III SA/Lu 403/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej - Zespołu do spraw świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna – Zespół ds. świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania P. J. utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej – Zespołu ds. świadczeń socjalnych dla studentów Wydziału Prawa i Administracji UMCS z dnia [...] 2023 r., nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania w przedmiocie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Zaskarżona decyzja została wydana w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu [...] 2021 r. skarżący P. J. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim [...]. Na podstawie dołączonej do wniosku dokumentacji, decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...] organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu stypendium socjalne w zwiększonej wysokości w kwocie [...]zł na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. Organ ustalił, że dochód na osobę w rodzinie studenta wynosi [...] zł, co uprawnia go do świadczenia w wymienionej kwocie na podstawie Komunikatu Rektora i Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów oraz Samorządu Doktorantów UMCS z dnia 21 października 2021 r. obowiązującego w roku akademickim 2021/2022. W dniu 16 lutego 2022 r. skarżący zaktualizował oświadczenie o dochodach, poprzez poinformowanie o podjęciu pracy zarobkowej i przesłanie umów zlecenia i przelewów bankowych dokumentujących wypłacone wynagrodzenie za miesiące październik-grudzień 2021 r. W oparciu o całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2022 r. orzekł o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości od 1 grudnia 2021 r. Organ ustalił dochód na osobę w rodzinie studenta na kwotę [...]zł, która przekraczała próg dochodowy obowiązujący w roku akademickim [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że od września 2021 r. został utracony dochód jego ojca z tytułu spłaty zaległych alimentów (tj. 60% wynagrodzenia). Do odwołania skarżący dołączył dokument zajęcia przez komornika sądowego wynagrodzenia za pracę J. J. z dnia [...] 2021 r. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2022 r., organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] 2022 r. Jednocześnie w dniu [...] 2022 r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości, zakończonego wydaniem decyzji o przyznaniu tego świadczenia w roku akademickim [...]. Organ powołał się na powzięcie, po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia, informacji o zawarciu przez skarżącego od dnia [...] 2021 r. umowy o pracę na czas nieokreślony oraz o wysokości wynagrodzenia z tego tytułu w październiku 2021 r. w kwocie [...]zł. Decyzją z dnia [...] 2022 r., nr [...] DU organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z dnia [...] 2021 r., nr [...] przyznającą skarżącemu stypendium socjalne wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. i odmówił przyznania stypendium socjalnego na wymieniony okres. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w związku z podjęciem przez studenta pracy zarobkowej nastąpiło zwiększenie dochodu na osobę w rodzinie studenta do kwoty [...]zł, co skutkowało przekroczeniem progu dochodowego wynoszącego [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2022 r., nr [...] organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2022 r. Organ ustalił, że rodzina studenta składa się z 5 osób (student, jego rodzice i dwie siostry), a łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...]zł. Odnosząc się do sposobu ustalania dochodu studenta i członków jego rodziny organ powołał się na przepis § 5 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu świadczeń dla studentów, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 87/2021 Rektora UMCS z dnia 28 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej "Regulamin"). Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 lit. d załącznika nr 4 do Regulaminu, w przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych w ostatnim roku kalendarzowym na rzecz tej osoby. Natomiast zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez pracodawcę w dniu 8 października 2020 r., wynagrodzenie ojca studenta było wolne od obciążeń i zajęć sądowych. Zajęcie komornicze wynagrodzenia ojca studenta nastąpiło w 2021 r., zaś unormowanie § 10 ust. 1 załącznika do nr 4 do Regulaminu nie wymienia utraty dochodu z tytułu zajęcia komorniczego pensji. W konsekwencji nie zachodziły podstawy do przyznania stypendium socjalnego, a to z powodu przekroczenia progu dochodowego, o którym mowa w komunikacie Rektora i Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów oraz Samorządu Doktorantów UMCS z dnia 30 września 2021 r. Na skutek skargi P. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 512/22 uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2022 r. nr [...] oraz decyzję Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2022 r. nr [...] DU, a także stwierdził nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2022 r., nr [...] oraz decyzji Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2022 r. nr [...] W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazywany przez organ dokument w postaci zawartej przez studenta umowy zlecenia z dnia [...] 2021 r. stanowił dowód istniejący w dniu wydawania przez organ decyzji ostatecznej i nie był znany organowi. Ponadto do odwołania od decyzji z dnia [...] 2022 r. skarżący dołączył również nowy dokument w postaci zajęcia przez komornika sądowego wynagrodzenia za pracę J. J. z dnia [...] 2021 r. Po stwierdzeniu podstawy do wznowienia postępowania, organ pierwszej instancji powinien w drodze postanowienia wznowić postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1 k.p.a. i stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania organ, stosownie do art. 151 k.p.a., powinien wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z akt administracyjnych wynika natomiast, że po wpływie nowych dokumentów poświadczających istotne dla sprawy okoliczności, organ pierwszej instancji nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania, nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia i nie wydał decyzji, o jakiej mowa w art. 151§ 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Natomiast z pominięciem procedury wznowienia postępowania i wydania decyzji stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a., wydał w dniu [...] 2022 r. decyzję, którą orzekł o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim [...] począwszy od 1 grudnia 2021 r. Doprowadził więc do sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowały dwie różne decyzje dotyczące tej samej strony w przedmiocie tego samego wniosku. W sytuacji, w której organ pierwszej instancji orzekł decyzją z dnia [...] 2022 r. po raz drugi w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (z dnia [...] 2021 r.), zaistniała przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem Sądu decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] 2022 r. również była dotknięta nieważnością, ponieważ w sposób rażący naruszała przepisy prawa procesowego nakazujące organowi wyższego stopnia usunięcie z obrotu prawnego decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W konsekwencji Sąd uznał, że obie decyzje były objęte sankcją nieważności, przy czym w przypadku decyzji z dnia [...] 2022 r. zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd wskazał, że dalsze decyzje wydawane przez organy po wznowieniu postępowania w sprawie również naruszały przepisy postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Zarówno decyzja z dnia [...] 2022 r., jak i decyzja z dnia [...] 2022 r. nie wyeliminowały wad wcześniejszego postępowania prowadzonego przez organy. Organ pierwszej instancji wydając decyzję z dnia [...] 2022 r. ponownie orzekł w tym samym przedmiocie pomimo, że w obrocie prawnym nadal funkcjonowała decyzja z dnia [...] 2022 r. orzekająca o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego. Różnica w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia dotyczyła jedynie daty, od której nie przyznano skarżącemu prawa do świadczenia socjalnego. Powyższych uchybień procesowych nie dostrzegł organ odwoławczy, wydając decyzję z dnia [...] 2022 r. Organy nie wyjaśniły również, z jakiego powodu odmówiły skarżącemu prawa do świadczenia socjalnego od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 czerwca 2022 r., w sytuacji gdy funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] 2022 r. nie przyznawała prawa do tego świadczenia począwszy od dnia 1 grudnia 2021 r. i nie oceniły zasadności tych dat w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ujawnionych nowych dowodów i podnoszonych przez skarżącego twierdzeń. Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę organ winien przeprowadzić w sposób dokładny i rzetelny analizę materiału dowodowego, poczynić stosowne, szczegółowe ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i dokonać ich oceny prawnej w świetle obowiązujących przepisów prawa, a także rozważyć zarzuty podniesione przez skarżącego, a następnie zawrzeć wszystkie wymienione elementy w uzasadnieniu decyzji, dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2023 r. uchylił w części własną decyzję z dnia [...] 2021 r., nr [...] i odmówił przyznania skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim [...] od listopada 2021 do czerwca 2022 r. oraz przyznał skarżącemu stypendium socjalne w zwiększonej wysokości w kwocie [...]zł od 1 października do 31 października 2021 r. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2023 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim [...], bowiem dopiero w lutym 2022 r. skarżący ujawnił dowody, które istniały i pozostawały w jego dyspozycji we wrześniu 2021 r., kiedy została wydana decyzja w przedmiocie stypendium na rok akademicki [...]. Organ odwoławczy podniósł, że w świetle § 5 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu przy ustalaniu dochodu studenta uwzględniane są wszystkie dochody uzyskane przez studenta i członków jego rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, w którym student ubiega się o przyznanie pomocy (tzw. rok bazowy) oraz dochody uzyskane po roku bazowym, jeżeli są uzyskiwane na dzień składania wniosku. W okolicznościach sprawy rokiem bazowym jest rok 2020. Po ponownej weryfikacji dokumentów organ odwoławczy ustalił, że dochód na osobę w pięcioosobowej w rodzinie studenta w okresie od 1 października do 31 października 2021 r. wynosił [...] zł. Natomiast po uwzględnieniu dołączonych przez skarżącego dokumentów, to jest umowy zlecenia nr [...]/2021 zawartej w dniu [...] 2021 r. oraz zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia netto wypłaconego w październiku 2021 r., wyliczony dochód w rodzinie skarżącego za miesiące od listopada 2021 r. do czerwca 2022 r. wyniósł [...] zł. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny w pierwszym pełnym miesiącu uzyskiwania nowego dochodu (w miesiącu następującym po miesiącu uzyskania dochodu), o ile dochód ten osoba otrzymuje nadal w dniu ustalania prawa do świadczeń. Odnosząc się zaś do komorniczego zajęcia wynagrodzenia ojca skarżącego organ odwoławczy wskazał, że § 10 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu stanowi zamknięty katalog dochodów, które w rozumieniu Regulaminu stanowią "dochód utracony". Zgodnie z tym katalogiem, jedyną przesłanką do utraty zasądzonych świadczeń alimentacyjnych na rzecz osób spoza rodziny jest utrata zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej. W związku z tym w oparciu o katalog dochodów utraconych nie ma podstaw do przyjęcia utraty części dochodów z tytułu zajęcia wynagrodzenia za pracę przez komornika sądowego. Organ nie znalazł także podstaw do pomniejszenia dochodów w następstwie zobowiązania alimentacyjnego na rzecz osób spoza rodziny, ponieważ zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem o dochodach J. J. – ojca skarżącego, wystawionym przez pracodawcę w dniu 8 października 2020 r., wynagrodzenie było wolne od obciążeń i zajęć sądowych, a zajęcie komornicze nastąpiło dopiero w dniu [...] 2021 r. Zgodnie zaś z § 5 ust. 1 lit. d załącznika nr 4 do Regulaminu w przypadku, gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych w ostatnim roku kalendarzowym na rzecz tej osoby. Ostatnim rokiem kalendarzowym w tym przypadku był zaś rok 2020, w którym, jak wynika z dołączonych dokumentów, nie były płacone alimenty na osoby spoza rodziny. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, gdy dochód na osobę w rodzinie skarżącego w październiku 2021 r. wyniósł [...] zł, organ pierwszej instancji zasadnie przyznał skarżącemu stypendium socjalne w zwiększonej wysokości w kwocie [...]zł od 1 października do 31 października 2021 r. Natomiast dochód na osobę w rodzinie studenta od 1 listopada 2021 r. wyniósł [...] zł. W związku z tym nie zachodziły podstawy do przyznania w tym okresie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości, ponieważ doszło do przekroczenia progu dochodowego uprawniającego do pobierania stypendium socjalnego, wynoszącego [...] zł na osobę w rodzinie studenta. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, zaskarżając decyzję z dnia [...] 2023 r. w części odmawiającej przyznania skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w okresie od listopada 2021 r. do czerwca 2022 r. i zarzucając naruszenie: 1) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w tym w szczególności zaniechanie szczegółowego uzewnętrznienia w uzasadnieniu wydanej decyzji wyników poczynionych ustaleń; 2) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, tj. niewłaściwe uwzględnienie rzeczywistego dochodu w rodzinie skarżącego; 3) art. 77 k.p.a., poprzez wydanie decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w sposób niezupełny; 4) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym, wybiórczym oraz zbyt ogólnikowym uzasadnieniu faktycznym decyzji, w szczególności z pominięciem, jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części, poprzez przyznanie skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w okresie od listopada 2021 r. do czerwca 2022 r. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej – Zespołu ds. świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej – Zespołu ds. świadczeń socjalnych dla studentów Wydziału Prawa i Administracji UMCS z dnia [...] 2023 r., uchylającą – po wznowieniu postępowania – własną decyzję z dnia [...] 2021 r. i przyznającą skarżącemu stypendium socjalne w zwiększonej wysokości w kwocie [...]zł na okres od 1 października 2021 r. do 31 października 2021 r. oraz odmawiającą przyznania takiego stypendium w okresie od listopada 2021 r. do czerwca 2022 r. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowił podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, dotyczy sytuacji, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a jednocześnie nie były znane organowi, który wydał decyzję oraz są istotne dla sprawy. Ten ostatni warunek jest spełniony wtedy, gdy zachodzi bezpośredni związek między nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami a przedmiotem pierwotnego postępowania prowadzonego w sprawie. Na mocy art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 właściwy w sprawie wznowienia organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Dla oceny zaskarżonej decyzji istotna jest przy tym okoliczność, że decyzja została podjęta w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wcześniej w tej sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10). Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organy były zatem związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w prowadzonym ponownie postępowaniu organy nie naruszyły przepisu art. 153 p.p.s.a. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że w powołanym wyżej wyroku z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 512/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaakceptował stanowisko co do zaistnienia w okolicznościach sprawy przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 2021 r. przyznającą skarżącemu stypendium socjalne w roku akademickim 2021/2022. Zatem w świetle art. 153 p.p.s.a. kwestia ta nie wymaga ponownych rozważań. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje również, że organy w zgodzie z treścią art. 153 p.p.s.a. zrealizowały wytyczne co do dalszego postępowania, wyczerpująco wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz odniosły się do zarzutów formułowanych przez skarżącego. Ustalenia i ocena dokonane przez organy stanowiły uzasadnioną podstawę do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Wznowienie dotyczyło postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego o przyznanie w roku akademickim 2021/2022 stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. W związku z tym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (aktualnie Dz. U. 2023 r., poz. 742, z późn. zm., dalej powoływanej także jako "ustawa"). Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 tej ustawy student może ubiegać się o stypendium socjalne. W myśl art. 86 ust. 2 ustawy przyznanie stypendium socjalnego oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej (art. 87 ust. 1 ustawy). Na mocy art. 87 ust. 2 ustawy rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, w granicach określonych w punktach 1 i 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (art. 87 ust. 3 ustawy). Na wniosek samorządu studenckiego, stypendium socjalne oraz inne świadczenia wymienione w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną (art. 86 ust. 3 ustawy). Warunki przyznania stypendium socjalnego określa art. 88 ustawy. Stosownie do ust. 1 art. 88 ustawy wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu przepisów pkt 1 i 2. Elementy składające się na dochód w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.) wymienia art. 3 pkt 1 tej ustawy, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: a) studenta, b) małżonka studenta, c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. Zatem przyznanie świadczenia w postaci stypendium socjalnego, w tym także stypendium w zwiększonej wysokości, uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, które ustalane jest na podstawie upoważnienia ustawowego przez rektora w porozumieniu z samorządem studenckim. W roku akademickim 2021/2022 maksymalna wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne wynosiła 1.051,70 zł (komunikat Rektora UMCS, Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów UMCS oraz Samorządu Doktorantów UMCS z dnia 30 września 2021 r.). Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania stypendium socjalnego oraz jego wysokość, a także sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta określa Regulamin świadczeń dla studentów (art. 95 ust. 1-3 ustawy). Regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. W nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor (art. 95 ust. 2 ustawy). Jak wskazano już w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 512/22, w okolicznościach sprawy obowiązującym aktem jest Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii-Curie Skłodowskiej stanowiący załącznik do zarządzenia nr 87/2021 Rektora UMCS. Zgodnie z § 1 Regulaminu określa on, między innymi, sposób ustalania wysokości świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce oraz szczegółowe kryteria i tryb przyznawania tych świadczeń tj.: stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogi, stypendium Rektora. W świetle § 25 ust. 2 Regulaminu podstawą przyznania stypendium socjalnego jest trudna sytuacja materialna studenta określona miesięczną kwotą dochodu na osobę w rodzinie studenta. Przy tym sytuację materialną studenta określa się w oparciu o wysokość dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki z zastrzeżeniem przepisów o dochodzie uzyskanym i utraconym. Zasady ustalania składu rodziny i dochodu studenta określa załącznik nr 4 do Regulaminu. Zgodnie z § 1 ust. 3 załącznika nr 4 do Regulaminu, ilekroć w niniejszym załączniku jest mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz osób spoza rodziny na podstawie wyroku sądowego lub ugody sądowej, dochody wymienione w niniejszym załączniku. Stosownie do § 5 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu w celu ustalenia wysokości dochodu w rodzinie studenta sumuje się wszystkie dochody uzyskane przez studenta i członków rodziny studenta w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, w którym student ubiega się o świadczenia pomocy materialnej z zastrzeżeniem § 10 i § 11 niniejszego załącznika. Zatem w okolicznościach sprawy podstawą ustalenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącego były dochody uzyskane w roku 2020, z zastrzeżeniem jednak regulacji dotyczących utraty dochodu (§ 10 załącznika nr 4 ) oraz uzyskania dochodu (§ 11 załącznika nr 4 ). W szczególności w § 11 ust. 1 lit. c załącznika nr 4 przewidziano, że w przypadku, gdy członek rodziny uzyskał dochód z tytułu uzyskania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny w pierwszym pełnym miesiącu uzyskiwania nowego dochodu (w miesiącu następującym po miesiącu uzyskania dochodu), o ile dochód ten osoba otrzymuje nadal w dniu ustalania prawa do świadczeń. Zgodnie zaś z § 11 ust. 3 załącznika nr 4 w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium. W świetle przywołanej regulacji nie budzi wątpliwości, że wynagrodzenie uzyskane przez skarżącego z tytułu umowy zlecenia zawartej w dniu [...] 2021 r. podlegało uwzględnieniu w ramach obliczenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącego studenta ubiegającego się o stypendium socjalne na rok 2021/2022. Komisje stypendialne postąpiły zatem prawidłowo uwzględniając to wynagrodzenie. Pierwszym pełnym miesiącem uzyskiwania wynagrodzenia był październik 2021 r. W konsekwencji począwszy od miesiąca listopada 2021 r. dochód na osobę w pięcioosobowej rodzinie skarżącego wyniósł [...] zł, przekraczając tym samym próg dochodowy w kwocie 1.051,70 zł warunkujący przyznanie stypendium. Szczegółowe wyliczenia dochodu w rodzinie skarżącego zarówno w październiku 2021 r., jak i od dnia 1 listopada 2021 r. zostały przedstawione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji i w zestawieniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym nie nasuwają wątpliwości. Jednocześnie nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że dochód rodziny powinien być pomniejszony w związku z zajęciem wynagrodzenia za pracę ojca skarżącego. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy dokumentem zajęcia zostało ono dokonane przez komornika w dniu [...] 2021 r. Zajęcie nastąpiło celem zaspokojenia należności w postaci zaległości dla funduszu alimentacyjnego oraz zaległej zaliczki alimentacyjnej i związanych z tym kosztów egzekucyjnych. Mając na względzie datę dokonania zajęcia, które nastąpiło w roku 2021, a nie w roku 2020, należy przyznać rację organom rozstrzygającym w sprawie co do braku podstaw do uwzględnienia faktu zajęcia. W § 5 ust. 1 lit. d załącznika nr 4 do Regulaminu przewidziano bowiem, że w przypadku, gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych w ostatnim roku kalendarzowym na rzecz tej osoby. W okolicznościach sprawy zajęcie wynagrodzenia ojca skarżącego nastąpiło dopiero w roku 2021, a nie w roku 2020, to jest w ostatnim roku kalendarzowym. W ostatnio wymienionym roku wynagrodzenie ojca skarżącego nie podlegało zajęciu, na co jednoznacznie wskazuje przywoływana w zaskarżonej decyzji treść przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia o dochodach ojca skarżącego z dnia 8 października 2020 r. i co nie było kwestionowane w sprawie. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że zajęcie z dnia [...] 2021 r. nastąpiło celem zaspokojenia należności w postaci zaległości na rzecz funduszu alimentacyjnego oraz zaległej zaliczki alimentacyjnej. W związku z tym nie można uznać, że kwota egzekwowana z tego tytułu stanowi kwotę zapłaconych alimentów. Zgodnie z art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej jako "k.r.o."), obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, obciążający krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Krąg osób uprawnionych do alimentów określają art. 130 i następne k.r.o. Alimenty to zatem świadczenia uiszczane na rzecz osoby uprawnionej przez zobowiązanego w związku z realizacją ustawowego obowiązku określonego w art. 128 k.r.o. Są one przeznaczane na utrzymanie osoby uprawnionej. Jak podnosi się jednak w orzecznictwie, zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz osoby uprawnionej nie można utożsamiać z sytuacją zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Nie daje więc podstaw do odliczeń dokonany przez dłużnika alimentacyjnego zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 861/22 i powołane tam orzecznictwo). W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OPS 2/21 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. 2020, poz. 1876 ze zm.) nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej (dalej jako "u.p.s.") nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem alimenty. Nie konkretyzuje też czy chodzi o alimenty świadczone na bieżąco na rzecz osoby uprawnionej czy też alimenty zaległe, a nadto czy zachodzą podstawy do pomniejszenia przychodu o kwoty uiszczane (czy to w wyniku egzekucji czy dobrowolnie) na rzecz funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. należy interpretować ściśle, a zatem nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia tych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny analizując pojęcie "alimentów" zaakcentował, że chodzi o należność świadczoną wyłącznie na rzecz osoby uprawnionej, powstałą z mocy ustawy między osobami połączonymi węzłem rodzinnym oraz między innymi osobami, określonymi przez kodeks rodzinny i opiekuńczy. Już ta okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje, że nie sposób podzielić poglądu, iż należności świadczone przez dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego są alimentami pomniejszającymi przychód ustalany zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. Kolejnym argumentem przemawiającym za tym, że regulacja art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie obejmuje zarówno alimentów świadczonych na rzecz osoby uprawnionej, jak i należności wyegzekwowanych od dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego jest okoliczność, iż sam termin "alimenty" wiąże się z ukształtowaną w k.r.o. instytucją obowiązku alimentacyjnego. Celem tego obowiązku na płaszczyźnie moralnej jest uczynienie zadość wynikającemu z więzów rodzinnych obowiązkowi świadczenia pomocy tym członkom rodziny, którzy własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swych potrzeb bytowych. Zgodnie z art. 128 k.r.o., istota alimentacji polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Świadczenie dłużnika ma polegać na dostarczaniu środków utrzymania w pieniądzu albo naturze, a także na spełnianiu określonych usług lub czynności (art. 135 § 2 k.r.o.). Treść obowiązku wynikającego ze stosunku alimentacyjnego określa również k.r.o. stanowiąc, iż zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1). Treścią tego obowiązku jest dostarczanie środków utrzymania wyłącznie osobie uprawnionej, a więc zaspokojenie jej bieżących, usprawiedliwionych potrzeb, nie zaś spłacanie zadłużenia powstałego wobec funduszu alimentacyjnego. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także na silne uzasadnienie aksjologiczne zajętego stanowiska. W tym kontekście zwrócił uwagę, że skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy alimentacyjnej. W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa – za pierwszym razem nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz – uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie. Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym nie podzielił poglądu wyrażonego w wyrokach tego Sądu oraz orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, w których przyjęto, że kwoty należności ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych bądź zwrócone przez tę osobę do tego funduszu mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. i stanowią podstawę do odliczenia ich od przychodu. Wprawdzie powołana uchwała zapadła na tle przepisów ustawy o pomocy społecznej i nie ma waloru wiążącego w sprawie niniejszej, to jednak pogląd w niej zawarty wpływa także na kierunek wykładni przepisu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji, w świetle art. 88 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na zasady ustalania dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne. W ocenie Sądu z powyższych względów nie zachodzą podstawy do traktowania potrąceń z tytułu egzekwowania należności na rzecz funduszu alimentacyjnego jako alimentów płaconych na rzecz osób spoza rodziny i w konsekwencji pomniejszenia dochodu rodziny stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do stypendium socjalnego. Także więc z tego względu stanowisko skarżącego nie zasługiwało na podzielenie. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji trafnie wskazano na brak podstaw do zakwalifikowania potrąceń dokonywanych w związku z opisanym zajęciem komorniczym jako dochodu utraconego w rozumieniu § 10 załącznika nr 4 do Regulaminu. Zgodnie z ust. 2 § 10 tego załącznika w przypadku utraty dochodu przez studenta lub członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki lub po tym roku, ustalając dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Powody utraty dochodu zostały wymienione w ust. 1 § 10 załącznika. Ma to miejsce w przypadku: a) uzyskania prawa do urlopu wychowawczego, b) utraty prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utraty zasiłku przedemerytalnego, lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2021 r. poz. 419, z późn. zm.), e) wyrejestrowania z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszenia jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r. poz. 266, z późn. zm.) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.), f) utraty zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utraty zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń, lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w skutek bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utraty świadczenia rodzicielskiego, i) utraty zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utraty stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zatem powołany przepis Regulaminu, zgodny co do swej treści z przepisem art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przewiduje możliwości potraktowania kwot potrącanych z wynagrodzenia za pracę ojca skarżącego zgodnie z opisanym wyżej zajęciem komorniczym jako dochodu utraconego i nieuwzględnienia tego dochodu przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie skarżącego. Podsumowując, wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa. Organ zrealizował obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadził, a następnie rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, działając w granicach swobodnej oceny dowodów oraz realizując wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 stycznia 2022 r. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i jest wyczerpujące. Organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy i odniósł się do istotnych dla sprawy faktów oraz zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Nie ma zatem także podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.