VII SA/Wa 264/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K J na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 listopada 2022 r. znak: DOA.7111.269.2022.TPI w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody Śląskiego z 8 września 2022 r. znak: IFXIV.7840.6.9.2022; 2) zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K J kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy, organ II instancji) z 30 listopada 2022 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Wojewody Śląskiego z 8 września 2022 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. Stan faktyczno-prawny w sprawie przedstawia się następująco: Decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – P. G. pozwolenia na budowę zespołu mieszkalnego wielorodzinnego (6 budynków mieszkalnych) z garażami podziemnymi, wewnętrznymi instalacjami elektroenergetycznymi, wodno-kanalizacyjnymi z separatorami przeciwpożarowymi, wentylacją hybrydową, c.o. z węzłów ciepła, kanalizacją deszczową ze zbiornikami retencyjnymi, zjazdami do garaży podziemnych, pochylni dla osób niepełnosprawnych, elementami oporowymi, wiatami śmietnikowymi, miejscami postojowymi, placem zabaw, elementami architektury, ogrodzeniem, bramami wjazdowymi i ukształtowaniem terenu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] (obecnie nr [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) przy ul. [...] /[...] /[...] w S. (dalej: ostateczna decyzja Prezydenta o pozwoleniu na budowę). Ww. decyzja została przeniesiona decyzją Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Następnie decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę oraz stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), a decyzją z 17 maja 2022 r. znak: IFXIV.7840.6.9.2022 Wojewoda Śląski utrzymał ją w mocy. Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. znak: IFXIV.7840.6.9.2022 Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Wojewody Śląskiego z 17 maja 2022 r. w następujący sposób: 1) na stronie 3 w wersie 12 (liczone od góry strony) zamiast znaku: "WEG-ROŚ.6220.1.2020.MC" powinien być znak: "WEG-ROŚ.6220.1.1.2020.MC"; 2) na stronie 5 w wersach od 21 do 19 (liczone od dołu strony) zamiast zdania: "Ponadto z przywołanej powyżej ewidencji i rejestru gruntów wynika, że działki inwestycyjne o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], są własnością inwestora – P. Sp. z o.o. z siedzibą w K.", powinno być zdanie: "Ponadto z przywołanej powyżej ewidencji i rejestru gruntów wynika, że działki inwestycyjne o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], są we władaniu inwestora – P. Sp. z o.o. z siedzibą w K.". Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wskutek czego GINB postanowieniem z 27 lipca 2022 r., znak: DOA.7111.218.2022.TPI, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił postanowienie Wojewody Śląskiego z 7 czerwca 2022 r. w części dotyczącej sprostowania na stronie 5 decyzji tego organu z 17 maja 2022 r. oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części. Przyczyną częściowego uchylenia było ustalenie, że zarówno zdanie sformułowane na stronie 5 decyzji, jak i zdanie w wersji sprostowanej nie odpowiadają stanowi prawnemu wynikającemu z dokumentów urzędowych. Postanowieniem z 8 września 2022 r. znak: IFXIV.7840.6.9.2022 Wojewoda Śląski (dalej również: Wojewoda, organ I instancji), działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w decyzji Wojewody z 17 maja 2022 r. znak: IFXIV.7840.6.9.2022 w ten sposób, ze na stronie 5 w wersach od 21 do 19 (liczone od dołu strony), zamiast zdania: "Ponadto z przywołanej powyżej ewidencji i rejestru gruntów wynika, że działki inwestycyjne o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], są własnością inwestora – P. Sp. z o.o. z siedzibą w K.", powinno być zdanie: "Ponadto z przywołanej powyżej ewidencji i rejestru gruntów wynika, że działki o nr ewid. [...] oraz [...] są we władaniu P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zaś działki o nr ewid. [...], [...], [...] stanowią własność ww. Spółki". W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że użycie w decyzji z 17 maja 2022 r. określenia, że działki inwestycyjne o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...] są własnością inwestora nie odpowiada stanowi prawnemu, wynikającemu z dokumentów urzędowych i stanowi oczywistą omyłkę pisarską, niemającą wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, w której przedmiotem była przede wszystkim ocena, czy podmiot występujący z wnioskiem o wznowienie postępowania posiada przymiot strony w kwestionowanym postępowaniu. Wojewoda uznał, że niniejsze sprostowanie nie prowadzi do zmiany treści merytorycznej decyzji wydanej w przedmiocie wznowienia postępowania. GINB postanowieniem z 30 listopada 2022 r. znak: DOA.7111.269.2022.TPI, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia GINB wskazał, że w art. 113 § 1 k.p.a. ustawodawca uregulował tryb usuwania nieistotnych wad decyzji administracyjnej. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2761/17 organ odwoławczy stwierdził, że nieprawidłowości te przybierają postać oczywistych omyłek, polegających na widocznym, niebudzącym wątpliwości niewłaściwym użyciu słowa, wbrew zamierzeniom organu administracji publicznej. Wymóg ten jest spełniony, gdy treść decyzji wskazuje na wyrażenie poglądu jednoznacznie odmiennego od zamysłu organu administracji publicznej. Takim uchybieniem jest w szczególności błąd pisarski, czyli nieprawidłowy dobór słów lub mylna pisownia określonego wyrażenia, jak i błąd rachunkowy, czyli nietrafny dobór cyfr lub wynik obliczeń, mimo wskazania co do zasady prawidłowego sposobu przeprowadzenia operacji matematycznych. Wymienione wady powinny mieć charakter techniczny, a przy tym nie oddziaływać istotnie na wydane rozstrzygniecie. Wykluczyć bowiem należy wprowadzanie zmian merytorycznych do decyzji administracyjnej w drodze jej sprostowania. Organ administracji publicznej nie może zatem na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. modyfikować praw i obowiązków stron postępowania, w którym wydał rozstrzygnięcie. GINB uznał, że ze znajdującej się w aktach sprawy kopii wypisu z ewidencji i rejestru gruntów wynika, iż działki o numerach ewid.: [...], [...] i [...] są własnością P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., co potwierdzają również wydruki Ksiąg Wieczystych o numerach: [...], [...], [...]. Natomiast działki o numerach ewid.: [...] i [...] są we władaniu inwestora (na zasadach posiadania samoistnego). Dlatego, w ocenie GINB, wskazanie w uzasadnieniu decyzji Wojewody z 17 maja 2022 r., że wszystkie ww. działki inwestycyjne są własnością inwestora nie odpowiada stanowi prawnemu wynikającemu z dokumentów urzędowych i stanowi oczywistą omyłkę pisarską, pozostającą bez wpływu na treść prostowanej decyzji, w której przedmiotem oceny było to, czy osoba występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2020 r. nr [...]. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, że GINB wydał je z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w obrocie prawnym istnieje już prawomocne postanowienie tego organu z 27 lipca 2022 r. Zachodzi więc powaga rzeczy osądzonej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W piśmie uzupełniającym skargę z 4 marca 2023 r. skarżący podniósł, że organy nie odniosły się do okoliczności, że samoistne posiadanie działek przez inwestora nie daje podstaw do uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego wpisanie w decyzji "właściciel", zamiast "władający na zasadach posiadania samoistnego" było zamierzone, żeby wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zastosowanie przez organy orzekające instytucji sprostowania oczywistej omyłki z art. 113 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji Wojewody Śląskiego z 17 maja 2022 r. o utrzymaniu w mocy decyzji tegoż Wojewody z 5 stycznia 2022 r. wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym (wznowieniowym) o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2020 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 6 budynków mieszkalnych z garażami i infrastrukturą w S. Z treści art. 113 § 1 k.p.a. wynika, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organy orzekające uznały, że sprostowanie, będące przedmiotem zaskarżonego postanowienia, dotyczy nieistotnej wady decyzji Wojewody z 17 maja 2022 r., niemającej wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdza, że akta administracyjne załączone do skargi nie zawierają pełnego materiału dowodowego, umożliwiającego zweryfikowanie stanowiska organów w odniesieniu do możliwości przedmiotowego sprostowania. GINB wskazał w uzasadnieniu swojego postanowienia, że oczywistość omyłki może wynikać z treści decyzji administracyjnej lub akt sprawy. Tymczasem kontrolowane przez Sąd akta administracyjne zawierają jedynie postanowienia organów I i II instancji dotyczące sprostowania oraz wydruki z Ksiąg Wieczystych: Nr [...], Nr [...] i Nr [...], będące potwierdzeniem, że działki o numerach ewid. odpowiednio [...], [...] i [...] są własnością inwestora P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. W ocenie organów oczywista omyłka w uzasadnieniu decyzji Wojewody z 17 maja 2022 r. polegała na tym, że błędnie wskazano 5 działek inwestycyjnych jako będących własnością inwestora, gdy tymczasem taki status posiadają tylko 3 z nich (wyżej wymienione), a pozostałe oznaczone numerami: [...] oraz [...] pozostają jedynie w jego władaniu na zasadach posiadania samoistnego. GINB powołał się przy tym na kopie wypisu z ewidencji gruntów, których to brak w aktach. Zdaniem Sądu przez oczywiste omyłki w wydanych decyzjach należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Przedmiotem postępowania o sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. mogą być jedynie wady o charakterze technicznym i nieistotnym, a nie mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 812/11, Lex nr 1217423, wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r., II OSK 3833/19, Lex nr 3478858, wyrok NSA z 2 lutego 2022 r., II OSK 1657/20, Lex nr 3335649). Sąd orzekający na podstawie szczątkowych akt administracyjnych nie może jednak jednoznacznie zweryfikować, czy przedmiotowe sprostowanie ma jedynie charakter techniczny i nieistotny, czy też przy wydawaniu prostowanej decyzji doszło do mylnych ustaleń faktycznych i istotnej omyłki, rzutującej na stan prawny działek inwestycyjnych, co już nie mieści się w dyspozycji ww. przepisu. Należy bowiem mieć na uwadze, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 113 § 1 k.p.a., a przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Oczywista omyłka w rozumieniu tego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu, niebudzące wątpliwości organów ani stron (por. wyrok NSA w Krakowie z 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2 poz. 65). Tymczasem sprostowanie w decyzji Wojewody z 17 maja 2022 r. dotyczące statusu prawnego działek inwestycyjnych było już raz uchylone postanowieniem GINB z 27 lipca 2022 r., co może oznaczać, że prostowana omyłka wcale nie jest tak oczywista. Sąd zauważa również, że rozbieżność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji należy zakwalifikować do omyłki istotnej, która nie podlega naprawieniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA w Szczecinie z 19 listopada 1997 r., SA/Sz 1059/97, Lex nr 32657, wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., II GSK 5208/16, Lex nr 2270273). Jednak bez oceny akt postępowania zakończonego prostowaną decyzją Wojewody z 17 maja 2022 r. Sąd nie może wypowiedzieć się, czy w tym przypadku sprostowanie jej uzasadnienia dokonane zaskarżonym postanowieniem nie wywołało takich rozbieżności, jeśli dotyczyło stanu prawnego działek inwestycyjnych. Z pewnością status władania gruntem na cele budowlane jest istotną kwestią, której nie można regulować w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, jeśli miałoby to prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W związku z powyższym Sąd uznał, że kontrolowane postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylono zaskarżone i poprzedzające je postanowienie (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (wpis w kwocie 100 zł) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a.(punkt 2 wyroku). Jednocześnie Sąd przyznaje rację organowi odwoławczemu, że w sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w związku z wydaniem przez GINB postanowienia z 27 lipca 2022 r. znak: DOA.7111.218.2022.TPI, ponieważ zaskarżone postanowienie GINB z 30 listopada 2022 r. znak: DOA.7111.269.2022.TPI zapadło w nowym postępowaniu zażaleniowym od nowego postanowienia Wojewody z 8 września 2022 r., który dokonał ponownego sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w uzasadnieniu decyzji Wojewody z 17 maja 2022 r.