II SA/Gd 259/23
WyrokWSA w Gdańsku2023-12-06
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Justyna Dudek - Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli obiekt ten został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 71 Prawa budowlanego, może dotyczyć wyłącznie obiektów legalnych, a nie tych wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej. Wydanie zaświadczenia o zgodności z planem dla obiektu samowolnie wybudowanego byłoby sprzeczne z zasadą państwa prawnego i prowadziłoby do sanowania nieprawidłowości. Właściwym trybem dla obiektów samowolnie wzniesionych jest procedura legalizacji określona w art. 48 i następnych Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o wydanie zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z funkcji rekreacji indywidualnej na zabudowę towarzyszącą związaną ze specjalistyczną gospodarką rolną. Obiekt ten został wybudowany w 2003 r. w warunkach samowoli budowlanej. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując, że zmiana sposobu użytkowania dotyczy obiektów legalnych, a w przypadku samowoli budowlanej konieczna jest procedura legalizacyjna. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 stycznia 2023 r., nr SKO Gd/3558/22 w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
B. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 stycznia 2023 r., nr SKO Gd/3558/22, którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy Kościerzyna z 30 maja 2022 r., nr WPPiN.6724.67.3.2022.HBO, o odmowie wydania skarżącemu wnioskowanego zaświadczenia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wnioskiem z 26 kwietnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Kościerzyna o wydanie zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Wdzydze, planowanej inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowalnego pełniącego funkcje rekreacji indywidulanej na budynek związany ze specjalistyczną gospodarką rolną. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż aktualnie na działce nr [...], położonej w Z., obręb Wdzydze Kiszewskie, znajduje się wybudowany w 2003 r. w warunkach samowoli budowlanej parterowy obiekt o konstrukcji drewnianej, trwale związany z gruntem, z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej. Jak wskazał, obowiązujący na tym obszarze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę towarzyszącą obejmującą jeden budynek gospodarczy o powierzchni do 35 m2, związany ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą posiadania areału gruntów rolnych. Skarżący wyjaśnił, że wydanie wnioskowanego zaświadczenia umożliwi mu przeprowadzenie procesu legalizacji obiektu, który stanowiąc zaplecze, pozwoli mu na realizację właściwej specjalistycznej gospodarki rolnej.
W dniu 23 maja 2022 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce nr [...], podczas których ustalił, że na wskazanym terenie posadowiony jest budynek drewniany z dachem dwuspadowym o wymiarach 10,01m x 5,3m (w tym zadaszony taras o powierzchni 2,96m x 5,53m). Budynek pełni funkcję budynku głównego (jedyny na nieruchomości).
W toku przeprowadzonego postępowanie wyjaśniającego ustalono, że zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Wdzydze, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Kościerzyna z dnia 20 września 2019 r. Nr VIII/114/2019 (Dz. Urz. Woj. Pom. z 5 listopada 2019 r. poz. 4814) działka nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 10.R. Przeznaczeniem podstawowym dla powyższego terenu są tereny rolnicze. Zgodnie z § 18 ust. 12 pkt 3 uchwały, określającym ustalenia szczegółowe dla tego obszaru, w wyznaczonych nieprzekraczalnych liniach zabudowy zagrodowej dopuszcza się budynki mieszkalne, inwentarskie i budowle rolnicze w ramach siedliska rolniczego lub budynki związane z gospodarką leśną pod warunkiem posiadania przez inwestora odpowiednio minimum 10 ha gruntów rolnych lub leśnych położnych na obszarze gminy Kościerzyna i będących własnością inwestora. W wyznaczonych nieprzekraczalnych liniach zabudowy na terenach 10.R, na działce [...] dopuszcza się zabudowę towarzyszącą obejmującą jeden na działce budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35m2, powiązany ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą posiadania areału gruntów rolnych. Ponadto, zgodnie z ustaleniami ogólnymi planu miejscowego (§ 8 ust. 2 i 3 uchwały) istniejące budynki o funkcji dopuszczonej planem, których gabaryty bądź lokalizacja na działce wykraczają poza parametry ustalone w planie, uznaje się za zgodne z planem i dopuszcza się ich dalsze użytkowanie, w tym możliwość przeprowadzania remontów, przebudowy i rozbudowy bez możliwości przekraczania ustalonych w planie wskaźników urbanistycznych oraz w przypadku, gdy budynek położony jest w odległości od drogi mniejszej niż ustala nieprzekraczalna linia zabudowy bez możliwości przybliżania żadnej części budynku do drogi. Dopuszcza się adaptację istniejących obiektów w całości lub w części z przeznaczeniem na funkcje zgodne z ustaleniami planu, w tym przez adaptację należy rozumieć przebudowę pomieszczeń w obiekcie w celu spełniania innych dotąd funkcji użytkowych lub przystosowanie istniejącego obiektu do nowych wymagań, bez zmiany jego funkcji, zachowując wszystkie walory stylowe istniejącego obiektu.
Postanowieniem z 30 maja 2022 r. Wójt Gminy Kościerzyna odmówił skarżącemu wydania wnioskowanego zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że treść złożonego wniosku uprawnia do stwierdzenia, że podstawą prawną sformułowanego w nim żądania stanowiły przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym zaświadczenie wydaje się, jeżeli: osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wójt wskazał, że wydając zaświadczenie o zgodności z planem może podać tylko te dane, które wynikają z treści planu miejscowego. Nie jest natomiast obowiązany ani uprawniony do wyjaśniania pojęć użytych w części tekstowej planu. Odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się nie wykaże interesu prawnego, gdy jej żądanie nie znajduje uzasadnienia czy potwierdzenia w dokumentach, posiadanych przez organ oraz w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie. Wójt stwierdził, iż nie może wydać zgodnie z planem miejscowym zaświadczenia na planowaną inwestycję, a tylko w trakcie budowy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza na działce nr [...] lokalizację zabudowy towarzyszącej, obejmującej jeden budynek gospodarczy o powierzchni do 35 m2, związany ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą posiadania areału gruntów rolnych. Uchwała daje mu zatem możliwość zorganizowania i prowadzenia specjalistycznej gospodarki rolnej oraz przeprowadzenie procesu legalizacji istniejącego od 19 lat obiektu budowlanego, który stanowiłby stosowne zaplecze do prowadzenia właściwej specjalistycznej gospodarki rolnej. Skarżący wskazał, iż nie może rozpocząć specjalistycznej gospodarki rolnej bez stosownego zaplecza, a sposobu użytkowania posiadanego obiektu budowlanego również nie może zmienić bez zgłoszenia i akceptacji organu administracji architektoniczno-budowlanej, tj. Wójta Gminy Kościerzyna. W jego ocenie, ustawa Prawo budowlane, jak i przepisy wykonawcze do ustawy, jednoznacznie precyzują, iż możliwa jest zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części już po jego wybudowaniu i wcześniejszym użytkowaniu w innym charakterze. Skarżący wyjaśnił, że po konsultacji z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie uzyskał informację o istnieniu prawnych możliwości legalizacji popełnionej przez niego 19 lat temu samowoli budowlanej, co jego zdaniem, będzie miało również wymierną korzyść dla gminy. Skarżący wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany nie ma w najmniejszym stopniu negatywnego wpływu na teren i przyrodę, a jego działania nie niosły do tej pory i nie przyniosą w przyszłości żadnej społecznej szkodliwości.
Na skutek wniesionego zażalenia postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że zaświadczenie o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego (t.j. Dz. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ II instancji wskazał, iż w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, organ przede wszystkim dokonuje oceny zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W zaświadczeniu tym organ dokonuje analizy i oceny, czy zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego będzie zgodny z ustaleniami obowiązującego planu, a następnie stwierdza to wprost w zaświadczeniu. Organ wydający zaświadczenie obowiązany jest bowiem jedynie do oceny, czy występuje zgodność zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami obowiązującego planu. Przy braku stwierdzenia takiej zgodności, odmawia wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści, bowiem dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazanej zabudowy, adaptacji istniejących obiektów bądź zmiany sposobu ich użytkowania odnosi się tylko do zabudowy legalnej, tj. wybudowanej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Budynki będące samowolą budowlaną nie są objęte postanowieniami ww. planu miejscowego. Stąd brak jest podstaw do potwierdzenia możliwości zmiany sposobu użytkowania obiektu wybudowanego w ramach samowoli budowlanej.
Kolegium wyjaśniło ponadto, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie modyfikuje treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z nimi sprzecznej. Treścią zaświadczenia musi być pozytywne załatwienie wniosku strony ubiegającej się o potwierdzenie faktu. Natomiast w sytuacji, gdy posiadane dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może jedynie odmówić wydania zaświadczenia.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący powielił argumentację sformułowaną w zażaleniu. Ponadto wskazał, że organ II instancji nie zajął stanowiska i nie odpowiedział na jego argumentację podważającą uzasadnienie postanowienia Wójta Gminy Kościerzyna, a skupił się na znalezieniu kolejnych argumentów przemawiających za utrzymaniem zaskarżonego postanowienia w mocy, nie podając przy tym podstawy prawnej swojego uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2023 r. skarżący wyjaśnił, że dokonał skutecznego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr [...], a obiekt wybudowany 20 lat temu aktualnie stanowi zaplecze prowadzonej przez niego specjalistycznej gospodarki rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, ze względu na brak naruszenia przez orzekające organy przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Kościerzyny z dnia 30 maja 2022 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści.
Z treści wniosku skarżącego z dnia 25 kwietnia 2022 r. wynika, że dążył on do uzyskania od organu zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanej przez niego zmiany sposobu użytkowania istniejącego na jego działce nr [...] położonej w Z., obręb Wdzydze Kiszewskie, parterowego obiektu budowlanego, wybudowanego w 2003 r. w warunkach samowoli budowlanej, z funkcji rekreacji indywidulanej na funkcję zabudowy towarzyszącej związanej ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą areału gruntów rolnych. W tym zakresie skarżący odwołał się do uchwały nr VIII/114/19 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 20 września 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Wdzydze w gminie Kościerzyna, który dopuszcza na działce nr [...] zabudowę towarzyszącą obejmującą jeden budynek gospodarczy o powierzchni do 35 m2, związany ze specjalistyczną produkcją rolną niewymagającą posiadania areału gruntów rolnych. Skarżący wskazał przy tym, że uzyskanie zaświadczenia pozwoli mu na legalizację przedmiotowego obiektu, który stanowiąc zaplecze, zapewni mu możliwość realizacji właściwej specjalistycznej gospodarki leśnej.
Zgodnie z treścią art. 217 § 1 k.p.a., w trybie którego procedowały kontrolowane organy, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie przy tym do treści art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Sąd w pełni podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, które wniosek skarżącego uznały za wniosek o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 2351 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pomimo tego, że we wniosku skarżący nie wskazał podstawy prawnej zgłoszonego żądania to jednak wyjaśnił, że żąda wydania zaświadczenia potwierdzającego zgodność zmierzonej przez niego zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] z rekreacji indywidualnej na zabudowę towarzyszącą związaną ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą areału gruntów rolnych, wyjaśniając, że zaświadczenie ma umożliwić mu legalizację wskazanego obiektu.
W ocenie Sądu, powyższe przesądza, że żądanie skarżącego wypełnia hipotezę art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie ma zatem wątpliwości, że żądanego przez skarżącego zaświadczenia wymaga przepis prawa (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., II OSK 2177/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontekście złożonego przez skarżącego wniosku wyjaśnić należy, że do kompetencji Wójta Gminy Kościerzyna należy wyłącznie wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W zaświadczeniu tym organ powinien dokonać analizy i oceny, czy zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego będzie zgodny z ustaleniami obowiązującego planu, a następnie to stwierdzić wprost w zaświadczeniu. Tego rodzaju zaświadczenie odbiega zatem od typowych zaświadczeń uregulowanych w dziale VII k.p.a., albowiem stanowi ono jeden z kluczowych środków dowodowych, od którego treści zależy możliwość zgodnej z prawem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Takie zaświadczenie jest niezbędne do przeprowadzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i wydaje się je przed zamierzoną zmianą sposobu użytkowania, a samo zaświadczenie stanowi załącznik do zgłoszenia (art. 71 ust. 2 pkt 4). Zgodnie z art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.
Prokonstytucyjna wykładnia przepisu art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego oraz nakaz działania organów administracji publicznej zgodnie z prawem, wynikający z konstytucyjnej zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz skonkretyzowany w art. 7 k.p.a. pod postacią zasady praworządności, prowadzi do wniosku, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego może dotyczyć wyłącznie obiektów legalnych a nie takich, które są wynikiem samowoli budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2023 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 407/20, stanął na stanowisku, że wydanie zaświadczenia odnoszącego się do obiektu wzniesionego nielegalnie w celu wydobycia go spod nakazu rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, byłoby nie do pogodzenia z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego.
Zmiana sposobu użytkowania z art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takiego obiektu budowlanego (lub jego części), który został zrealizowany zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i nie ma żadnych wątpliwości, że jego stan jest legalny. To dotychczasowy sposób użytkowania obiektu jest punktem wyjścia do oceny dopuszczalności zmiany sposobu jego użytkowania rozumianej, zgodnie z art. 71 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, jako podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń lub działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ocena zmiany sposobu użytkowania nie może odnosić się do stanu niezgodnego z prawem, bo doprowadziłoby to do bezpodstawnego sanowania nieprawidłowości i utrwalania stanu niezgodności z prawem.
W konsekwencji, aby organ mógł stwierdzić zgodność z planem bądź brak takiej zgodności obiektu budowlanego podlegającego zmianie sposobu użytkowania, musi uprzednio ustalić stan prawny obiektu budowlanego podlejącego zmianie sposobu użytkowania. Oceniając możliwość kolejnych działań inwestycyjnych bierze się pod uwagę stan istniejącej zabudowy zgodny z prawem, co oznacza, że warunkiem dopuszczalności zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania istniejącego obiektu jest jego zgodność z prawem.
W tych uwarunkowanych prawnych, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, w świetle treści żądania skarżącego oraz kierującej nim motywacji, w pełni uzasadniały odmowę wydania zaświadczenia o zgodności proponowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu z funkcji rekreacji indywidualnej na obiekt związany ze specjalistyczną gospodarką rolną z planem.
Bezspornie w sprawie ustalono, w tym w oparciu o oświadczenia samego skarżącego, że obiekt budowlany zlokalizowany na jego działce nr [...] jest wynikiem samowoli budowlanej powstałej w 2003 r. Z wyjaśnień skarżącego wynika nadto wyraźnie, że zaświadczenie, o które wystąpił, chciał wykorzystać do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego o funkcji rekreacyjnej. Pomimo tego, że skarżący nie wskazał podstawy prawnej swojego żądania, to oczekiwał wydania zaświadczenia potwierdzającego zgodność z planem zmiany sposobu użytkowania obiektu, a nie zaświadczenia potwierdzającego zgodność z planem dotychczasowego jego przeznaczenia rekreacyjnego. Z tego powodu organy nie popełniły błędu procedując jego wniosek w trybie art. 71 Prawa budowlanego.
W istocie zatem skarżący chcąc dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego o funkcji rekreacyjnej, wzniesionego samowolnie, zmierzał do jego legalizacji w trybie art. 71 Prawa budowlanego, który nie jest trybem do tego przewidzianym. Właściwym bowiem i jedynym trybem służącym do przywrócenia obiektów wzniesionych samowolnie do stanu zgodnego z prawem są przepisy art. 48 i następne Prawa budowlanego. Procedura zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przewidziana w art. 71 Prawa budowlanego nie mogła zastąpić procedury legalizacji z art. 48 tej ustawy. Zaakceptowanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wzniesionego nielegalnie w trybie art. 71 Prawa budowlanego doprowadziłoby do uniknięcia konsekwencji bezwzględnie obowiązujących przepisów sankcjonujących samowole budowlane i byłoby nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zasadą państwa prawnego. Zatem zaplanowana przez skarżącego zmiana sposobu użytkowania obiektu nie jest właściwym prawnie sposobem na doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Dopiero legalizacja obiektu istniejącego, dokonana we właściwym trybie, otworzy drogę do legalnej zmiany sposobu użytkowania tego obiektu.
W tej sytuacji postanowienia planu, przewidujące dla działki skarżącego położonej w strefie 10.R, przeznaczonej pod tereny rolnicze, możliwość realizacji zabudowy towarzyszącej obejmującej jeden na działce budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35m2, powiązany ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą posiadania areału gruntów rolnych (§ 18 ust. 12 pkt 3 lit. c planu) oraz dopuszczalność adaptacji istniejących obiektów w całości lub w części z przeznaczeniem na funkcje zgodne z ustaleniami planu (§ 8 pkt 3 planu), nie mogły doprowadzić do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, co czyni kwestionowane rozstrzygnięcia prawidłowymi.
Na marginesie dodać należy, że przywołane wyżej postanowienia planu mogą dać asumpt do oceny zgodności istniejącej zabudowy z porządkiem planistycznym w toku procedury legalizacyjnej, do czego zobowiązuje art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, z zastrzeżeniem sytuacji, w której można skorzystać z uproszczonej procedury legalizacyjnej z art. 48f Prawa budowlanego uniezależniającej legalizację od postanowień planu i niewymagającej w związku z tym dostarczenia zaświadczenia o zgodności z planem.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, iż w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do wydania zaświadczenia o wnioskowanej przez skarżącego treści, co powoduje, że zachodzi również brak podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji z obrotu prawnego, zgodnie z wnioskami skargi. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszeń prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a jedynie tego rodzaju naruszenie prawa mogło skutkować uwzględnieniem tejże skargi.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym ze względu na dyspozycję art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło