II OZ 571/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 466/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r. nr OA.7721.9.5.2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na legalizację rozbudowy budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 466/23, po rozpoznaniu wniosku K. W. (dalej określanej jako skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r., nr OA.7721.9.5.2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na legalizację rozbudowy budynku mieszkalnego. Uzasadniając negatywne rozpatrzenie wniosku Sąd wskazał, że skarżąca powołała się w nim na wystąpienie niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednak wniosku tego w żaden sposób nie uzasadniła. W konsekwencji, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała na czym następstwa decyzji miałyby polegać, nie uprawdopodobniła konkretnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.). Dodatkowo wyjaśnił, że decyzje o legalizacji rozbudowy budynku nie posiadają waloru wykonalności, bowiem nie rodzą jakiegokolwiek uprawnienia po stronie skarżącej i nie nadają się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Uznał więc, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca złożyła zażalenie na opisane wyżej postanowienie wnosząc o jego uchylenie, zmianę i udzielenie tymczasowej ochrony poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. Zarzuciła w nim naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek do obligatoryjnego wstrzymania zaskarżonej decyzji. Podała, że nie jest prawdą, że we wniosku nie uprawdopodobniła konkretnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Podkreśliła, iż wielokrotnie w pismach, a w szczególności w skardze, wskazywała na czym polega wyrządzenie szkody. Skarżąca upatruje jej w obawie, że legalizacja budowy domu mieszkalnego, postawionego bezprawnie na należącej do niej drodze dojazdowej, pozbawi ją jedynej drogi do kilkunastu działek, które staną się bezwartościowe jako działki budowlane. Przedstawiła także stan faktyczny sprawy i zarzuty względem prawidłowości zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zastosowanie w toku postępowania sądowoadministracyjnego ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. może to nastąpić wówczas, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem wnioskodawcy jest jednak uprawdopodobnienie, że brak postanowienia o wstrzymaniu może spowodować skutki określone w powołanym przepisie, przy czym okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, a także zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, LEX nr 1479276). Nie ulega wątpliwości, że omawiany wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu znajduje usprawiedliwienie. Same obawy strony skarżącej dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na wykonanie zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić zaś podstawy wstrzymania jej wykonania. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności powodujących niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody i to w rozmiarze znacznym czy też powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w ogóle takiej próby nie podjęła. Wniosek skarżącej nie został w żaden sposób uzasadniony. Oceny tej nie zmienia podniesiona przez skarżącą w zażaleniu argumentacja odnosząca się do istoty sprawy i ograniczająca się do twierdzeń, które będą podlegały badaniu przez Sąd w toku merytorycznego rozpoznania skargi. Ewentualna niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji będzie przedmiotem kontroli Sądu na dalszym etapie postępowania, jako kwestia autonomiczna od udzielenia ochrony tymczasowej. Przy rozpatrywaniu wniosku tego rodzaju, sąd nie może bowiem brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącej o wydaniu aktu z naruszeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w treści zażalenia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, stwierdzić należy, iż nie może on zostać uwzględniony, bowiem brak jest podstaw prawnych do orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie tego typu kosztów. W szczególności podstaw tych nie ma w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących zażalenia, a w orzecznictwie przesądzono, że nie mogą ich stanowić przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a.