III OZ 325/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt II SO/Łd 6/23 w sprawie z wniosku P. J. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt II SO/Łd 6/23, po rozpoznaniu sprawy z wniosku P. J. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – w punkcie 1 wymierzył Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. grzywnę w kwocie 300 zł; w punkcie 2 zasądził od Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na rzecz P. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 14 marca 2023 r. P. J. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o wymierzenie Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej jako: "Prezes Spółki", "organ"), grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", za nieprzekazanie skargi z dnia 23 lutego 2023 r. na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Uzasadniając ten wniosek skarżący wskazał, że w dniu 23 lutego 2023 r. złożył do organu skargę na bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 lutego 2023 r. Dodał, że jeszcze tego samego dnia, tj. 23 lutego 2023 r. organ odesłał na adres skarżącego skargę, wskazując przy tym, że odsyła omyłkowo złożone pismo w dniu 23 lutego 2023 r. adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i podtrzymuje swoje stanowisko, iż nie jest organem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.". W odpowiedzi na ten wniosek Prezes Spółki wniósł o odrzucenie wniosku, bowiem jego zdaniem nie jest organem administracji publicznej zobowiązanym w trybie art. 4 ust. 1- 3 u.d.i.p. ani do udzielania informacji publicznej, ani nie jest w świetle przepisów prawa "spółką dominującą", ani nie jest podmiotem zobowiązanym do przekazywania skarg i wniosków do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz ewentualnie wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny złożonego przez skarżącego z dnia 14 marca 2023 r. Nadto wniósł o oddalanie wniosków dowodowych z dokumentów załączonych przez skarżącego do pisma z dnia 14 marca 2023 r., jako nieistotnych dla wykazania danego faktu oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma na okoliczność im nie sprostania przez Spółkę przesłanek, o których mowa w art. 4 ust 1 i 3 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanym na wstępie postanowieniem uznał wniosek o wymierzenie grzywny za usprawiedliwiony. Podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wniósł skargę (datowaną na 23 lutego 2023 r., i wpływ do organu w dniu 23 lutego 2023 r.) na bezczynność Prezesa Spółki w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 6 lutego 2023 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Tymczasem przedmiotowa skarga nie została przekazana do Sądu. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi, ale nadal skarga nie została przekazana. Organ wyjaśnił, iż Spółka jest spółką prywatną, niespełniającą przesłanek do uznania jej za organ administracji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p., a co za tym idzie nie jest zobowiązana ani do udzielania informacji publicznej, ani do przekazywania skarg do Sądu. W ocenie Sądu meriti nie ulega zatem wątpliwości, że Prezes Spółki nie wypełnił obowiązku przekazania do Sądu skargi na bezczynność, złożonej przez skarżącego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu P.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej. Ocena, czy złożona skarga należy do sądu administracyjnego należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2022 r., III OZ 732/22, LEX nr 3440148 i przywołane tam orzeczenie). Wymierzając Prezesowi Spółki grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę, że ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd meriti uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 300 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego, a zarazem uczyni zadość funkcji prewencyjnej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezes Spółki. Zaskarżając je w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie i uznanie przez Sąd Pierwszej Instancji, że skarżący jest organem zobowiązanym do przekazania skargi na bezczynność do sądu wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni w sytuacji, gdy skarżący jest podmiotem prywatnym świadczącym odpłatnie usługi na rzecz Gminy Miasta Z.; 2) art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie Prezesowi Spółki grzywny w kwocie 300 zł, w sytuacji, gdy ww. podmiot nie jest organem w rozumieniu art. 54 § 2 P.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia; uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego irrelewantne jest to, z jakiego powodu skarga nie została przez dany podmiot przekazana do sądu w terminie. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Podmiot musi zatem przekazać skargę w terminie nakreślonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji Prezes Spółki, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej i któremu zarzuca się bezczynność w tym przedmiocie był zobowiązany w sposób terminowy przekazać skargę skierowaną do Sądu administracyjnego, bez względu na to czy uznawał, że żądana przez wnioskodawcę informacja miała, czy też nie miała charakteru informacji publicznej, ani też czy postrzegał siebie jako organ administracji publicznej, czy też nie. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana, lecz może uczynić to wyłącznie sąd. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażano w judykaturze (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 105/19, LEX nr 2683277). W rozpoznawanej sprawie Prezes Spółki nie wykonał ustawowego, bezwzględnego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w przepisanym do tego terminie. W niniejszej sprawie – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wysokość grzywny ustalona przez Sąd Wojewódzki jest adekwatna do stopnia niewypełnienia ciążącego na podmiocie obowiązku. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.