II SA/Lu 599/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i R. małż. S. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w C.. Następnie [...] września 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zgodności prowadzonej budowy z projektem budowlanym, które następnie, po ustaleniu na podstawie dokonanych pomiarów, analizy dokumentacji technicznej, szkicu geodezyjnego wyznaczenia budynku, zaznaczonego przez geodetę reperu roboczego oraz wpisów w dzienniku budowy, że budowa nie odbiega od projektu, umorzył decyzją z dnia [...]. W dniu [...] listopada 2016r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. z powołaniem art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 wnieśli A. S. - K. i J. K.. Podali, że nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] mimo, że są właścicielami sąsiedniej nieruchomości, która znajduje się w obszarze negatywnego oddziaływania realizowanego budynku z powodu wytwarzania hałasu i spalin. Ponadto budynek będzie ograniczał dopływ naturalnego światła słonecznego do ich tarasu i sypialni, tamował fale radiowe i telewizyjne oraz wytwarzał dym z komina bezpośrednio w okna sypialni, czego w swojej analizie nie zawarł projektant. Według wnioskodawców inwestor zmienił również rzędne posadowienia budynku poprzez nawożenie przez kilka lat ziemi. W konsekwencji dochodzi do zalewania wodami opadowymi ich nieruchomości, co jest niezgodne z § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowieniem z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...]. odmówił uchylenia decyzji z [...]. W uzasadnieniu podano, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wznowieniowych o jakich mowa w art. 145 § 1 kpa. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia udziału w postępowaniu organ wyjaśnił, że sporny budynek nie oddziałuje na nieruchomość wnioskodawców, będąc posadowionym w odległości większej niż 4 m od granicy. Zgodnie z analizą projektanta obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicach działki inwestorów. Ponadto zgodność budowy z projektem budowlanym została stwierdzona na podstawie pomiarów w terenie, szkicu geodezyjnego, dokumentacji technicznej i wpisów w dzienniku budowy. Zwrócono ponadto uwagę, że w związku z podnoszoną kwestią nawiezienia ziemi przez inwestorów, co miało powodować zalewanie działki wnioskodawców wodami opadowymi, sprawa ta została przekazana Prezydentowi Miasta C., który decyzją z dnia [...]. odmówił zobowiązania inwestorów do przywrócenia stanu poprzedniego, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.. Po rozpoznania odwołania A. S. K. i J. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]. rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. Również zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie ma przesłanek do wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Kwestionowana decyzja nie została wydana na podstawie fałszywych dowodów czy w wyniku przestępstwa, decyzja została wydana przez uprawnionego pracownika organu administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania przy udziale uprawnionych stron postępowania, nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydal decyzję. Obiekt realizowany był na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z pozwoleniem na budowę o czym świadczą zapisy w "dzienniku budowy", zastosowania nie mają także przesłanki o których mowa w pkt 7 i 8. Odnosząc się natomiast do kwestii oddziaływania budynku na nieruchomość skarżących organ wskazał, że projekt zagospodarowania działki został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych sporządzonej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do zasobu geodezyjno- kartograficznego, co potwierdza stosowna adnotacja na tej mapie, nie ma więc podstaw do kwestionowania zawartych na niej zapisów ani postaw do twierdzenia, że mapa jest fałszywa. Lokalizacja obiektu wraz z ustaleniem poziomu zerowego budowy wyznaczona została przez geodetę uprawnionego na podstawie projektu budowlanego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę, co potwierdza dokumentacja budowy. Prawidłowość wykonania projektu jak i zapisów w nim zawartych m.in. w/w analizy oddziaływania obiektu na środowisko, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane może zakwestionować tylko inna ocena (analiza, ekspertyza) sporządzona przez osobę do tego upoważnioną. Natomiast stwierdzenie strony, nieposiadającej stosownych uprawnień budowlanych, w kwestii prawidłowości przedłożonej analizy, nie może stanowić podstawy do jej zakwestionowania. Subiektywna argumentacja skarżących nie stanowi dowodu, który mógłby skutecznie podważyć opinię kompetentnej osoby. Organ wskazał ponadto, że Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa odmówił uchylenia własnej decyzji z [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę L. decyzją z dnia [...]. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. ( II SA/Lu 1095/17) oddalił skargę J. K., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2019 r. o sygn. akt II OSK 2034/18 oddalił jego skargę kasacyjną. Organ zaznaczył, że brak zdarzeń opisanych w art. 145 § 1 kpa jest równoznaczny z brakiem podstaw prawnych do uchylenia decyzji z dnia [...] W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. naruszenie art 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., która podlegała uchyleniu z względu na rażące naruszenie przepisów kpa w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i rażąco dowolnej oceny dowodów w tym zaniechanie powołania biegłego geodety i geologa dla wyjaśnienia, czy grunt został podniesiony przez inwestora i czy rzędne zostały zmienione, zaniechanie odniesienia się w sposób merytoryczny do licznych szczegółowych zarzutów odnośnie skarżonej decyzji i zaniechanie dokonania czynności związanych z gromadzeniem materiału dowodowego; art 7, 8,10 kpa w zw. z art 77 § 1 w zw. z art 80 kpa i art 107 kpa poprzez rażąco dowolną subiektywną niezgodną z zasadami logiki, błędną ocenę materiału dowodowego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych, oraz naruszenie art 28 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu geologii i geodezji .stosunków wodnych, hydrologii i telekomunikacji w celu ustalenia, czy budowa budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [...] znajduje się w strefie oddziaływania na jego nieruchomość oraz naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez wadliwe przyjęcie, że nie posiada statusu strony, podczas, gdy jego działka znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji. Skarżący wskazał ponadto na pominięcie treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2019r. ( II OSK 649/18 ) z którego wynika, że sposób zagospodarowania terenu przez właściciela działki [...] mógł spowodować zmianę naturalnego spływu wód opadowych na jego działkę, pominięcie decyzji Prezydenta Miasta C. z [...]. i ostatecznej decyzji SKO w C. z dnia [...]. mówiącej o nielegalnym poniesieniu gruntu przez właściciela działki [...], na której realizowany jest budynek gospodarczo-garażowy, celowej zmianie stosunków wodnych i kierowanie nielegalnie wód opadowych na jego działkę oraz czynienie szkód materialnych oraz pominięcie dowodu z opinii biegłego Sądu Okręgowego w L. , który jednoznacznie stwierdził nielegalne podniesienie gruntu, zmianę stosunków wodnych i czynienie szkód na jego działce. Zdaniem skarżącego każda zmiana rzędnych jest istotnym odstępstwem od projektu budowlanego co wynika z art 36a ust 5 pkt 1 w zw. z art 34 ust 3 pkt 1 Prawo Budowlane, a organy działały wybiórczo naruszając art 5 Konstytucji i RP , gdzie mówi się o ochronie praw i własności oraz art 6,7,8 kpa. Skarżący wskazał również, że analiza oddziaływania inwestycji narusza rażąco art 29 Prawa Wodnego oraz § 11 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż prace budowlane na działce [...] skutkowały dokonaniem zmiany naturalnego spływu wód opadowych i kierowane są na jego posesję narażając rodzinę na choroby i pogorszenie stanu zdrowia, naruszone w tym względzie są również przepisy epidemiologiczne, gdyż inwestor na swojej działce posiada szambo i to również stanowi potencjalne zagrożenie i nanoszenie resztek bakterii z wodami opadowymi. W ocenie skarżącego projektant rażąco naruszył również § 13 i 60 rozporządzenia, ponieważ prace projektowe i budowlane skutkują brakiem dostępu do naturalnego światła na jego działce, art. 1 ust 1 pkt 6 w związku z art 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, gdyż nie uzyskał on zgody na dokonywanie czynności pomiarowych i fotograficznych jego budynku, takiej zgody nie uzyskał również Urząd Miasta C., sam zaś projekt budynku jest chroniony prawem autorskim za które zapłacił oraz naruszył ustawę o ochronie danych osobowych, ponieważ nie wyrażał zgody projektantowi ani urzędowi na przetwarzanie swoich danych osobowych. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postawione w skardze zarzuty nie pozostawiają wątpliwości, że intencją skarżącego jest ponowna ocena prawidłowości realizacji przedmiotowej budowy budynku gospodarczo - garażowego o której rozstrzygała właśnie decyzja z [...]. W rozpatrywanej sprawie organ procedował jednak nie w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzwyczajnym, wznowieniowym, co modyfikowało prawa i obowiązki procesowe tak organu jak i skarżącego. Istotą postępowania wznowieniowego nie jest bowiem ponowne, pełne rozstrzygnięcie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz odniesienie się do wad, tkwiących w samej decyzji lub postępowaniu, którego była ona efektem, ujętych w zamkniętym katalogu wyczerpująco wyliczonym w art. 145 § 1 pkt 1- 8 kpa. Istotą postępowania wznowieniowego jest zatem zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Wniosek o wznowienie postępowania z dnia 21 listopada 2016r. pozwala sądzić, że według skarżącego zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt. 4 dotyczące braku udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz w art. 145 § 1 pkt. 5 zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał tę decyzję. Rację mają organy nadzoru budowlanego, że w sprawach samowoli budowlanej, nawet jeżeli istnieją przesłanki do jej zalegalizowania (art. 48 i 49) oraz w postępowaniu naprawczym (art. 50–51) nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2020r. poz. 1333 ), status strony wyznacza natomiast art. 28 kpa, według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek" ( wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r. II OSK 616/08 i 6 maja 2011 r. II OSK 783/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Przepis art. 28 nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Zgodzić należy się z organami, że skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego uzasadniającego jego udział w postępowaniu. Sam fakt realizowania inwestycji na działce sąsiedniej nie oznacza, że ma on interes prawny w sprawie. Prawdą jest, jak wskazał skarżący, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 kpa nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie jakichkolwiek norm, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. W tym przypadku tak nie jest. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. zostało wszczęte z urzędu i dotyczyło zgodności prowadzonej budowy z projektem budowlanym, która na datę wydania decyzji nie została zakończona. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący uzasadniając swój udział wskazał na nawiezienie ziemi przez właściciela działek nr [...] i [...], wiele lat jeszcze przed udzieleniem pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, co miało zmienić rzędne terenu, przesłanianie naturalnego światła słonecznego do swojego mieszkania, zakłócenie swobodnego korzystania z fal radiowych i komunikowania się ze światem oraz zalewanie własnej nieruchomości. Nie są to jednak okoliczności, które uzasadniają jego udział w postępowaniu dotyczącym badania zgodności budowy z zatwierdzonym projektem budowlanym. Warto podkreślić, że te same okoliczności skarżący powołał we wniosku z dnia 6 października 2016r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 1 sierpnia 2016r. udzielającą pozwolenia na przedmiotową budowę. Już wówczas Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. ( II SA/Lu 1095/17), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 sierpnia 2019 r. (II OSK 2034/18 ) podzieliły ocenę organów, że działka skarżącego nr ew. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, tym samym skarżący nie jest stroną tego postępowania. Podzielić należy stanowisko, że interes prawny o którym mowa w art. 28 kpa może być wywiedziony nie tylko z materialnych przepisów prawa administracyjnego, ale również norm prawa cywilnego. Taką normę może stanowić przede wszystkim art. 140 kc, wskazujący na uprawnienia właściciela względem rzeczy, którego uzupełnieniem jest art. 144 kc, według którego właściciel nieruchomości winien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jednak odziaływanie na jakie wskazał skarżący ma charakter jedynie hipotetyczny, tym bardziej, że budynek jest w stanie realizacji. Oddziaływanie poszczególnych immisji na nieruchomość skarżącego, może być badana dopiero po zakończeniu budowy. Skoro jak wykazano przedmiotowa inwestycja w żaden sposób nie wpływa na możliwość korzystania z nieruchomości skarżącego, uzasadnione jest przekonanie organów o braku podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt.4 kpa. Uzasadniona nie jest także przesłanka opisana w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. W orzecznictwie już wielokrotnie wyjaśniano, iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję. Według złożonego przez skarżącego wniosku nie sposób ustalić, jaki nowe dowody lub okoliczności miałyby wyczerpywać tego rodzaju dyspozycję. Można się jedynie domyślać, że chodzi o nawiezienie ziemi przez właściciela działek nr [...] i [...]., jeszcze przed realizacją inwestycji, co zmieniło rzędne terenu oraz ograniczenie napływu światła słonecznego do mieszkania skarżącego. Z akt sprawy wynika jednak w sposób nie budzący wątpliwości, że wspomniane zastrzeżenia były wielokrotnie zgłaszane przez skarżącego w toku postepowania i mimo, że nie uznawano go za stronę postępowania , pozostawały do dyspozycji organu. Co więcej, po wszczęciu postępowania w sprawie prawidłowości robót budowlanych sprawa nawiezienia ziemi, co miało się wiązać we zmianą stanu wody na gruncie i szkodliwym oddziaływaniu na grunt skarżącego, została przekazana 3 października 2016r. do rozpoznania Prezydentowi Miasta C., który decyzją z dnia [...]. odmówił zobowiązania właścicieli działki nr [...] do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2017r.( II SA/Lu 316/17 ), a skarga kasacyjne inwestorów oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2019r. ( II OSK 649/18 ). Bezpodstawne są zatem te zarzuty skargi które koncentrują się na kwestiach zmiany stosunków wodnych na gruncie i powstałych z tego tytułu szkodach na nieruchomości skarżącego. Nieporozumieniem jest zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych ( Dz. U z 2019r. poz. 1231 ) oraz ustawy z dnia 10 maja 2018r. O ochronie danych osobowych ( Dz. U z 2019r. poz. 1781 ). Przepisy te w ogóle nie miały w sprawie zastosowania i co oczywiste, nie były przez organy powoływane. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325) skargę należało oddalić.