III SO/Gl 5/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodnicząca asesor WSA Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. R. i Z. O. o ukaranie grzywną Prezesa Zarządu E. Sp. z o.o. w Z. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 20 stycznia 2023 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Zarządu E. Sp. z o.o. w Z. grzywnę w wysokości 500 zł; 2. zasądzić od Prezesa Zarządzu E. Sp. z o.o. w Z. na rzecz J. R. i Z. O. solidarnie kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 21 lutego 2023 r., J. R. i Z. O. (dalej także jako: "wnioskodawcy") wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wymierzenie Prezesowi Zarządu E. Sp. z o.o. w Z. (dalej także jako "organ" lub "Prezes E. ") grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie ww. Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 23 grudnia 2022 r. Wnioskodawcy wskazali, że w dniu 20 stycznia 2023 r., skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na bezczynność Prezesa E. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej datowaną na dzień 20 stycznia 2023 r., jednak dotychczas nie została ona przekazana do sądu. W ocenie wnioskodawców, w zaistniałej sytuacji organ pozostaje w zwłoce w przekazaniu skargi. W przypadku skarg w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej obowiązkiem organu jest bowiem przekazanie skargi w terminie 15 dni. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prezesa E. podał, że nie jest organem władzy państwowej bądź samorządowej, nie wykonuje również zadań publicznych oraz nie dysponuje majątkiem publicznym. W jego ocenie "[...]" nie jest realizacją zadania publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny, albowiem Prezes E. nie przekazał do sądu skargi wnioskodawców z dnia 20 stycznia 2023 r. na bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia 23 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 cytowanego artykułu, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r., o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, ze zm; dalej jako: "u.d.i.p.") trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie, został skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis szczególny art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Ratio legis komentowanej normy jest zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019, s. 385). Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek terminowego przekazania Sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Chodzi tu o przekazanie wszystkich akt sprawy, koniecznych wszak do jej rozpoznania, a więc kompletnych, uporządkowanych, ponumerowanych, opisanych, odpowiednio połączonych. Niepełne, choćby w niewielkiej części, niewykonanie dyspozycji wskazanego przepisu pozostaje naruszeniem obowiązku z niego wynikającego, uzasadniającym wymierzenie grzywny (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 207; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, jw., s. 328). W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów sądowi administracyjnemu, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu i wypełnienie dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Wspomnieć także należy, że grzywna, o której mowa w powołanym wyżej przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjny. Jest to zatem środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 1 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych", 2006, Nr 6, poz. 156). Zabezpiecza on konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), do czego konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Podkreślenia wymaga zatem, że dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt I OZ 868/12, publ. LEX nr 1239526; post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OZ 597/11, publ. LEX nr 896315). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien zatem ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a także czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy nie uwalniają jednak - jak wspomniano o tym wyżej - od konsekwencji, o jakich stanowi art. 55 § 1 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że wnioskodawcy pismem z dnia 20 stycznia 2023 r. wnieśli do Sądu za pośrednictwem Prezesa E. , skargę na bezczynność tego organu w zakresie nierozpatrzenia wniosku z dnia 23 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga nie została przekazana do Sądu do dnia niniejszego posiedzenia niejawnego. Powyższe ustalenia potwierdzają zatem, że organ nie dochował terminu do przekazania skargi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika z odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny został on skierowany wobec podmiotu, który nie jest podmiotem publicznym ani nie wykonuje zadań publicznych, tym samym nie spełnia kryterium podmiotowego z art. 4 u.d.i.p. Poglądu tego Sąd nie podziela. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisu tego wynika więc, że organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej nie jest wyłącznie organ władzy publicznej, lecz każdy podmiot wykonujący zadania publiczne, tj. zadania realizowane powszechnie i użyteczne dla ogółu, służące zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach, lub dysponujący majątkiem publicznym (zob. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiotem takim może być więc np. spółka prawa handlowego, która zajmuje się wykonywaniem zadań publicznych (zob. wyrok NSA z 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3156/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z treścią skargi oraz wniosku o informację publiczną wnioskodawcy wystąpili do Prezesa E. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej obowiązujących ustawowych procedur w wykorzystaniu samolotu [...] o znakach [...], podczas obchodów Święta Niepodległości w J. w dniu 11 listopada 2022 r. Jak słusznie zauważyli wnioskodawcy, obchody ww. święta organizowane przez Prezydenta Miasta J. są przedsięwzięciem i zadaniem publicznym. Zadania własne gminy obejmują zadania z zakresu kultury i promocji gminy. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 9 i pkt 18 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 40) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: kultury (...) oraz promocji gminy. Przy czym stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Oznacza to, że E. Sp. z o.o. w Z. realizując takie zadania jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Tym samym Prezes E. – jako podmiot reprezentujący tę spółkę – z mocy art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych. Jeżeli więc jego działania lub bezczynność w tym zakresie staną się przedmiotem skargi złożonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na Prezesie E. ciąży obowiązek przekazania skargi sądowi, zaś w zainicjowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje mu przymiot strony przeciwnej. Wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi E. , na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest zatem zasadny. Ustalając wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że niniejsza sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi. Zestawiając wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 500 złotych będzie adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia prawa, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia prewencyjnego, a w szczególności dyscyplinującego celu. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 6 p.p.s.a. Dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim, o którym mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowiące górną granicę grzywny, wyniosło w 2023 r. ponad 63.000 zł. Grzywna w kwocie 500 zł w żadnym wypadku nie może być więc uznana za nadmierną i zbyt dolegliwą. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, obejmujących wpis od wniosku – 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.