II SA/Gd 470/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 24 marca 2022 r. nr SKO.421.145.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W. T. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) z dnia 24 marca 2023 r. nr SKO.421.145.2023, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia 27 grudnia 2022 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką S. T. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 4 stycznia 2023 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Słupska z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką S. T. Decyzją z dnia 27 grudnia 2018 stycznia 2023 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia. Jako podstawę prawną wydania decyzji odmownej wskazano art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej jako "ustawa" lub "u.ś.r."), który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ I instancji stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie i uniemożliwia przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia, bowiem z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności S. T. Ponadto, zdaniem organu, z wywiadu środowiskowego wynika, że opieka sprawowana przez skarżącego nad matką nie jest na tyle absorbująca, aby uniemożliwiała mu podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, co oznacza niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium nie zgodziło się z organem I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy. W ocenie Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W ocenie Kolegium decyzję odmowną uzasadniał natomiast brak spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy. Z przepisu tego wynika, że osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W sprawie na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że S. T. jest wdową i mieszka sama. Choruje na dnę moczanową (która powoduje puchnięcie nóg oraz problemy z chodzeniem), nadciśnienie i zwyrodnienie kręgosłupa, ma problemy z sercem, cierpi na zwyrodnienia stawów, cukrzycę, zawroty głowy oraz problemy ze wzrokiem (jaskra, zaćma – po operacji). Pracownik socjalny stwierdził w wywiadzie, że S. T. nie radzi sobie sama z prowadzeniem domu, ale porusza się po nim samodzielnie. Sama też przygotowuje sobie proste posiłki i dba o własną higienę. Raz w tygodniu przychodzi do niej synowa, by pomóc w kąpieli. Skarżący natomiast mieszka osobno i deklaruje wizyty codziennie w godzinach 12:00 -17:00. Podczas pobytu u matki wspiera ją robiąc zakupy, gotując, sprzątając, towarzysząc matce wizytach lekarskich, robiąc także kawę, zabierając na spacery i wspólnie spędzając z nią czas na rozmowie. Podczas gorszego samopoczucia skarżący zostaje u matki na noc. Skarżący nie pracuje. Zgodnie z jego oświadczeniem, w zeszłym roku zmniejszył etat, by pomagać matce, zaś w grudniu 2022r. zrezygnował całkowicie z pracy. W opinii pracownika socjalnego skarżący nie sprawuje opieki nad matką w sposób stały i ciągły, a zakres tej opieki i jej charakter jest do pogodzenia z podjęciem pracy. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że opieka sprawowana przez skarżącego nad matką sprowadza się do czynności wspierających. Ze względu na zakres deklarowanych czynności i sposób ich wykonywania skarżący nie tyle sprawuje opiekę nad matką, uniemożliwiającą mu podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, co bardziej świadczy jej pomoc, która nie uprawnia do przyznania wnioskowanego przez niego świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucając Kolegium naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że "niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Warunku stałej opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Przede wszystkim nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa wart. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2023r., poz. 390), zwanej dalej jak dotychczas ustawą lub u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Celem tego przepisu było częściowe wynagrodzenie - poprzez ww. świadczenie - osobom zdolnym do pracy - faktu rezygnacji z tego zatrudnienia (lub niepodejmowania zatrudnienia), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie jest to zatem świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodzi tu także o jakąkolwiek opiekę ale taką, której zakres, natężenie wykluczy możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Po pierwsze istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21). W świetle utrwalonego orzecznictwa opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21; w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Zatem organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 ustawy. Najistotniejszym jednak i najbardziej ważącym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Z niekwestionowanego stanu faktycznego, ustalonego na podstawie m.in. wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącego wynika, że jego matka S. T. ma 88 lat, choruje na dnę moczanową (która powoduje puchnięcie nóg oraz problemy z chodzeniem), nadciśnienie i zwyrodnienie kręgosłupa, ma problemy z sercem, cierpi na zwyrodnienia stawów, cukrzycę, zawroty głowy oraz problemy ze wzrokiem (jaskra, zaćma - po operacji). Pracownik socjalny stwierdził w wywiadzie, że S. T. nie radzi sobie sama z prowadzeniem domu, ale porusza się po nim samodzielnie. Sama też przygotowuje sobie proste posiłki i dba o własną higienę. Raz w tygodniu przychodzi do niej synowa, by pomóc w kąpieli. Skarżący natomiast mieszka osobno i deklaruje wizyty codziennie, w godzinach zazwyczaj ok. 12:00 -17:00, godziny te ustalane są z matką. Podczas pobytu u matki skarżący robi zakupy, gotuje, sprząta, towarzyszy matce podczas wizyt lekarskich, robi kawę, zabiera na spacery i wspólnie spędza z nią czas na rozmowie. Czasem zostaje u matki na noc. W opinii pracownika socjalnego zakres sprawowanej przez skarżącego opieki i jej charakter jest do pogodzenia z podjęciem pracy. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego, z którego wynika ponadto, że pomaga mamie przy ćwiczeniach na rowerku, mierzy ciśnienie 3 razy dziennie, podaje leki 6 razy dziennie, przygotowuje posiłki kilka razy dziennie. W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie wywodzi Kolegium, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające ustalenie prawa do wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącego względem matki wpisuje się w zakres stałej lub długotrwałej opieki, która spowodowała, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia (nie podejmuje pracy). Przypomnieć bowiem trzeba, że ustawodawca nie wymaga aby możliwość zatrudnienia odnosiła się do pracy w pełnym jej wymiarze. W tym zakresie istnieje możliwość dostosowania warunków i czasu pracy do potrzeb własnych i rodziny. Definicja zawarta w art. 3 pkt 22 ustawy (obejmująca zatrudnienie i inną pracę zarobkową) jest szeroka - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Słusznie Kolegium zauważa, że S. T. mimo swojej niepełnosprawności jest w znacznym stopniu samodzielna – wymaga pomocy przy udaniu się do lekarza, przygotowaniu posiłków i leków. Z akt nie wynika, aby nie mogła ona pozostawać w domu sama i wymagała stałego czuwania osoby drugiej. Wręcz przeciwnie, sama pozostaje w domu, bowiem skarżący nie mieszka z matką, przyjeżdża do niej na około 5 godzin dziennie, przy czym godziny te są ustalane wspólnie, czyli w sposób elastyczny. W ocenie Sądu prawidłowe są wnioski organu administracji, wyprowadzane z zebranego materiału dowodowego, stwierdzające, że znaczna część z opisanych przez skarżącego czynności jakie wykonuje w związku z opieką nad matką w ramach tych pięciu godzin wpisuje się w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, podawanie posiłków, ścielenie łóżka, robienie zakupów, opłacanie rachunków są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Pozostałe zaś czynności opisane przez skarżącego nie absorbują go w takim zakresie aby wykluczało to podjęcie zatrudnienia. Pomoc świadczona matce dotyczy czynności, które zasadniczo podejmowane są rano lub wieczorem (przygotowanie posiłku, podanie leków) lub też nie są wykonywane codziennie (umawianie wizyt lekarskich). Akta sprawy nie potwierdzają również, aby S. T. potrzebowała w związku ze swoimi schorzeniami nieustannej pomocy lub dozoru ze strony osoby drugiej. Z akt sprawy nie wynika, aby wymagała ona pomocy w spożywaniu posiłków, korzystaniu z toalety, czy przyjmowaniu przygotowanych dla niej leków. Jest ona w stanie nie tylko spożyć przygotowane dla niej posiłki, ale też sama je przygotować (o ile są proste). Sam skarżący wskazuje, że na opiekę poświęca około 5 godzin dziennie, co nie może być uznane za wykluczające możliwość podjęcia zatrudnienia. Słusznie w tej sytuacji stwierdziło Kolegium, że mimo ograniczeń ruchowych S. T. jest wystarczająco samodzielna, aby pozostawać w domu sama w czasie, który skarżący może przeznaczyć na wykonywanie pracy, a pomoc w zrobieniu zakupów czy przygotowaniu leków i posiłku może zostać jej udzielona przed lub po pracy. Należy zatem zgodzić się z oceną organów, że zakres koniecznej opieki wyznaczonej potrzebami osoby niepełnosprawnej nie wymaga od skarżącego całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Czynności jakie skarżący wykonuje w ramach sprawowanej opieki nie są na tyle absorbujące, aby uniemożliwiały mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wyklucza rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która jak już wskazano nie musi być realizowana w pełnym wymiarze czasu pracy. Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącego czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność matki – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącego. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).