II SA/Rz 905/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-11-07
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, gdy nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi ten fakt, mimo wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie wyłącznie na podstawie danych, rejestrów i dokumentów będących w jego posiadaniu. W przypadku braku takich dokumentów organ jest obowiązany odmówić wydania zaświadczenia, gdyż postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i nie może prowadzić do gromadzenia nowych dowodów, takich jak zeznania świadków. Dowody te mogą być rozpatrywane jedynie w postępowaniu prowadzonym przez pracodawcę lub organ emerytalno-rentowy, a nie w postępowaniu zaświadczeniowym.Stan faktyczny
Skarżący T. L. zwrócił się do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym dziadków w latach 1995-1998. Wójt odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku dokumentów potwierdzających ten fakt. Skarżący złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało odmowę w mocy. Skarżący zarzucił organom niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i nieustalenie stanu faktycznego, w szczególności odmowę przesłuchania świadków wskazanych przez niego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr SKO.4100.3.1181.2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia – skargę oddala –
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 19 kwietnia 2023 r. nr SKO.4100.3.1181.2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 w zw. z art. 144 i art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a.").
Jak wynika z akt sprawy, T. L. (dalej: "Skarżący") wnioskiem z 8 lutego 2023 r. zwrócił się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Organ I instancji", "Wójt") o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę w okresie od [...] marca 1995 r. do [...] września 1998 r. w gospodarstwie rolnym w J. i D. w Gminie [...], o powierzchni 5,75 ha należącym do jego dziadków – M. i A. L.
Po rozpatrzeniu złożonego przez Skarżącego wniosku, Wójt postanowieniem z 6 marca 2023 r. nr PA.5321.2.2023.PU odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W uzasadnieniu postanowienia Organ I instancji wskazał, że nie jest w posiadaniu dokumentów, na podstawie których możliwe stałoby się wydanie przedmiotowego zaświadczenia i potwierdzenie okresu pracy Skarżącego w gospodarstwie rolnym dziadków. Wójt wyjaśnił, że posiadane przez niego dane z ewidencji, rejestrów, zbiorów dokumentów nie potwierdziły faktu wykonywania przez Skarżącego pracy w okresie od [...].03.1995 r. do dnia [...].09.1998 r. w charakterze domownika. Wójt jednocześnie wyjaśnił, że zeznania świadków mogą być oceniane przez pracodawców lub właściwe organy, w tym KOWR, jednak nie mogą stanowić podstawy wydania zaświadczenia.
Od powyższego postanowienia, Skarżący złożył zażalenie, zaskarżając ww. postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił niezachowanie należytej staranności przy ustawowo nałożonym obowiązku na Wójta Gminy [...] do podjęcia wszelkich działań, które zabezpieczą możliwość wywiązania się z tego obowiązku nałożonego przez ustawodawcę, zwłaszcza że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski, ma specyficzny charakter i wymaga indywidualnego i dogłębnego podejścia.
Wobec tak sformułowanego zarzutu Skarżący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań co najmniej dwóch świadków na okoliczność udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.
W wyniku rozpoznania zażalenia Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie opisanym na wstępie postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r. nr SKO.4100.3.1181.2023 utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym, które obowiązuje organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych, polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Jak w przypadku każdego postępowania inicjowanego z woli strony, organ jest związany zakresem zgłoszonego żądania. W przypadku braku podstaw do wydania zaświadczenia, Organ działając na podstawie art. 219 k.p.a. odmawia wydania takiego zaświadczenia. Odmowa wydania zaświadczenia ma miejsce wówczas, gdy organ jest niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, a strona domagała się tego zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, a brak przepisu nakazującego wydanie takiego zaświadczenia, a także, gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia. Wobec powyższego zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego, potwierdzającym istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej) bądź w innym indywidualnym akcie prawnym.
W przedmiotowej sprawie, Skarżący żądał zaświadczenia potwierdzającego fakt jego pracy w gospodarstwie rolnym dziadków w J. w okresie od [...].03.1995 r. do [...].09.1998 r., jako domownik. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazał, że nie jest w posiadaniu dokumentów mogących stanowić podstawę wydania zaświadczenia o żądanej treści. Nie można bowiem potwierdzić sytuacji w oczekiwanym przez Skarżącego zakresie w przypadku niedysponowania żadnymi danymi czy dokumentami, z których wynikałby fakt pracy w gospodarstwie rolnym.
Kolegium wyjaśniło, że określenie "dokumentacji, ewidencji, rejestrów (...) danych znajdujących się w jego posiadaniu" użyte w art. 218 § 1 k.p.a. nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez np. obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów zażalenia SKO wyjaśniło, że przy wydawaniu zaświadczenia organ powinien opierać się na danych będących w jego posiadaniu, a nie dostarczonych przez stronę, ponieważ ich weryfikacja przekształciłaby postępowanie o wydanie zaświadczenia w postępowanie administracyjne ogólne, co byłoby w sprzeczności z przepisami Działu VII k.p.a.
Kolegium wskazało, że art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. z 1990 r., nr 54, poz. 310; dalej: "ustawa") wskazuje również jako środek dowodowy "zeznania co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne". Przyjmuje się - wobec braku wskazania w ustawie - że zeznania te mogą zostać odebrane przez pracodawcę, od którego żąda się zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie do stażu pracy. Zeznania te mogą zostać także odebrane przez pracownika urzędu gminy lub notariusza. Wobec powyższego okres pracy w gospodarstwie rolnym, w oparciu o analizę ww. ustawy, może być potwierdzony zaświadczeniem wydanym na podstawie posiadanych przez ten urząd dokumentów albo poprzez przedłożenie zeznań co najmniej dwóch świadków, które zostaną odebrane przez pracodawcę, pracownika urzędu gminy bądź też notariusza. To od pracodawcy zatem finalnie zależy, czy uwzględni wniosek o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie do stażu pracy na podstawie zeznań świadków, podczas gdy zaświadczenia na tę okoliczność właściwa gmina nie mogła wydać na skutek braku danych do tego.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył T. L. wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Organu I instancji, a także o zasądzenie od Organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, tj.:
1. art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., przez całkowite pominięcie rozważenia interesu Skarżącego, w tym nieustosunkowanie się w uzasadnieniu postanowień do argumentów i wniosków podnoszonych w pismach procesowych, niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco materiału dowodowego, w tym tego który mógłby zostać zebrany w wyniku należytego rozważenia argumentów przedstawionych przez Skarżącego;
2. art. 35, art. 75 i art. 77 k.p.a., przez brak przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego;
3. art. 217 i art. 218 § 2 k.p.a., przez jego niewłaściwą interpretację;
4. art. 217 ust. 1 pkt 1 i art. 218 § 2 k.p.a., poprzez fakt, że Organ nie przeprowadził w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego;
5. art. 3 ustawy, poprzez odmowę wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w latach 1995 -1998 w sytuacji nie przesłuchania dwóch świadków wskazanych we wniosku z 8 lutego 2023 r.
6. art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 461 ze zm.), przez brak należytego postępowania dowodowego, zwłaszcza nieustosunkowanie się do przedstawionych przez Skarżącego dowodów oraz poprzez niewłaściwą interpretację przepisów prawa stanowiących podstawę do wydania żądanego przez Skarżącego zaświadczenia oraz będące skutkiem tej sytuacji, arbitralne (należycie nieuzasadnione) przeprowadzenie procesu decyzyjnego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że zaświadczenie, o które wnioskuje zamierza przedstawić pracodawcy, który nie chce zaliczyć okresu pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy na podstawie dotychczas zgromadzonej dokumentacji i żąda od niego wymaganego ustawą zaświadczenia. Zaświadczenie to zamierza również przedstawić Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (KOWR), celem uznania jego kwalifikacji rolniczych, o których mowa w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, co jest niezbędne do uzyskania statusu rolnika indywidualnego zgodnie z ww. ustawą.
Skarżący wskazał, że w okresie od [...] marca 1995 r. do [...] września 1998 r. nie istniała Gmina [...] i fakt, że obecnie Gmina [...] nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, może wynikać z przeszkód obiektywnych, takich jak nieprzekazanie pełnej dokumentacji z poprzednich Gmin, zaginięcie dokumentacji przy odłączaniu Gminy [...] od innych jednostek samorządowych, niezachowaniu pełnej staranności przy tworzeniu nowego archiwum, itd. Z powyższego wynika, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia ma specyficzny charakter i tym bardziej wymaga postępowania wyjaśniającego, które powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w okresie od [...] marca 1995 r. do [...] września 1998 r. w gospodarstwie rolnym.
Skarżący domagał się wydania zaświadczenia stwierdzającego okres jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym dziadka w okresie od [...] marca 1995 r. do [...] września 1998 r. w charakterze domownika.
Podstawę materialnoprawną żądania stanowią przepisy ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczeniu okresów prac w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, pracownikowi do stażu pracy wlicza się:
1. okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka,
2. przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,
3. przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Przepis ten umożliwia doliczenie zarówno okresów prowadzenia gospodarstwa, jak i pracy w tymże gospodarstwie. Art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nakłada na urząd gminy obowiązek wydania zaświadczenia o okresach pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w oparciu o dokumenty, którymi dysponuje. Jeśli urząd gminy takimi dokumentami nie dysponuje - zawiadamia pracownika o tej okoliczności na piśmie, w formie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W razie braku dokumentów w urzędzie gminy - okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione w inny sposób, tj. zeznaniami świadków.
Z art. 217 § 2 k.p.a. wynika, iż zaświadczenie wydaje się w dwóch przypadkach tj. jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź gdy 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W sytuacji, gdy podstawą wydania zaświadczenia jest art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w jego uzyskaniu) organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.).
Postępowanie to ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 s. 833). Na postępowanie składają się wyłącznie czynności materialno-techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W przedmiotowym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak, jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z 16 września 2005 r., II OSK 36/05, wyroki WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r., I SA/Wa 1356/04, oraz z 21 listopada 2008 r., III SA/Wa 1612/08, te i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (vide cyt.: wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r.).
Organ wydając zaświadczenie działa wyłącznie na podstawie oraz w granicach prawa i w konsekwencji jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są bowiem aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. (vide: Z. Kmieciak: Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo 2004/10/58). Stosownie do art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wskazuje, na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega zatem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw (vide: Adamiak, Borkowski - Postępowanie administracyjne s. 576). Innymi słowy, wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie może opierać się wyłącznie np. na wyjaśnieniach samego zainteresowanego, bądź na zeznaniach świadków. Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji. Natomiast rozpatrzenie wniosku o wydanie zaświadczenia może się wiązać z potrzebą aktualizacji lub przetworzenia posiadanych informacji, czyli przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Zatem organ rozpatrujący żądanie strony zobowiązany jest uwzględnić posiadane dane z ewidencji, rejestrów, zbiorów dokumentów lub zbiorów danych utrwalonych innymi technikami. Dopiero w sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Dokumentami potwierdzającymi poszczególne okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntów, ewidencja wojskowa, w której np. zaznaczony jest fakt odroczenia służby wojskowej w związku z prowadzeniem gospodarstwa, dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym, osobowym oraz inne znajdujące się w dyspozycji urzędu. Identyczny "wykaz" dokumentów przyjęto w judykaturze (wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020 r., III SA/Łd 143/20, LEX nr 2978820 oraz powołane w uzasadnieniu orzecznictwo, w szczególności wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 lipca 2019 r., III SA/Lu 138/19 ).
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że organ w sposób szczegółowy zbadał, czy w pozostających w jego dyspozycji rejestrach znajdują się dane potwierdzające pracę Skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego dziadka w charakterze domownika we wskazanym przez niego okresie. Na tej podstawie ustalił, że w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy nie znajduje się dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym Skarżącego, ani żaden inne dokumenty potwierdzające tą okoliczność. Organ nie był zatem zobowiązany do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego i sprawdzania danych zawartych w rejestrach, prowadzonych przez inne organy.
Organ odwoławczy słusznie uznał, że możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie przed wydaniem zaświadczenia nie może prowadzić do tworzenia podstawy faktycznej lub prawnej do wystawienia zaświadczenia. Innymi słowy niedopuszczalne jest gromadzenie w tym postępowaniu materiału dowodowego, np. zeznań świadków, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, czego domaga się Skarżący, ponieważ treść zaświadczenia powinna opierać na posiadanych już przez organ rejestrach, ewidencjach i innych zbiorach danych.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że art. 3 ust. 3 ustawy z 20 lipca 1990 r. nie stanowi lex specialis w stosunku do art. 218 § 2 k.p.a. Pierwszy z powołanych przepisów w ust. 2 stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Zgodnie zaś z ust. 3 w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Regulacja ta oznacza jedynie, że ustawodawca dopuszcza inny sposób wykazania przez zainteresowanego okresów pracy w gospodarstwie rolnym w sytuacji, gdy brak jest dokumentów pozwalających na wydanie zaświadczenia w tym przedmiocie. W żadnym wypadku przepis ten nie rozszerza katalogu środków dowodowych, mogących mieć zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, prowadzonym w trybie art. 218 § 2 k.p.a.
Na wynik sprawy nie może mieć wpływu dowód z zeznań wnioskowanych przez skarżącego świadków, bowiem udowodnienie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przez organ emerytalno-rentowy lub pracodawcę zainteresowanego, a nie w postępowaniu o wydaniu zaświadczenia w trybie art. 218 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1773/13).
Słusznie zatem organy obu instancji przyjęły, że postępowanie wyjaśniające nie może służyć ustaleniu określonego stanu faktycznego, który nie wynika z danych zgromadzonych przez organ. W sytuacji zatem, gdy organ nie dysponował danymi odnoszącymi się do Skarżącego, które pozwalałyby na potwierdzenie jej pracy w gospodarstwie rolnym dziadka we wskazanym przez niego okresie, zasadne było wydanie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ, wobec braku danych zawartych w rejestrach, ewidencjach i innej dokumentacji urzędu gminy, był zobowiązany do wydania postanowienia odmownego.
Wbrew zarzutom skargi, stwierdzić należy, że organ administracji ustalił należycie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, stosownie do art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4 w związku z art. 218 § 2 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu swego postanowienia, którego treść spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło