II SAB/Kr 84/20
WyrokWSA w Krakowie2020-07-22
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Joanna Człowiekowska, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z., i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ poszczególne czynności procesowe mogły być podejmowane w krótszych odstępach czasu, a między otrzymaniem ostatniego dokumentu a wydaniem decyzji upłynął znaczny okres. Jednakże, z uwagi na obiektywne trudności w pozyskaniu informacji niezbędnych do ustalenia kręgu stron, sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej i zobowiązanie do wydania aktu w terminie, stwierdzając jedynie sam fakt przewlekłości.Stan faktyczny
Skarżący A. B. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z 2005 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów załatwiania spraw. SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując na zakończenie postępowania decyzją z 26 lipca 2017 r. umarzającą postępowanie, oraz na trudności w ustaleniu spadkobierców stron postępowania. Sąd I instancji, po uchyleniu poprzedniego wyroku przez NSA, rozpoznał sprawę ponownie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i w pozostałym zakresie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: . Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : WSA Joanna Człowiekowska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie oddala skargę.
Pismem z dnia 20 lipca 2017 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r. znak: [...] Skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie o sygn. [...] w terminie 14 dni; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowań miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie na rzecz skarżącego A. B. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego sumy pieniężnej w kwocie [...]zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 432/14 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2015 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r., znak [...] Kolejno zawiadomieniem z dnia 29 marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) poinformowało skarżącego o wszczęciu postępowania z wniosku A. B. i L. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r., znak [...], w sprawie podziału działki ew. nr [...] na działki nr [...] i [...] objętej księgą wieczystą Kw nr [...] położonej w Z..
Kontynuując argumentację skargi, skarżący podniósł, że aby uczynić zadość obowiązkowi ustalenia przez organ administracji publicznej stron postępowania, SKO winno było ustalić spadkobierców po zmarłych J. K.-B. oraz Z. B.. Jednakże pomimo, iż to na organie, a nie na stronie ciąży wskazany wyżej obowiązek, SKO od skarżącego wymaga udowodnienia kto wchodził w krąg spadkobierców po wyżej wymienionych (tak m. in. w pismach SKO z dnia 29 marca 2016 r, 2 września 2016 r. oraz 6 grudnia 2017 r.). W ocenie skarżącego niedopuszczalnym jest nakładanie przez SKO na skarżącego ciężaru ustalenia wszystkich stron postępowania. Zdaniem skarżącego, naprowadzone okoliczności stanowią o tym, że SKO pozostaje w rażącej zwłoce nie tylko z załatwieniem sprawy, ale także z poinformowaniem A. B. o zaistniałej zwłoce, wskazaniu jej przyczyn oraz nowego terminu załatwienia sprawy. Na zasadzie art. 37 k.p.a. skarżący wskazał, iż wezwał SKO w N. S. do usunięcia naruszenia prawa, a to pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. oraz pismami z dnia 5 i 8 czerwca 2017 r. skierowanym omyłkowo do Burmistrza Miasta Z. przekazanymi według właściwości SKO w N. S..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W pierwszej kolejności Kolegium poinformowało, że sprawa objęta niniejszą skargą, dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r., znak [...], w sprawie podziału działki ew. nr [...] na działki nr [...] i [...] objętej księgą wieczystą Kw nr [...] położonej w Z., została już zakończona decyzją Kolegium z dnia 26 lipca 2017 r., znak: [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r., znak: [...]
Organ podał dalej, że skarżący w swoich wcześniejszych pismach poinformował, iż ww. nieruchomość stanowiła uprzednio współwłasność jego nieżyjącego ojca i ciotki oraz że została w 1974 roku wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa. Powodem przewlekłości w tym postępowaniu były trudności związane z ustaleniem spadkobierców stron postępowania oraz ich aktualnych adresów zamieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmowało liczne czynności zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii, czego dowody znajdują się w aktach sprawy. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r., znak: [...], Kolegium powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 432/14, poinformowało skarżącego, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta Z., jak również wezwało skarżącego do wskazania – w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia – adresów wszystkich spadkobierców po zmarłym Z. B., wskazanych w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 października1985 r., sygn. akt [...] tj. I. B., M. M. K. i T. B.. Kolegium wezwało również do dołączenia postanowienia o nabyciu spadku po J. K. oraz do wskazania adresów jej spadkobierców. Jednocześnie Kolegium zwróciło się o udzielenie pisemnej informacji, czy toczy się obecnie i przed którym organem jakiekolwiek postępowanie zmierzające do odzyskania ww. nieruchomości. W wyznaczonym terminie skarżący nie wskazał adresów spadkobierców po zmarłych właścicielach nieruchomości objętej podziałem, jak również nie wyjaśnił, czy toczy się obecnie i przed którym organem jakiekolwiek postępowanie zmierzające do odzyskania ww. nieruchomości. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r. skarżący poinformował natomiast, że dniu 2 grudnia 2014 r. odbyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej J. B.-K. i adresy jej spadkobierców znajdują się w Sądzie Rejonowym w G. M.. W związku z powyższym Kolegium wystąpiło do wskazanego Sądu z prośbą o przesłanie na adres Kolegium adresów spadkobierców po zmarłej J. B.-K., gdyż tylko na tej podstawie będzie możliwe zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu. Z uwagi na fakt, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym Z. B., zostało wydane przez Sąd Rejonowy w K. w dniu 25.10.1985 r., sygn. akt [...], Kolegium zwróciło się również do tamtejszego Sądu z prośbą o przesłanie adresów I. B., M. M. K. i T. B. – jeżeli znajdują się one w posiadaniu Sądu. W dniu 3 lutego 2016 r. Kolegium otrzymało informację z Sądu Rejonowego [...] Wydział II Cywilny, że pismo Kolegium zostało przesłane zgodnie z właściwością do Sądu Rejonowego [...] Wydział II Cywilny.
Pismem z dnia 29 marca 2016 r. Kolegium poinformowało strony, że w niniejszej sprawie toczy się postępowanie oraz że w dniu 21 marca 2016 r. do Kolegium wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego w K. z informacją dotyczącą adresów spadkobierców po zmarłym Z. B.. Dotychczas Kolegium nie otrzymało odpowiedzi z Sądu Rejonowego w G. M. w kwestii danych adresowych spadkobierców po zmarłej J. B.-K.. Poinformowano również, że zakończenie postępowania będzie zatem możliwe dopiero po ustaleniu adresów wszystkich stron postępowania i zapewnieniu im w niniejszym postępowaniu czynnego udziału. Kolegium zwróciło się również do znanych mu stron postępowania o wskazanie ww. adresów, jeżeli, którakolwiek ze stron postępowania jest w ich posiadaniu.
W piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r. skarżący podał adresy spadkobierców po zmarłym Z. B. i zmarłej J. B.-K., jednakże nie dołączył postanowień o nabyciu spadku (zwłaszcza po zmarłej J. B.-K.) i nie można było ustalić, czy wskazane przez niego osoby faktycznie należą do grona spadkobierców. Jest to tyle istotne, że Kolegium powzięło wątpliwości odnośnie prawidłowego ustalenia stron postępowania, gdyż w dniu 6 czerwca 2016 r. otrzymało odpowiedź z Sądu Rejonowego w G. M., z której wynika, że spadkobiercami po zmarłej J. K. na mocy postanowienia z dnia 16 grudnia 2014 r. jest zmarły B. Z. K. oraz M. M. K., co nie zgadza się z informacjami uzyskanymi od skarżącego. Pismem z dnia 2 września 2016 r. Kolegium wystąpiło do skarżącego o przesłanie powoływanego przez niego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej J. B. - K. z dnia 2 grudnia 2014 r.
Po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 17 listopada 2016 r., do którego zostało dołączone postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej J. K. z domu B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało ponownej analizy akt sprawy i stwierdziło, że spadkobiercami zmarłej byli synowie B.-Z. K. oraz M. M. K.. W swoim piśmie skarżący poinformował ponadto, że obaj spadkobiercy nie żyją, a spadek po nich (jak wynika z wcześniejszego pisma z dnia 13 kwietnia 2016 r.) nabyły L. K., E. K., T. C. K., J. K., M. K., A. K.. Do akt sprawy skarżący nie dołączył jednak dokumentów potwierdzających nabycie spadku (tj. postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub potwierdzenia dziedziczenia) po zmarłych B. K. oraz M. K., a tylko na tej podstawie można ustalić, komu przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony, a w szczególności, czy L. K., która wraz z A. B. występuje jako wnioskodawca postępowania może skutecznie dochodzić stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Wnioskodawca nie dołączył bowiem żadnego dokumentu, z którego by wynikało, że L. K. jest spadkobiercą po zmarłej J. K. lub po innej stronie niniejszego postępowania.
W związku z powyższym Kolegium wezwało skarżącego pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. o dołączenie dokumentów potwierdzających nabycie spadku (tj. postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia) po zmarłych B. K. oraz M. K.. Kolegium wezwało również o dołączenie dokumentów potwierdzających nabycie spadku po zmarłym Z. B. oraz ewentualnych zmarłych spadkobiercach (tj. wskazanej przez A. B. I. B. oraz E. B.). Kolegium wyjaśniło, że dla ustalenia kręgu stron postępowania po zmarłym Z. B. nie wystarczy samo oświadczenie skarżącego, lecz konieczne jest udokumentowanie tego faktu za pośrednictwem postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Mając na uwadze zalecenia zawarte w Wyroku WSA w Krakowie z dnia 28.10.2014r., sygn. akt II SA/Kr 432/14, Kolegium ponownie zwróciło się o udzielenie pisemnej informacji, czy toczy się obecnie i przed którym organem (z wniosku skarżącego lub innej osoby) jakiekolwiek postępowanie zmierzające do odzyskania ww. nieruchomości tj. postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonych i poinformowało, że informacji w tym zakresie należy udzielić w terminie 14 dni od daty otrzymania mniejszego pisma pod rygorem uznania, że nie toczy się obecnie żadne postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją. Kolegium poinformowało także, że do akt sprawy należy dołączyć również pełnomocnictwo upoważniające skarżącego do występowania jako pełnomocnik L. K. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności trzech decyzji z dnia 20 lipca 2005r., oznaczonych: [...], [...], [...]
W załączeniu do pisma z dnia 15 grudnia 2016 r. skarżący dołączył: postanowienie Sądu Rejonowego w G. M. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej J. K. z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt [...], spadek nabyli synowie zmarłej B.-Z. K. oraz M. M. K.; postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia 2 sierpnia 2005 r., sygn. akt. [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym B.-Z. K., spadek nabyła żona L. K. i córka E. K.; postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] Wydział I Cywilny z dnia 28 czerwca 2001 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym M. K. - spadek nabyli żona T. C. - K., oraz wnuki: J. M. K., A. K. K. i M. M. K.; postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 października 1985 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym Z. B. – spadek nabyli żona I. S. B. oraz dzieci: M. M. K., A. Z. B. oraz E. T. B.; postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 6 lipca 1994 r., sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej I. S. B. – spadek nabył syn A. B.. Jednocześnie A. B. dołączył dokumenty związane z działem spadku dot. dz. ew, nr [...] i dz. ew. nr [...] oraz pełnomocnictwo udzielone mu przez L. K.. W powyższym piśmie z dnia 15 grudnia 2016 r., adresowanym do WSA w Krakowie zawierającym jednakże dokumenty dla SKO w N. S. do sprawy [...], skarżący poinformował, że "postępowanie sądowe o zwrot działek prawdopodobnie będzie toczyć w przyszłym roku!"
W związku z dokonanymi ustaleniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wnioskodawcy nie przysługuje interes prawny w postępowaniu, którego wszczęcia się domagał i dlatego decyzją z dnia 26 lipca 2017 r., znak: [...], orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r., znak: [...]
Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Kr 18/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem na dzień wniesienia skargi jakim było nadanie jej w urzędzie pocztowym w Z. w dniu 27 lipca 2017 r. nie stwierdzono przewlekłego prowadzenia przez SKO w N. S. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż w dniu 26 lipca 2017 r. wydana została decyzja znak: [...] kończącą postępowanie, mocą której Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lipca 2005 r. znak: [...]
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2687/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2018 r. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo, że w dacie wniesienia skargi organ administracji zakończył postępowanie administracyjne, to Sąd I instancji zobligowany był do oceny czy postępowanie to prowadzone było przewlekle, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy, dlatego też ocenie, czy organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, nie stoi na przeszkodzie załatwienie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Ponieważ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uprzednio wydany w niniejszej sprawie został uchylony w wyniku kontroli instancyjnej, należy mieć na względzie art. 190 zdanie 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie wnioski w niej zawarte zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności trzeba ponownie zauważyć, że w dniu 26 lipca 2017 r. – a zatem przed wniesieniem skargi (skarga została wniesiona w dniu 27 lipca 2017 r.) – organ wydał decyzję w sprawie. W świetle wiążącej wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny taki stan rzeczy nie eliminował potrzeby rozważenia, czy zachodziła przewlekłość postępowania i ewentualnie jaki był jej charakter. Stan ten powodował jednak, że w ramach przedmiotu orzekania od początku nie mieściła się kwestia potencjalnego zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu – toteż nie było podstaw do orzekania o niej, nawet w formie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z kolei art. 36 § 1 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Przewlekłość postępowania administracyjnego zachodzi wtedy, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Czynności procesowe w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym przebiegały w sekwencji przedstawionej w odpowiedzi na skargę – została ona wyżej szczegółowo zreferowana. Analiza tej sekwencji przez pryzmat zasady szybkości postępowania prowadzi do wniosku, że poszczególne czynności mogły być podejmowane w krótszych odstępach czasu – tytułem przykładu można wskazać, że po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 13 kwietnia 2016 r. i odpowiedzi Sądu Rejonowego w G. M. z dnia 30 maja 2016 r. (data wpływu 6 czerwca 2016 r.) organ podjął kolejną czynność dopiero w dniu 2 września 2016 r.; z kolei między otrzymaniem przez organ ostatniego dokumentu w sprawie w dniu 19 grudnia 2016 r. a wydaniem decyzji w dniu 26 lipca 2017 r. upłynął również znaczny okres czasu. W tym stanie rzeczy zachodziły podstawy do skonstatowania przewlekłości postępowania.
Mając na względzie ogół okoliczności wynikających z akt sprawy, w tym zreferowane wyżej wyjaśnienia organu, a także obiektywne trudności w pozyskaniu informacji, danych tudzież orzeczeń niezbędnych do ustalenia kręgu stron postępowania – Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone jedynie dla najbardziej jaskrawych i niczym nieusprawiedliwionych przypadków długotrwałej bierności organów – a w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się znamion takiego przypadku. Z podobnych przyczyn Sąd uznał, że nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny ani do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Poza tym zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu – w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wykazano okoliczności wskazujących na zaistnienie takiego uszczerbku.
W tym stanie rzeczy Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I sentencji wyroku). W pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł oddaleniu skargi w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło