I SAB/Wa 156/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie podjęcia postępowania o stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 2 czerwca 2023 r. L. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie podjęcia postępowania o stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez [...] sp. z o.o. w W., zarzucając organowi naruszenie art. 100 w związku z art. 86 ust. 2 – 4 i art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U z 2021 r., poz. 275 ze zm.), dalej jako uokik. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania celem zbadania zgłoszonych przez skarżącego naruszeń oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w imieniu własnym, jak i Komitetu społecznego [...] zawiadomił 31 sierpnia 2022 r. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o stosowaniu przez [...] sp. z o.o. w W. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko oraz przedstawiając dokumenty na poparcie swoich tez. Organ dwukrotnie, pismami z 29 września 2022 r. i 2 marca 2023 r., odmówił podjęcia działań w sprawie, uznając w lakonicznych uzasadnieniach, że zagadnienie nie ma charakteru konsumenckiego. W ocenie skarżącego stanowisko organu jest błędne zarówno merytorycznie, jak i formalnie. Skarżący przedstawić argumentację na poparcie swojego stanowiska. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie podjęcia postępowania o stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez [...] sp. z o.o. w W. Zgodnie z art. 47 ust. 1 uokik postępowanie przed Prezesem Urzędu jest prowadzone jako postępowanie wyjaśniające, postępowanie antymonopolowe, postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone lub postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W myśl art. 48 ust. 1 uokik Prezes Urzędu może wszcząć z urzędu, w drodze postanowienia, postępowanie wyjaśniające, jeżeli okoliczności wskazują na możliwość naruszenia przepisów ustawy, w sprawach dotyczących określonej gałęzi gospodarki, w sprawach dotyczących ochrony interesów konsumentów oraz w innych przypadkach, gdy ustawa tak stanowi. Zgodnie z art. 49 ust. 1 uokik postępowanie antymonopolowe w sprawach praktyk ograniczających konkurencję, postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz w sprawach nakładania kar pieniężnych wszczyna się z urzędu. Każdy może zgłosić Prezesowi Urzędu na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (art. 100 ust. 1 uokik). Prezes Urzędu przekazuje zgłaszającemu zawiadomienie informację na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem w terminie określonym w art. 35-37 k.p.a. (art. 86 ust. 4 w zw. z art. 100 ust. 3 uokik). Ocena charakteru prawnego informacji o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia była przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 1035/11 oraz postanowieniu z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1912/12. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiadomienie jest jedynie środkiem o charakterze sygnalizacyjnym, niewiążącym Prezesa UOKiK, który dysponuje pełną uznaniowością w zakresie wszczynania postępowań. Jedynym obowiązkiem Prezesa Urzędu jest przekazanie zgłaszającemu pisemnej informacji o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia z uzasadnieniem. Jak słusznie wskazał organ informacja Prezesa Urzędu o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 100 ust. 1 okik, nie stanowi tzw. innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy - biorąc pod uwagę określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog spraw należących do kognicji sądów administracyjnych – że bezczynność Prezesa UOKiK w zakresie rozpatrzenia złożonego do niego zawiadomienia dotyczącego podejrzenia stosowania praktyk ograniczających konkurencję, nie jest sprawą, która podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W konsekwencji złożona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.