II SAB/Wa 410/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Karolina Kisielewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezes Rady Ministrów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ dwukrotnie przedłużył termin udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez uzasadnionych podstaw, co narusza zasadę niezwłokłego działania. Jednakże, przewlekłość ta nie była rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnej interpretacji przepisów, a nie z celowego unikania działania, a organ ostatecznie udzielił odpowiedzi. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działań związanych z przygotowaniem organów państwa na możliwość wojny w Ukrainie. Organ dwukrotnie przedłużył termin odpowiedzi, powołując się na konieczność analizy prawnej i doprecyzowania wniosku. Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń, zasądzenia sumy pieniężnej i zwrotu kosztów. Organ odpowiedział na wniosek po wniesieniu skargi, ale skarżący uznał odpowiedź za niepełną. Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa i oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Rady Ministrów. 2. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Prezesa Rady Ministrów na rzecz P. G. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Rady Ministrów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz P. G. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi P. G. jest przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Rady Ministrów postępowania z jego wniosku z [...] marca 2022 r., w którym zwrócił się na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) o udostępnienie informacji w zakresie czynności podjętych przez ówczesnego Wiceprezesa Rady Ministrów Przewodniczącego Komitetu ds. Bezpieczeństwa Narodowego i Spraw Obronnych – J. K., w celu przygotowania centralnych naczelnych organów państwa na możliwość wojny w Ukrainie. P. G. wniósł jednocześnie o szczegółowe opisanie - w ramach powyższej informacji - jakie działania zostały podjęte w celu przygotowania innych organów państwa na niezwłoczną reakcję w przypadku pojawienia się zwiększonego ryzyka bezpośredniego niebezpieczeństwa dla integralności terytorialnej Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zażądał opisania działań zrealizowanych przed 24 lutego 2022 r., a także po tej dacie.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Rady Ministrów w piśmie z 29 marca 2022 r. (sporządzonym w terminie 14 dni od dnia nadesłania wniosku) poinformował wnioskodawcę, powołując się na art. 13 ust. 2 u.d.i.p., że z uwagi na konieczność przeprowadzenia analizy prawnej przedmiotu jego wniosku, termin udzielenia odpowiedzi musi ulec przedłużeniu do 16 maja 2022 r. Organ podkreślił jednocześnie, że przedłużenie terminu realizacji wniosku skarżącego nie oznacza, że stwierdzono brak przesłanek kwalifikujących żądaną informację jako publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale wynika z konieczności przeanalizowania wnioskowanej przez skarżącego dokumentacji w celu określenia możliwości i zakresu jej udostępnienia.
Z kolei w dniu 29 kwietnia 2022 r. organ zwrócił się do skarżącego o doprecyzowanie jego wniosku z [...] marca 2022 r., w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, z uwagi na jego szeroki i niejednoznaczny zakres uniemożliwiający identyfikację i ocenę charakteru informacji, których udostępnienia żąda, m.in. przez niewskazanie konkretnych ram czasowych, których mają dotyczyć udostępnione informacje. Tego samego dnia skarżący odpowiedział na wezwanie organu i powtórzył treść wniosku złożonego [...] marca 2022 r., doprecyzowując tym razem ramy czasowe, których dotyczy wnioskowana informacja (od 1 września 2021 r. do 24 lutego 2022 r. oraz od 24 lutego 2022 r. do 28 kwietnia 2022 r.).
W dniu 12 maja 2022 r. organ kolejny raz poinformował skarżącego o konieczności wydłużenia terminu udzielenia odpowiedzi na jego wniosek do 29 czerwca 2022 r., ponownie jako podstawę przedłużenia terminu przywołując art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 czerwca 2022 r. wpłynęło do Prezesa Rady Ministrów ponaglenie P. G. w związku z niezałatwieniem przez organ jego sprawy w terminie przewidzianym w art 13 u.d.i.p., w odpowiedzi na które Prezes Rady Ministrów poinformował skarżącego, że wskazywał już na konieczność i przyczynę wydłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej do 29 czerwca 2022 r.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych w dniu 10 czerwca 2022 r. P. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia przez Prezesa Rady Ministrów postępowania z jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w okresie od 16 maja 2022 r., tj. od dnia do którego organ był zobowiązany udzielić odpowiedzi na jego wniosek, do dnia złożenia skargi. Ponadto wniósł o wydanie organowi przez Sąd zaleceń co do podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności zmierzających do możliwie jak najszybszego udzielenia odpowiedzi na jego wniosek, zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł, zasądzenie od organu obowiązku zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej skarżącego z pracownikiem organu na dowód przewlekłości organu.
P. G. opisał w skardze przebieg postępowania i podkreślił, że do dnia złożenia skargi do WSA w Warszawie nie otrzymał żadnych informacji od organu w sprawie jego wniosku.
Powołując się na art. 61 Konstytucji RP skarżący zwrócił uwagę na znaczenie równego dostępu każdego obywatela do informacji publicznej stanowiącego jedno z podstawowych konstytucyjnych praw, które służy realnej kontroli władz publicznych. Skarżący zaznaczył, że informacja publiczna, aby spełniać swoje funkcje kontrolne, powinna być udostępniana jak najszybciej.
W związku z powyższym skarżący wskazał, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p. organ jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zaznaczył jednocześnie, że przewlekłość postępowania ma miejsce wtedy, gdy organ wykonuje czynności, które nie zmierzają do załatwienia sprawy, lecz prowadzą do przedłużenia postępowania, a ponadto z charakteru tych czynności może wynikać zła wola lub złośliwość organu wobec strony. P. G. powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2016 r., sygn. akt I OSK 531/15 i podkreślił, że terminy załatwienia przez organy administracyjne spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej są krótsze niż te wskazane w k.p.a. z uwagi na cel u.d.i.p. jakim jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej w jak najszybszym terminie.
Mając powyższe na uwadze skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezesa Rady Ministrów, który wbrew treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., pomimo przedłużenia terminu zrealizowania wniosku, nie udzielił informacji publicznej po upływie 2 miesięcy, tj. do 16 maja 2022 r., lecz ponownie przedłużył termin zrealizowania wniosku skarżącego o kolejne dwa miesiące (do 29 czerwca 2022 r.).
Skarżący wskazał jednocześnie, że Prezes Rady Ministrów wezwał go do doprecyzowania zakresu złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej dopiero pomiędzy pierwszym a drugim przedłużeniem terminu jego realizacji, mimo że mógł uczynić to na wcześniejszym etapie postępowania, jeśli miał wątpliwości co do jego treści. Zdaniem P. G. powyższe świadczy o celowym i bezpodstawnym przedłużaniu terminu załatwienia sprawy przez organ. Ponadto, skarżący podniósł, że wskutek doprecyzowania przez niego żądania, przedmiot zadanych przez niego pytań się nie zmienił, a jedynie dookreślony został okres czasu, którego dotyczy pytanie skarżącego. Zdaniem skarżącego niezrozumiałe jest zatem kolejne przedłużenie terminu realizacji jego wniosku przez organ. Kolejne przesunięcia daty odpowiedzi na jego wniosek, umotywowane tymi samymi argumentami, stanowi dowód na opieszałość organu i niespełnienie przez niego obowiązków nałożonych przez u.d.i.p.
P. G. na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał, m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 16 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 99/18, w którym stwierdzono, że niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej i podkreślił, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powinien mieć zastosowanie tylko w sytuacjach o skomplikowanym charakterze. Wydłużenie terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie powinno zaś służyć ułatwieniu organowi oceny czy przedmiotem danego wniosku jest rzeczywiście informacja publiczna - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego kwestia ta powinna być stwierdzona przez organ już w trakcie trwania ustawowego 14-dniowego terminu.
Po wpływie skargi P. G. do organu, Prezes Rady Ministrów w piśmie z 21 czerwca 2022 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, w której wymienił zadania realizowane przez Przewodniczącego Komitetu Rady Ministrów ds. Bezpieczeństwa Narodowego i Spraw Obronnych takie jak m.in. działania związane z utrzymywaniem, przebudową i modernizacją systemu obronnego państwa, w tym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, czy przygotowywanie ludności i warunków jej ochrony na wypadek wojny. Organ wskazał jednocześnie, że istotną częścią przedsięwzięć zmierzających do zapewnienia optymalnego przygotowania Rzeczypospolitej Polskiej w warunkach kryzysu i wojny jest rozpatrywanie projektów aktów prawnych oraz innych dokumentów rządowych o istotnym wpływie na zagadnienia bezpieczeństwa i obrony państwa i wskazał w związku z tym na prowadzone prace nad ustawą z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305), która zawiera regulacje bezpośrednio związane z przygotowaniami Polski do nowej sytuacji geopolitycznej związanej z agresją Rosji na Ukrainę oraz prace nad projektem ustawy o ochronie ludności oraz stanie klęski żywiołowej.
Z kolei w odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów P. G. wskazał, że z uwagi na sposób zredagowania przez skarżącego jego wniosku z [...] marca 2022, trudno zakwalifikować sformułowane przez niego żądanie jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zwrócił uwagę na szeroki i niejednoznaczny zakres pisma skarżącego z [...] marca 2022 r., który wymagał doprecyzowania i uznał, że dopiero pismo z 29 kwietnia 2022 r., nadesłane do organu wskutek wezwania do doprecyzowania pisma z [...] marca 2022 r., należy uznać za wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie. Dlatego zdaniem Prezesa Rady Ministrów, w związku z przedłużeniem terminu realizacji wniosku skarżącego o 2 miesiące z uwagi na konieczność dokonania jego analizy prawnej, termin udzielenia odpowiedzi na jego żądanie upływał dopiero 29 czerwca 2022 r. Natomiast skarżący nadał skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ już 10 czerwca 2022 r., co prowadzi zdaniem Prezesa Rady Ministrów do wniosku, że w momencie wniesienia skargi nie można zarzucić mu przewlekłego prowadzenia postępowania.
Organ podkreślił, że przyczyny skorzystania przez niego z wydłużenia terminu na rozpoznanie wniosku skarżącego są jasne, logiczne i nie budzą wątpliwości. Przedmiot zapytania P. G. dotyczył bowiem kwestii związanych z szeroko pojętymi zagadnieniami bezpieczeństwa narodowego, tj. ogólnych przedsięwzięć zmierzających do zapewnienia optymalnego przygotowania Rzeczypospolitej Polskiej do działania w warunkach kryzysu i wojny pozostających w kompetencjach organu wskazanego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedź na żądanie w nim zawarte została zresztą udzielona skarżącemu 21 czerwca 2022 r., z uwzględnieniem jego ogólnego charakteru.
Prezes Rady Ministrów stwierdził, że prawidłowo zastosował procedurę wskazaną w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i dlatego należy uznać, że nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie, a skarga winna zostać oddalona.
Ponadto, organ wskazał, że z bardzo daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Sąd, że dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, należy podkreślić, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Organ w terminie wynikającym z przepisów powszechnie obowiązujących poinformował skarżącego o powodach opóźnienia w realizacji jego wniosku oraz w terminie przewidzianym w ustawie udzielił mu odpowiedzi na zadane pytanie. Prezes Rady Ministrów podkreślił, że skarga wniesiona przez P. G. nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na rażące naruszenie prawa przez organ, a na pewno nie może o tym świadczyć samo - zarzucane w warunkach przedmiotowej sprawy – przekroczenie przez organ ustawowych terminów.
Prezes Rady Ministrów wskazał także, że w razie uwzględnienia skargi P. G. przez Sąd, wybór środka o charakterze finansowym należy do Sądu, przy czym należy mieć na uwadze to, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. Organ wskazał, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną dopiero gdy uzna, że wymierzenie organowi grzywny nie będzie wystarczające dla realizacji celu jakim jest zapobieganie przewlekłemu prowadzeniu postępowania i zdyscyplinowanie organu. Prezes Rady Ministrów wskazał, że stan niepewności prawnej stanowi niewątpliwie dyskomfort dla strony, ale dopiero konkretne i wymierne szkody oraz krzywdy wywołane stwierdzoną przewlekłością organu, mogą uzasadniać przyznanie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej.
W dodatkowym piśmie procesowym z 10 sierpnia 2022 r. skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, wskazał m.in. że udzielona przez organ w dniu 21 czerwca 2022 r. odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej była niepełna, lakoniczna i nie odnosiła się ściśle do zadanego pytania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga P. G. jest uzasadniona, ponieważ Prezes Rady Ministrów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że po wpływie wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia winien ją udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jeśli żądana informacja posiada walor informacji publicznej i jednocześnie znajduje się w posiadaniu tego podmiotu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), bądź wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), powiadomić wnioskodawcę o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 ustawy) ewentualnie, poinformować że danej informacji nie posiada, lub że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy).
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Informacją publiczną jest natomiast każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p.). Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów wymienionych w Konstytucji i o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w ramach przypisanych im zdań i kompetencji. Inaczej mówiąc, informacją publiczną są wiadomości, obojętnie przez kogo wytworzone, które podmiot zobowiązany do ich udostępnienia posiada i które wykorzystuje do załatwienia sprawy publicznej. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, będące w posiadaniu takich informacji.
Z kolei z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nieznajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4457/21, LEX nr 3331239, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 187/17, LEX nr 2411020).
Z powyższego wynika, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Prezes Rady Ministrów jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Jednocześnie oczywistym jest, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżący we wniosku z [...] marca 2022 r., dotyczące czynności podjętych przez ówczesnego Wiceprezesa Rady Ministrów Przewodniczącego Komitetu ds. Bezpieczeństwa Narodowego i Spraw Obronnych J. K. w celu przygotowania naczelnych organów państwowych na możliwość wojny w Ukrainie oraz działań zrealizowanych w celu przygotowania pozostałych organów państwowych na zwiększenie ryzyka pojawienia się bezpośredniego niebezpieczeństwa dla integralności terytorialnej Rzeczypospolitej Polskiej, mieszczą się w pojęciu informacji publicznej określonym w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Należy także podkreślić, że wbrew zapatrywaniu Prezesa Rady Ministrów za wniosek inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie należy uznać pismo skarżącego z [...] marca 2022 r., a nie - jak twierdzi organ - dopiero pismo z 29 kwietnia 2022 r. stanowiące doprecyzowanie powyższego wniosku.
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie Prezes Rady Ministrów prowadził postępowanie przewlekle, a o nieefektywności jego działań świadczy przede wszystkim bezpodstawne i nieuzasadnione okolicznościami i charakterem sprawy dwukrotne przedłużenie terminu realizacji wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Nie usprawiedliwia opieszałości organu w niniejszej sprawie to, że kolejne przedłużenie terminu rozpoznania sprawy było konieczne wskutek doprecyzowania przez skarżącego ram czasowych żądanych informacji i w związku z tym dokonania analizy prawnej żądanej informacji publicznej. W ugruntowanym orzecznictwie sądowo administracyjnym podkreśla się, że wydłużenie terminu na zasadzie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie może służyć do "odroczenia" wykonania obowiązków informacyjnych (np. Wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2022 r., sygn.. akt II SAB/Kr 149/21, czy wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II SAB/Bd 14/20).
Ze względu na bezpodstawne dwukrotne przedłużenie przez Prezesa Rady Ministrów terminu rozpoznania sprawy na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. zarzut prowadzenia przez niego postępowania w sposób przewlekły jest uzasadniony.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłość Prezesa Rady Ministrów nie jest rażąca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ (podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej) terminu załatwienia sprawy. Zwłoka w załatwieniu sprawy musi być znaczna, pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, podyktowana złą wolą podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a także wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne, czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można. W ocenie Sądu, zwłoka organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie jest efektem jego zaniechań, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, ale wynika z nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa. Jednocześnie należy podkreślić, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w piśmie z 21 czerwca 2022 r. odpowiedział na wniosek skarżącego, a ogólny charakter odpowiedzi organu wynikał z równie ogólnego charakteru żądanej informacji publicznej i w związku z tym nie ma podstaw aby uznać odpowiedź organu za – jak twierdzi skarżący – lakoniczną, niepełną, czy niewyczerpującą.
Sąd uznał jednocześnie, że wniosek skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej nie jest uzasadniony. Z art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) wynika, że suma pieniężna jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu. Suma pieniężna stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu, ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznała strona skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ (i do tego bez rażącego naruszenia prawa) jest niewystarczające do uznania za zasadne żądanie przyznania sumy pieniężnej (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16, z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a., jak w punktach pierwszym i drugim sentencji wyroku. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę (pkt 3 wyroku), na podstawie art. 151 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło