I OSK 2233/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-12-05

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Karol Kiczka, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odmowy zawarcia umowy o ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez osobę zobowiązaną do ponoszenia opłat, opłata ta powinna być ustalona w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania a opłatą ponoszoną przez mieszkańca i inne osoby zobowiązane, proporcjonalnie do liczby osób zobowiązanych, niezależnie od ich sytuacji dochodowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku odmowy zawarcia umowy oraz odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez osobę zobowiązaną do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, organ ma prawo ustalić opłatę w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania a opłatą ponoszoną przez mieszkańca i inne osoby zobowiązane. Opłata ta jest ustalana proporcjonalnie do liczby osób zobowiązanych i nie jest zależna od ich sytuacji dochodowej, ponieważ przez odmowę ujawnienia swojej sytuacji, osoby te pozbawiają się ochrony przewidzianej w przepisach dotyczących limitowania opłat na podstawie dochodu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania za nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty za pobyt M.D. (skarżącego kasacyjnie) za pobyt jego babki J.D. w domu pomocy społecznej. Po ustaleniu przez organy opłaty, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która została oddalona. Następnie skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie wysokości opłaty i brak należytego zbadania sytuacji dochodowej innych osób zobowiązanych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 153/22 w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2021 r., nr SKO.4115.347.2021 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 153/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 27 grudnia 2021 r. nr SKO.4115.347.2021 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M.D., zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego błędne zastosowanie polegające na braku należytego zbadania przez organ przesłanek ponoszenia ciężaru opłat za pobyt w domu pomocy społecznej przez wszystkie osoby z kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat z mocy ustawy, a mianowicie W.D., M.D., M.B., M.B.1 i M.B.2 w szczególności poprzez brak dokonania należytej staranności w ustaleniu miejsca pracy oraz dochodów osiąganych przez te osoby, 2) art. 61 ust. 2f ustawy o pomocy społecznej przez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę faktu, że uczestnik postępowania M.D. odmówiła przeprowadzenia wywiadu, co winno skutkować na wysokość ustalonej opłaty przez organ i winna być zmniejszona o połowę, 2. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, iż Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, polegającej na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału poprzez i w konsekwencji błędne przyjęcie, że na skarżącym ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt babki J.D. w DPS w wysokości całej różnicy między kosztem utrzymania podopiecznego w DPS a opłatą ponoszoną przez mieszkańca tej placówki, zamiast w wysokości połowy tej różnicy, skutkiem czego doszło do naruszenia zasady praworządności, proporcjonalności oraz zasady równego traktowania. Sąd I instancji całkowicie pominął okoliczność, że w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. oraz 7a k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do pełnego ustalenia stanu faktycznego, brak przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, gdyż organy w żaden sposób nie wyjaśniły dlaczego nie obciążają innych osób opłatą za pobyt J.D. w DPS. Skarżący kasacyjnie wniósł także o orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z treścią art. 203 P.p.s.a., w tym o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Złożył oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Ocenę naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej należy poprzedzić przypomnieniem stanu faktycznego sprawy. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 29 października 2021 r. ustalił M.D. opłaty za pobyt babki J.D. w domu pomocy społecznej od 14 kwietnia 2021 r. w kwotach po [...] zł miesięcznie. Decyzją z 27 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało ww. decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w niniejszej sprawie, z uwagi na powiązanie naruszeń przepisów postępowania z naruszeniami określonych przepisów prawa materialnego, najpierw należało odnieść się do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, w kontekście zarzucanego sposobu rozumienia art. 61 ust. 1 i art. 61 ust. 2f ustawy o pomocy społecznej W sprawie nie jest sporne, że skarżący jest wnukiem J.D., przebywającej od 14 kwietnia 2021 r. w DPS. W chwili jej umieszczenia w DPS średni miesięczny koszt pobytu w nim wynosił 4525,00 zł (zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2021 r. nr 6850/VIII/21 w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Łódź (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 31 marca 2021 r., poz. 1462). Za pobyt ten J.D. ponosi odpłatność w wysokości równiej 70% jej dochodu, na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w pierwszej kolejności wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% jego dochodu. Opłata ta została ustalona na kwotę [...] zł. Nie jest również sporne, że do wniesienia pozostałej części opłaty - zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej - zobowiązani są jej zstępni, z których syn uprawnionej nie wnosi opłaty z uwagi na wysokość dochodów, wnuczka M. nie wnosi opłaty z uwagi na osiągane dochody, pozostałe osoby (syn i wnuki uprawnionej) wnoszą opłatę w wysokości [...] zł, ustaloną odrębną decyzją. Opłata obciążająca skarżącego została ustalona na podstawie art. 61 ust. 2e ustawy o pomocy społecznej. Nie jest kwestionowane w sprawie, że skarżący odmówił zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – w aktach znajduje się wzór umowy przesłanej do skarżącego w której określono kwotę zobowiązania. Skarżący, pismem z 29 września 2021 r. zakwestionował powyższą kwotę wskazując na możliwość płacenia [...] zł. Nie jest również kwestionowane, że skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, co potwierdza korespondencja z organem znajdująca się w aktach sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 ust. 2e ustawy o pomocy społecznej w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2. W takiej sytuacji, prawidłowo uznał Sąd I instancji, że organy nie mogły skorzystać z dyspozycji art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej, a tym samym uwzględnić ograniczeń zawartych m.in. w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jak domaga się tego skarżący. W myśl bowiem art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. Granice obciążenia małżonka, zstępnych i wstępnych opłatą za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej zostały wyznaczone ustawowo (art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Jeżeli zobowiązany jest osobą samotnie gospodarującą, to obowiązek partycypacji w kosztach pobytu powstaje, gdy jego dochód przekracza 300% kryterium dochodowego (701 zł), czyli jest wyższy niż 2103 zł. W gruncie rzeczy, realne obciążenie takiej osoby jest zależne od tego, o ile jej dochód przekracza powyższą kwotę, opłata bowiem nie może być wyższa od tej nadwyżki. Podobne zasady obowiązują przy obciążaniu opłatami za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, gdy zobowiązany nie jest osobą samotnie gospodarującą. Będzie on ponosił koszty pobytu w placówce, gdy dochód na osobę w jego rodzinie będzie większy niż 1584 zł (tj. 300% z 528 zł). Również w tym przypadku opłata nie może przekroczyć nadwyżki wskazanej kwoty, czyli po wniesieniu opłaty dochód na członka rodziny nie może być niższy od 1584 zł. W takiej sytuacji ustawodawca wprost wyłączył więc stosowanie zasady proporcjonalności. Regułę proporcjonalności przewidział natomiast dla osób (zstępnych, wstępnych), które odmawiając zawarcia umowy jednocześnie nie wyrażają zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który służy m.in. ustaleniu ich możliwości ponoszenia takiej odpłatności. Ustawodawca w takiej sytuacji zezwala na obciążenie ich odpłatnością "w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2" i "proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia". Świadczy o tym wprost treść art. 61 ust. 2f ustawy o pomocy społecznej: "Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia.". Powyższy przepis w swej treści zawiera wyraźne odesłanie do art. 61 ust. 2e ustawy o pomocy społecznej. Ustalenie wysokości opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej proporcjonalnie do liczby osób zobowiązanych do jej ponoszenia może mieć zatem miejsce wyłącznie w przypadku opłaty, o jakiej mowa w art. 61 ust. 2e ustawy o pomocy społecznej. Opłata, o jakiej mowa w tym przepisie, to opłata ustalana w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Do ustalenia, decyzją, opłaty w tej wysokości dochodzi wyłącznie w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Przez taka odmowę, skutkującą brakiem ustalenia sytuacji dochodowej osoby lub osób zobowiązanych, osoby te pozbawione są ochrony przewidzianej zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponoszona przez te osoby opłata jest niezależna od osiąganego przez nie dochodu (dochodu na osobę w rodzinie), a jeżeli takich osób jest więcej, ponoszą ją w częściach proporcjonalnych. Natomiast osoby, które wyraziły zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, objęte są ochroną, ponieważ w ich przypadku, w zależności od wysokości dochodu, albo nie mają obowiązku ponoszenia opłaty, albo ponoszą ją w limitowanej wysokości, albo też przy zawarciu umowy lub w wydanej decyzji możliwe jest uwzględnienie przy zawarciu umowy wysokości dochodów i możliwości ponoszenia opłaty (art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Analogiczne stanowisko w analizowanej kwestii prezentowane jest w piśmiennictwie. Zwraca się uwagę, że opłat nie dzieli się po równo na wszystkich zobowiązanych. Na wysokość opłaty nie ma zasadniczego wpływu liczba osób obowiązanych do jej ponoszenia, gdyż głównym czynnikiem kształtującym jej wysokość w odniesieniu do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy jest ich sytuacja dochodowa. Jeżeli osoby zobowiązane do wnoszenia odpłatności za pobyt małżonka lub krewnego odmówią zawarcia umowy, organ właściwy dla mieszkańca DPS ustali wysokość ich obciążenia w drodze decyzji, uwzględniając ograniczenia wynikające z dochodu tych osób oraz zwolnienia ustawowe i zastosowane przez organ wobec innych zobowiązanych. Znacznie bardziej restrykcyjnie ustawodawca potraktował postawę osób bliskich mieszkańca, którzy odmówią zawarcia umowy i nie wyrażą zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej zostanie wówczas ustalona w drodze decyzji w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane. W takiej sytuacji organ nie bierze pod uwagę ograniczeń wynikających z sytuacji dochodowej, osobistej ani rodzinnej tych osób. Ratio legis tych unormowań sprowadza się do założenia, że skoro osoby te nie chcą ujawnić swojej sytuacji, to organ ma prawo założyć, że są w stanie ponosić opłatę w pełnym wymiarze. Taka okoliczność powinna być uznana za wystarczającą do ustalenia opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane. Z dodanych do ustawy przepisów wynika, że wysokość opłaty, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia. W przypadku, gdy więcej niż jedna osoba zobowiązana do ponoszenia odpłatności odmawia podpisania umowy oraz przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, pozostała opłata stanowiąca dopełnienie średniego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej obciąża te osoby proporcjonalnie, a więc w równych częściach. Wymaga podkreślenia, że proporcjonalny podział opłaty, o którym mowa w ust. 2f, dotyczy tylko sytuacji, w której nastąpiła odmowa zawarcia umowy i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie można z niego wywodzić ogólnej normy postępowania, a więc dzielenia opłaty po równo na wszystkich zobowiązanych (tak I. Sierpowska (w:) Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, LEX/el. 2021, art. 61). W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że sytuacja majątkowa rodziny skarżącego nie podlegała analizie w toku postępowania administracyjnego (w kontekście spełnienia kryterium dochodowego), a zatem rację ma Sąd I instancji, że wywiedzione przez skarżącego twierdzenie, że organy błędnie ustaliły, że skarżący spełnia warunki z art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, nie jest zasadne. Tym samym trafnie Sąd I instancji zaaprobował uwzględnienie przez organy administracyjne ustaleń wskazujących, że oprócz skarżącego, obowiązek ponoszenia przedmiotowej opłaty obciąża syna uprawnionej i jej wnuki (prowadzących wspólne gospodarstwo domowe). Odnosząc się zarzutu kasacyjnego dotyczącego nieprzeprowadzenia przez organ jednego postępowania w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu obowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej na podstawie art. 62 K.p.a. należy wskazać, że istotnie, osoby powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami takiego postępowania. Dlatego, z uwagi na wzajemną relację osób obowiązanych do ponoszenia opłat na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, nie można uznać, że związek pomiędzy postępowaniami zakończonymi różnymi decyzjami administracyjnymi w sprawie ustalenia wysokości opłaty za pobyt tej samej osoby w domu pomocy społecznej ma charakter wyłącznie formalny i procesowy, i nie może być rozpatrywany jako przypadek współuczestnictwa formalnego z art. 62 K.p.a. Jednocześnie w orzecznictwie zauważa się, że ustawa o pomocy społecznej nie nakazuje ustalenia obowiązku wszystkich zobowiązanych w jednym postępowaniu i w jednej decyzji, nie formułuje tzw. współuczestnictwa materialnego (wyrok WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 937/15, wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 503/19). Obowiązku takiego nie nakładają także przepisy postępowania administracyjnego, a możliwość współuczestnictwa formalnego przewidziana w art. 62 K.p.a. uzależniona jest od tożsamego stanu faktycznego wszystkich stron. Połączenie kilku spraw dotyczących odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej do jednego postępowania jest zapewne rozwiązaniem proceduralnym zasługującym na uwagę, lecz o jego zastosowaniu lub pominięciu decydować powinny okoliczności faktyczne odnoszące się do każdej strony wpływające w sposób tożsamy lub różny na zakres indywidualnych praw bądź obowiązków wyznaczonych prawem. W sytuacji, gdy ustalenie odpłatności zależy od poziomu dochodów określonych w art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, możliwości wnoszenia opłat także przez inne osoby niż zobowiązane ustawowo, a także możliwości zawarcia umowy, o jakiej stanowi art. 103 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, nie można mówić o relewantności przesłanek faktycznych ustalenia obowiązku płatniczego nakazującej prowadzenie jednego postępowania w sprawie z udziałem wielu stron, ani też o konieczności połączenia kilku spraw w jednym postępowaniu (wyrok WSA w Poznaniu z 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 88/16). Wobec powyższego nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący był informowany przez organ o wysokości opłat pozostałych zobowiązanych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 28 K.p.a. w związku z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoba zobowiązana do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ma prawo żądać weryfikacji innej decyzji ustalającej opłaty z tego samego tytułu ze względu na swój obowiązek. Odpowiada to ustawowej definicji strony zgodnie z art. 28 K.p.a., wedle której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jeżeli organ więc prowadzi oddzielnie postępowania co do indywidualizacji i wysokości partycypacji w opłatach, to potencjalnie zobowiązani mają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a., aby być uczestnikami takich postępowań. Wysokość opłat, jakie powinna ponosić każda z tych osób, zależy od ustalenia i oceny sytuacji dochodowej innego zobowiązanego. Tym niemniej w rozpoznawanej sprawie stanowisko powyższe nie może mieć wpływu na wynik sprawy. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a., wskazać trzeba, że przepisy te zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać ze sobą w związku, regulując sposób rozstrzygnięcia. Sąd I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 151 P.p.s.a. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Skarżący kasacyjnie nie poparł powyższego zarzutu stosownym materiałem dowodowym, mogącym w sposób odmienny ukształtować stan faktyczny sprawy. Zarzut naruszenia powyższych przepisów nie może polegać na pomijaniu dowodów znajdujących się w aktach sprawy i zaprzeczaniu ustaleniom organów. Nie sposób bowiem uznać zarzutu pominięcia okoliczności, że jedna z wnuczek odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego bez wykazania przez skarżącego kasacyjnie, że taka sytuacja miała miejsce i nie uległa zmianie do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Tym samym, wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były usprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło