotyczące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają wiążącego charakteru w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla instalacji odnawialnych źródeł energii.
Stan faktyczny
P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie do 4 farm elektrowni fotowoltaicznych o łącznej mocy do 4 MW na terenie gminy S. Burmistrz Miasta i Gminy S. odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., w tym brak dostępu do drogi publicznej oraz sprzeczność z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu wad dowodowych i nieczytelności mapy załączonej do decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 3 marca 2023 r. nr SKO.4103.203.2022 i zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2023 r. sprawy ze sprzeciwu P. Sp. z o.o. w B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 3 marca 2023 r. nr SKO.4103.203.2022 w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 3 marca 2023 r. nr SKO.4103.203.2022, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 3, art. 54 w związku z art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 5a, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.), po rozpoznaniu odwołania P Sp. z o.o. w B. (dalej – Skarżąca, Spółka), uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. (dalej – organ I instancji, Burmistrz) z dnia 3 listopada 2022 r. nr [...], którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie do 4 farm elektrowni fotowoltaicznych o łącznej mocy do 4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. [...] obręb B., Gmina S. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem Spółki, organ I instancji decyzją z dnia 3 listopada 2022 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie do 4 farm elektrowni fotowoltaicznych o łącznej mocy do 4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. [...] obręb B., Gmina S. Stanowisko umotywowano tym, że inwestycja nie spełnia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Mianowicie stwierdzono, że żadna z działek znajdujących się w obszarze analizowanym nie jest zabudowana w sposób pozwalający na określenia wymagań dla planowanej inwestycji. Ponadto podniesiono, że teren wskazany we wniosku nie posiada dostępu do drogi publicznej. Zaznaczono również, że budowa farm fotowoltaicznych pozostaje w sprzeczności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S., w którym to akcie teren objęty wnioskiem przewidziany jest pod zabudowę zagrodową, uprawy polowe oraz znajduje się w granicy wielkiej doliny [...]. Jednocześnie Burmistrz wyraził stanowisko – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie uzasadnia odstąpienia od badania "dobrego sąsiedztwa" dla przedsięwzięć dotyczących instalacji odnawialnych źródeł energii. W odwołaniu z dnia 16 listopada 2022 r. Skarżąca zarzuciła decyzji organu I instancji: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności, w szczególności przez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przy całkowitym zignorowaniu jednoznacznego brzmienia tego przepisu i odwoływaniu się do przepisów nieznajdujących zastosowania w tego rodzaju postępowaniu; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na całkowitym pominięciu literalnego brzmienia tego przepisu, jego błędną wykładnię systemową i autentyczną oraz w konsekwencji uznaniu, że dla planowanej inwestycji wymagane jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., podczas gdy przedmiotowa inwestycja stanowi instalację odnawialnych źródeł energii i zgodnie z treścią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do tego typu urządzeń nie jest wymagane spełnienie przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 2 u.p.z.p.; b) art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1378 z późn. zm. - dalej u.o.ź.e.) w zwiazku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnięi zaniechanie uznania, że farma fotowoltaiczna o parametrach wskazanych we wniosku stanowi instalację odnawialnego źródła energii; c) art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że stanowią one podstawę do zawężającej interpretacji przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., tj. wykluczającej z katalogu instalacji odnawialnych źródeł energii farmy elektrowni fotowoltaicznych o mocy przekraczającej 500 kW (czy 1000 kW dla inwestycji zlokalizowanej na gruntach V, VI, Vz klasy i nieużytkach) pomimo, że przepisy te odnoszą się do obligatoryjnych i fakultatywnych elementów studium oraz miejscowego planu i stosownie do art. 9 ust. 5 u.p.z.p. nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wobec tych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium decyzją z dnia 3 marca 2023 r. uchyliło decyzję organu I instancji oraz przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. W dalszej części Kolegium zaakceptowało stanowisko organu I instancji, że ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 4 MW wymaga spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Natomiast wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego umotywowano wątpliwościami co do prawidłowości wyznaczenia obszaru analizowanego. Zasygnalizowano w tym względzie, że mapa załączona do decyzji organu I instancji jest nieczytelna. W związku z tym brak jest możliwości dla jednoznacznego ustalenia granic działki objętej wnioskiem, jak również tego, czy istotnie nie posiada ona dostępu do drogi publicznej. Zwrócono również uwagę, że prawdopodobnie mapa ta jest nieaktualna, ponieważ widnieje na niej numer działki [...], który sugeruje oznaczenie sprzed jej podziału. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że z załącznika graficznego do wyników analizy wynika, że granice obszaru przecinają działki, na których istnieje zabudowa. W takim przypadku – jak twierdzi Kolegium – należało odnieść się do tego faktu w wynikach analizy, a także określić rodzaj tej zabudowy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1589 – dalej r.o.n.). Dostrzeżono również, że analiza została przeprowadzona na podstawie nieobowiązującego od dnia 3 stycznia 2022 r. przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm. – dalej r.u.w.n.z.). Z tych względów organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zauważono przy tym, że brak podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a. W sprzeciwie z dnia 31 października 2022 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. Decyzji Kolegium zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne wydanie decyzji kasatoryjnej, tj. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu uzupełnienia przeprowadzonej analizy o załącznik graficzny i błędne uznanie, że w sprawie jest wymagane przeprowadzanie postępowania dowodowego w zakresie badania spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-2 u.p.z.p., pomimo braku zastosowania tych przepisów z mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p.; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 61 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na całkowitym pominięciu literalnego brzmienia tego przepisu i w konsekwencji uznaniu, że dla instalacji odnawialnych źródeł energii przekraczających 500 kW wymagane jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., podczas gdy przedmiotowa inwestycja stanowi instalację odnawialnych źródeł energii i zgodnie z treścią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do tego typu urządzeń nie jest wymagane spełnienie przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-2 u.p.z.p.; b) art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że stanowią one podstawę do zawężającej interpretacji przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., tj. wykluczającej z katalogu instalacji odnawialnych źródeł energii farm elektrowni fotowoltaicznych o mocy przekraczającej 500 kW pomimo, że przepisy te odnoszą się do obligatoryjnych i fakultatywnych elementów studium oraz miejscowego planu i stosownie do art. 9 ust. 5 u.p.z.p. nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy; c) art. 2 pkt 13 u.o.ź.e. w związku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez ich błędne niezastosowanie i zaniechanie uznania, że farma fotowoltaiczna, o parametrach wskazanych we wniosku, stanowi instalację odnawialnego źródła energii, korzystającą z wyłączenia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.; d) art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p. w związku z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie, że ustalenia studium nie mają wiążącego charakteru w niniejszym postępowaniu, studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jego postanowienia nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. znajduje zastosowanie do wszelkiego rodzaju instalacji odnawialnych źródeł energii, bez względu na ich moc. Ponadto, według Spółki, brak jest podstaw, aby art. 61 ust. 3 u.p.z.p. interpretować przy uwzględnieniu art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Uregulowania te dotyczą bowiem wymagań stawianych studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowemu planowi zagospodarowania przestrzennego. Samo studium, które nie jest aktem prawa miejscowego, jest wiążące jedynie przy sporządzaniu miejscowego planu (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.). Zatem studium nie może mieć znaczenia w procedurze ustalenia warunków zabudowy. Spółka zasygnalizowała, że ostatnie orzeczenia NSA przesądziły, że zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii niezależnie od jej parametrów, a w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy brak jest podstaw prawnych do badania i oparcia decyzji o postanowienia obowiązującego na danym terenie studium (zob. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1276/21, z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1482/21, z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 2130/22, z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 2249/22). Tym samym, zdaniem Skarżącej, bezpodstawne jest stanowisko, że planowana inwestycja może być realizowana wyłącznie na obszarach wyznaczonych na ten cel w studium, a w innych przypadku winna spełniać zasadę dobrego sąsiedztwa. Podkreślono również, że w judykaturze nie budzi wątpliwości to, że przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł, tj. energii słonecznej, stanowi instalację odnawialnego źródła energii. Spółka zwróciła również uwagę, że farmy fotowoltaiczne wprowadzają nowy sposób zagospodarowania terenu, a tym samym nieracjonalnym jest wymaganie, aby inwestycje te były zgodne z zastanym ładem przestrzennym. Niezależnie od tego podniesiono, że stosowanie prawa wymaga uwzględnienia zmieniających się warunków społeczno-ekonomicznych, tj. dążenia do uzyskania niezależności energetycznej w dobie wojny w Ukrainie, a także dążenia do zwiększenia produkcji energii odnawialnej z racji na zanieczyszczenie środowiska. Odnosząc się do wymienionych w zaskarżonej decyzji niedostatków dowodowych leżących po stronie organu I instancji, a które koncentrują się na załączniku graficznym do analizy, stwierdzono, że nie mają one charakteru istotnego. Uargumentowano to tym, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie przewiduje dla planowanej inwestycji potrzeby badania występowania dobrego sąsiedztwa. W tej sytuacji ich uzupełnienie może nastąpić w trybie art. 136 k.p.a. Z tych też przyczyn Spółka uznała, że Kolegium naruszyło art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że w myśl art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreśla, że zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że każdy z organów (najpierw pierwszej, a potem drugiej instancji) przeprowadza postępowanie w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym nie mamy zatem do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu I instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę merytorycznie. Ponadto już z kolejności przepisów, zawartych w art. 138 k.p.a. wynika, że zasadą winno być rozstrzyganie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty, czyli albo utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji (jeśli jest ona w ocenie organu odwoławczego prawidłowa) lub uchylenie tej decyzji i załatwienie sprawy merytorycznie. Rozstrzygnięcie kasatoryjne z art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem wyjątkiem od zasady załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Wyjątek ten jest możliwy do zastosowania wyłącznie przy zaistnieniu ustawowych przesłanek (zob. wyroki NSA: z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14, Lex nr 2142416; z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II OSK 65/15, Lex nr 2177618). Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Jak wskazuje się w orzecznictwie, sądowa ocena decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 43/19, Lex nr 2627240). Badając kwestię zasadności wydania przez Kolegium decyzji kasacyjnej podnieść przyjdzie, że wskazano w niej przede wszystkim na niedostatki dowodowe postępowania pierwszoinstancyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, nieczytelna mapa stanowiąca załącznik do decyzji pierwszoinstancyjnej nie poddaje się kontroli w zakresie prawidłowości wyznaczenia obszaru analizowanego, a jednocześnie poddano pod wątpliwość jej aktualność. W tym zakresie wskazano również na brak możliwości jednoznacznego ustalenia granic terenu określonego wnioskiem, a także zaniechanie dokonania właściwego oznaczenia działek zabudowanych, w tym zaniechanie omówienia ich w analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium dostrzegło ponadto, że analiza została przeprowadzona na podstawie nie obowiązującego przepisu. Podnieść w tym miejscu należy, że Kolegium w zaskarżonej decyzji przesądziło, że wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. winna być dokonywana przy uwzględnieniu art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Oznacza to, że Kolegium stoi na stanowisku, że inwestycja polegająca na budowie farm fotowoltaicznych musi spełniać zasadę dobrego sąsiedztwa, a teren na którym ma być realizowana musi mieć dostęp do drogi publicznej. Wspomniane uchybienia wiązane są z nieprawidłowościami analizy, która przeprowadzana jest dla ustalenia, czy spełniona została zasada dobrego sąsiedztwa, a więc, czy planowana inwestycja wpisuje się w zastany ład przestrzenny. Zatem przede wszystkim koniecznym jest ustosunkowanie się do zaprezentowanej przez Kolegium wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p., aby w dalszej kolejności zając stanowisko, czy wymienione wcześniej zastrzeżenia organu odwoławczego są zasadne, a jeżeli tak, to czy mogą być uzupełnione w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Przystępując do interpretacji art. 61 ust. 3 u.p.z.p. podnieść należy, że skład orzekający nie podziela poglądu wyrażonego w tej kwestii przez Kolegium. Sam art. 61 ust. 3 u.p.z.p. stanowi, iż przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1378 z późn. zm. – dalej u.o.ź.e.). Dokonując jego wykładni opowiedzieć się należy za dominującym w judykaturze stanowiskiem, tj. że lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy - zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji funkcji (zasady dobrego sąsiedztwa) oraz dostępu do drogi publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1482/21, Lex nr 3432401). Otóż przyjmuje się w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 159/23, CBOIS), że treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p przesądza, że warunków określonych w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., czyli dotyczących spełnienia zasady tzw. dobrego sąsiedztwa oraz zapewnieniu inwestycji dostępu do drogi publicznej, nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.ź.e. Z tego przepisu nie wynika, konieczność różnicowania instalacji w zależności od ich mocy. Co prawda w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. zawarto regulację, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące. Przepisy te odnoszą się jednak do lokalnego porządku planistycznego, a nie do decyzji o warunkach zabudowy. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, a decyzje administracyjne nie mogą być wydawane w oparciu o akty prawa wewnętrznego. Jeżeli teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem możliwość zabudowy na tym terenie ustala się na podstawie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (zob. wyroki NSA: z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 2249/22, Lex nr 3508655; z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, Lex nr 3450760; z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2706/22, Lex nr 3488407; z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2619/22, Lex nr 3501828). W tej sytuacji, skoro żaden z organów nie kwestionuje tego, że planowane do realizacji farmy fotowoltaiczne są instalacją odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.ź.e., to zasadnym jest stwierdzenie, że brak jest podstaw dla przeprowadzania w sprawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Inwestycja ta nie musi bowiem w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. spełniać zasady tzw. dobrego sąsiedztwa, jak również teren, na którym ma być realizowana, nie musi posiadać dostępu do drogi publicznej. Ponieważ ustalenie warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej nie wymaga spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa, to tym samym zbędnym jest przeprowadzanie analizy, o której jest mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., a więc i wyznaczanie obszaru analizowanego. Konsekwencją tego jest brak potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego – jak domaga się tego Kolegium – w zakresie w jakim związane jest ono z badaniem przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Dlatego też wydania decyzji kasacyjnej nie może uzasadniać nieczytelność oznaczenia obszaru analizowanego wyznaczonego na załączniku graficznym do decyzji pierwszoinstancyjnej, brak naniesienia na niego oznaczeń rodzaju zabudowy występującej w owym obszarze, jak i brak ustosunkowania się w wynikach analizy do występującej zabudowy. Bez znaczenia pozostaje również fakt przeprowadzenie analizy z powołaniem się na nieaktualny przepis prawa. Natomiast zgłaszając uwagi do załącznika graficznego decyzji organu I instancji Kolegium nie dostrzegło, że nie spełnia on wymagań wynikających z art. 54 pkt 3 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Mianowicie decyzja o warunkach zabudowy określa linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Tymczasem obszar ten oznaczony został na mapie w skali 1:2000, podczas gdy sprawa nie dotyczy inwestycji liniowej. Podsumowując stwierdzić należy, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Okoliczność tą powinien ponownie rozważyć organ odwoławczy i dopiero z uwzględnieniem niniejszego stanowiska Sądu ponownie rozpatrzyć odwołanie od decyzji organu I instancji. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło