II SA/Lu 1136/23

WyrokWSA w Lublinie2024-03-05

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Maciej Gapski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren pod zabudowę wielorodzinną, jest zgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jeśli skarżący podnosi zarzut sprzeczności i naruszenia jego prawa własności oraz prawa do czystego powietrza?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący posiada interes prawny do jej wniesienia ze względu na sąsiedztwo swojej nieruchomości z terenem przeznaczonym pod zabudowę wielorodzinną. Analiza wykazała, że zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a gmina nie przekroczyła przysługującego jej władztwa planistycznego. Wskazano, że zabudowa wielorodzinna w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej jest dopuszczalna i nie stanowi naruszenia prawa, a gmina uwzględniła zasadę zrównoważonego rozwoju, przewidując tereny zielone i rekreacyjne w sąsiedztwie.
Stan faktyczny
Skarżący P. D. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Niemce zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej sprzeczność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie jego prawa własności i prawa do czystego powietrza poprzez przeznaczenie sąsiedniej działki pod zabudowę wielorodzinną. Organ gminy wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że skarżący nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. D. na uchwałę Rady Gminy Niemce z dnia 4 listopada 2022 r., nr XLIV/403/2022 w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Niemce – etap V oddala skargę. P. D. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 21 września 2023 r. skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., dalej jako u.s.g.) na uchwałę nr XLIV/403/2022 Rady Gminy Niemce z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] – etap V w zakresie § 1 oraz § 104. Skarżący zarzucił powyższej uchwale rażącą sprzeczność z uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 19 maja 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 i § 104 uchwały w sprawie uchwalenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ponadto zażądał zasądzenia kosztów postępowania oraz rozpatrzenie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację świadczącą, zdaniem skarżącego, o zasadności złożonego środka zaskarżenia. Podniesiono, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zakładało radykalne ograniczenie nowej zabudowy na części terenów Gminy, które zostały na podstawie § 104 zaskarżonej uchwały przeznaczone pod zabudowę wielorodzinną. Skarżący podkreślił, że Gmina z jednej strony sygnalizuje potrzebę ograniczenia zabudowy i alarmuje o złym stanie środowiska, a kilka lat późnej na tym samym terenie planuje zabudowę wielorodzinną. Skarżący uzasadniając naruszenie interesu prawnego powołał się na własność działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie zmian dokonanych w planie miejscowym. P. D. wskazał, że jest właścicielem działki nr [...] (obręb E. K. – w planie symbol [...] zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna) położonej przy granicy działki nr [...] (obręb D. - w planie symbol [...] zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna). Zdaniem skarżącego zmiana planu miejscowego w sposób rażący ingeruje w jego prawo własności oraz prawo do czystego powietrza. W uzasadnieniu wyjaśniono, że proponowane przeznaczenie działki nr [...] na zabudowę mieszkaniową wielorodzinną doprowadzi do drastycznej intensyfikacji ruchu, paraliżu komunikacyjnego na tej części Gminy, gdyż istniejąca i planowana infrastruktura nie będzie w stanie "obsłużyć" zabudowy wielorodzinnej. Ponadto skarżący podkreślił, że w okolicy dominuje zabudowa jednorodzinna. Tego rodzaju zmiana całkowicie zmienia (pogarsza) lokalne uwarunkowania do życia mieszkańców - w tym skarżącego jako bezpośredniego sąsiada. Dodatkowo podkreślono, że zmiana przeznaczenia działki sąsiadującej z działką skarżącego ograniczy prawo własności i doprowadzi do ponadnormatywnych, nieuzasadnionych w żaden sposób immisji. Skarżący w skardze kilkukrotnie podniósł, że zmiana przeznaczenia terenów w planie miejscowym, wbrew ustaleniom zawartym w studium jest dopuszczalna wyłącznie po uprzedniej zmianie studium. Przyjęte w § 104 uchwały przeznaczenie terenu jest całkowicie odmienne od wskazanego w studium, co uzasadnia stwierdzenie nieważności planu. Skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na konieczność zgodności regulacji przyjmowanych w planach miejscowych z rozwiązaniami przyjętymi w studium. Przestrzeganie zgodności treści ustaleń zawartych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest jedną z podstawowych zasad ich sporządzania w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako: u.p.z.p). Zdaniem skarżącego skoro w studium określa się m.in. kierunki zmian w przeznaczaniu terenów (art. 10 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.), to gmina w ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego, może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium kwalifikowane jest jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmienne od ustalonego w studium. Zdaniem skarżącego Gmina przekroczyła przysługujące jej władztwo planistyczne, nie wyważając w sposób właściwy interesów indywidualnych i interesu publicznego. W skardze powołano się ponadto na naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Niemce reprezentowana przez Wójta Gminy Niemce wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie oddalenie. Zdaniem organu skarżący nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż jego skarga dotyczy terenów (działki), do których nie przysługuje mu prawo własności. Uchwała w zakresie zaskarżonym przez P. D. nie odnosi się do działki stanowiącej jego własność, a do nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie. Dlatego też, zdaniem organu, nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego lub uprawniania skarżącego. Samo zaś hipotetyczne i ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości nie może stanowić legitymacji do wniesienia skargi. Powyższe stwierdzenia stały się podstawą do żądania przez organ odrzucenia skargi. W zakresie merytorycznym organ podkreślił, że nieuzasadnione jest twierdzenie o sprzeczności uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, zdaniem Wójta, nie zostały również naruszone zasady sporządzania studium lub planu miejscowego, które nakazywałyby uchylenie zaskarżonej uchwały w części wskazanej w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza jego nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wbrew stanowisku Wójta Gminy Niemce zawartemu w odpowiedzi na skargę w niniejszym postępowaniu nie było podstaw do odrzucenia skargi. Zdaniem Sądu okoliczność, że skarżący jest właścicielem działki nr [...] (obręb E. K. – w planie symbol D 18 MN zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), która znajduje się bezpośrednio przy granicy działki nr [...] (obręb [...] - w planie symbol S -1MW zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) świadczy o posiadaniu interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że: przeznaczenie określonego terenu pod zabudowę wielorodzinną wpływa na sposób korzystania z prawa własności działek bezpośrednio sąsiadujących z tym obszarem, a wiąże się to chociażby ze znoszeniem uciążliwości czy ograniczeń w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i to niezależnie od tego, czy uciążliwości te będą się mieściły w granicach norm (por. postanowienie NSA z 23.03.2021 r., II OSK 472/21, LEX nr 3159747.). Uznając przywołany pogląd za prawidłowy należało uznać, że skarżący był legitymowany do złożenia skargi. Badając legalność zaskarżonej uchwały w świetle wymienionych wyżej kryteriów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga P. D. nie ma uzasadnionych podstaw. Dla przedmiotowej sprawy właściwe jest odwołanie się do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej uchwały – 4 listopada 2022 r. – w szczególności ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z .2022 poz. 503 ze zm.) Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. gminie przysługuje prawo władztwa planistycznego, realizowane w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu zgodnie z przepisami u.p.z.p. Ustawa ta określa procedury uchwalania planu miejscowego, a także merytoryczne treści, które powinny zostać określone w planie (art. 15 ust. 2) lub w zależności od potrzeby (art. 15 ust. 3 u.p.z.p.). Stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy musi być zgodny z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Stosownie do ust. 2 art. 6 każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przepisy te upoważniają gminę do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez właśnie ustalenie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Ograniczenia te gmina może wprowadzać w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Oznacza to, że gmina nie może przysługującego jej władztwa wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym względzie nie jest nieograniczona. W art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustawodawca przyjął, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z przepisu tego wynika, że ocena legalności miejscowego planu może dotyczyć etapu jego uchwalania albo zawartych w nim merytorycznych treści. Dotyczy to wad kwalifikowanych, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. W doktrynie przyjmuje się, że tryb sporządzania aktu planistycznego odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia tych aktów. W przypadku planu miejscowego są to czynności (kolejne etapy) określone w art. 14 - 20 u.p.z.p. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części. Natomiast co do zasad sporządzania planu, o których wspomina art. 28 ust. 1 u.p.z.p., to nie zostały one w ustawie skatalogowane. Do pojęcia zasad odwołuje się art. 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, że ustawa określa zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej. Zasady sporządzania planu miejscowego, jak podnosi się w orzecznictwie i piśmiennictwie, powinny być interpretowane jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej. Zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą zatem zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki). O istotności naruszenia zasad lub trybu decyduje wpływ stwierdzonego naruszenia na treść rozstrzygnięcia planistycznego bądź na prawa uczestników procesu planistycznego (zwłaszcza właścicieli nieruchomości) zagwarantowane im przede wszystkim w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zob.: Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 251-253; por. też wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 3575/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi, czyli niezgodności ustalenia w zaskarżonej uchwale przeznaczenia działki nr [...] pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (§ 104 zaskarżonego aktu) z ustaleniami studium konieczne jest podniesienie, że jest on niezasadny. W myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Z orzecznictwa sądów administracyjnych oraz ustaleń doktryny wynika, że: o naruszeniu art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p., warunkującym uwzględnienie skargi (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.), można mówić wówczas, gdy w planie miejscowym przyjęto przeznaczenie terenu całkowicie odmienne od wskazanego w studium (por. np. wyrok NSA z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 731/15, CBOSA). Ponadto, stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużej mierze od brzmienia ustaleń studium i może być, w zależności od szczegółowości ustaleń, silniejszy lub słabszy. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale nie mogą również być ze sobą sprzeczne (por. np. wyrok NSA z 26 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1753/19, zob. także I. Zachariasz, A. Fogel [w:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. H. Izdebski, Warszawa 2023, komentarz do art. 9). W skardze w zakresie zarzutu niezgodności postanowień zaskarżonego planu miejscowego ze studium podnoszono, że dla obszaru obejmującego działkę nr [...] przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną - w zaskarżonej uchwale symbol [...] (§ 104 ust. 1) – studium zakładało radykalne ograniczenie nowej zabudowy z wyjątkiem obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej; potrzeby rozwój systemu zadrzewień, zadamień, zalesień, ciąg spacerowych i tras rowerowych; konieczność rozwiązywania licznych problemów związanych z istotnie pogarszającym się stanem środowiska. Zapisy studium odnoszące się do strefy 10, w której znajduje się działka skarżącego oraz działka nr [...], uniemożliwiają, zdaniem skarżącego, przeznaczenie terenu pod zabudowę wielorodzinną. Zdaniem Sądu skarżący w sposób wybiórczy powołał się na zapisy zawarte w studium odnoszące się do spornego terenu przeznaczonego w zaskarżonym planie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. W załączniku graficznym do studium działka nr [...], a także działka skarżącego, zostały oznaczona kolorem brązowym oraz symbolem VII –MN. Zgodnie z częścią opisową [punkt 6.4.7. ustalenia dla obszarów zainwestowanych i przekształcanych pod kątem zainwestowania kubaturowego, część odnosząca się do układu osadniczego s. 91 studium] – są to tereny zabudowy zagrodowej oraz mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej o niskiej intensywności oraz teren zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej z usługami oznaczone na rysunku studium symbolem VI – MN (zmiana studium z 2014) i VII-MN, VII-MNa (zmiana studium z 2017 r.) Teren, na którym znajduje się działka skarżącego oraz działka nr [...] został w studium - w ramach struktury stref przyrodniczo-krajobrazowych i jednostek funkcjonalno-przestrzennych - zaliczony do strefy nr [...] [...] [...] i E.. Opis przewodnich cech tej strefy oraz generalne zasady ochrony walorów oraz kształtowania zagospodarowania strefy został zawarty na s. 65-66 studium [w ramach punktu 6.2] Wbrew zarzutom dla całej tej strefy nie wprowadzono zakazu zabudowy wielorodzinnej, co sugerowałaby skarga. W ramach strefy 10 zostały wyznaczone cztery podstrefy: a. J. K. – K.. S. b. G. C. - J. c. C. – K. D. P. d. R.- K.. Ż. Dla podstref wskazano szczegółowo, że powinny pozostać terenami rolniczo –turystyczno-parkowymi. Konieczne radykalne ograniczenie nowej zabudowy z wyjątkiem obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Potrzebny rozwój systemu zadrzewień, zadamień, zalesień, ciągów spacerowych i tras rowerowych. Teren działki nr [...] oznaczony w planie S – 1MW, którego dotyczy skarga, nie znalazł się w żadnej z wymienionych podstref, ani też w pasach terenu leżących pomiędzy tymi podstrefami. Obowiązujące studium nie wprowadziło zatem żadnego ograniczenia świadczącego o niemożliwości przeznaczenia w planie działki nr [...] pod zabudowę wielorodzinną. Zarzut oczywistej niezgodności regulacji zawartej w planie ze studium nie jest zatem uzasadniony. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia przez Radę Gminy władztwa planistycznego. Celem podejmowania uchwał w sprawie planów miejscowych jest nie tylko prawne usankcjonowanie obecnego stanu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie, ale również dokonywanie prawnie wiążących zmian dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości objętych ustaleniami planu. Podstawą weryfikacji tego, czy we wskazanym zakresie doszło do nadużycia władztwa planistycznego są ustalenia obowiązującego studium. (Wyrok NSA z 26.04.2023 r., II OSK 1369/20, LEX nr 3590838.) Skoro plan nie narusza studium to nie można w konsekwencji stawiać tezy o nadużyciu władztwa planistycznego. Zdaniem Sądu nie można również generalnie stwierdzić naruszenia władztwa planistycznego w sytuacji, gdy w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej planuje się zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Oba te przeznaczenia mają w podstawowym zakresie tę samą funkcję – funkcję mieszkaniową – a sytuowanie zabudowy wielorodzinnej w sąsiedztwie jednorodzinnej jest typowym zjawiskiem. Zabudowa wielorodzinna, co do zasady, nie wpływa w istotnym zakresie na zabudowę sąsiadującą. W sposób odmienny można byłoby oceniać zaplanowanie obok zabudowy jednorodzinnej strefy przemysłowej lub usługowej o charakterze uciążliwym. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Nie jest ponadto zasady zarzut naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju zdefiniowanej w art. 3 pkt 50 ustawy Prawo o ochronie środowiska. Zarzut ten należałoby rozważać w szerszym kontekście postanowień planu, a nie tylko wskazywanej przez skarżącego kolizji między zabudową jednorodzinną i wielorodzinną. Zarówno w studium jak i planie miejscowym znajdują się regulacje odnoszące się do rozwoju budownictwa mieszkaniowego o różnym charakterze, rozwoju infrastruktury, działalności gospodarczej o charakterze produkcyjnym oraz usługowym, a także regulacje odnoszące się do ochrony przyrody, terenów zielonych, rekreacyjnym, czy zagospodarowanym rolniczo. Należy podkreślić, że w samej strefie stref przyrodniczo-krajobrazowej nr [...] W. [...] i E. wyznaczono podstrefy o ograniczonej zabudowie oraz z przeznaczeniem pod tereny rolniczo-turystyczno-parkowe. Świadczy to, co najmniej, o podjęciu próby zrównoważonego rozwoju gminy w obszarze, który dotyczy skarga. Sąd zauważa, że na południe od terenu [...] (działki nr [...]) znajduje się teren oznaczony symbolem [...] – tereny rolnicze oraz tereny (południowy wschód) oznaczone symbolem [...] tereny zieleni urządzonej - parki, ogrody, zieleńce, a także oznaczone symbolem [...] tereny łąk. Z rysunku planu wynika więc, że w sąsiedztwie działki należącej do skarżącego oraz spornego terenu przeznaczonego pod budownictwo wielorodzinne przewidziano również tereny zielone oraz szeroko pojętej rekreacji. Biorąc pod uwagę jedynie fragment planu dotyczący okolicy objętej zaskarżeniem należy stwierdzić, że Gmina brała pod uwagę zasadę zrównoważonego rozwoju – w sąsiedztwie terminów mieszkaniowych i usługowych przewidziano tereny zieleni urządzonej oraz rolnicze. Sąd nie dostrzegł ponadto innych istotnych naruszeń prawa w ramach prowadzonej procedury planistycznej, które świadczyłyby o braku jawności i przejrzystości procedury - art. 1 ust. 2 pkt 12 u.p.z.p. Z przedstawionej dokumentacji prezentującej poszczególne etapy i czynności podejmowane w ramach procedury przygotowywania zaskarżonego planu wynika, że organy informowały o jego przebiegu, dokonywały przewidzianych ustawą wyłożeń do publicznego wglądu oraz organizowały publiczne dyskusje nad przyjętymi rozwiązania. Świadczy to o zachowaniu generalnych wymogów odnoszących się do jawności i przejrzystości procedury planistycznej. Niezasadny jest również zarzut dotyczący nieuwzględnienia prawa własności skarżącego oraz niewłaściwe wyważenie interesu indywidualnego i publicznego. Odnosząc się do tego zarzutu należy wyjaśnić, że prawo własności jest chronione konstytucyjnie, jednakże nie jest ono prawem bezwzględnym. W określonych sytuacjach doznaje ono ograniczeń, gdyż dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, jednakże tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Z kolei, stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami rangi ustawowej w niniejszej sprawie są regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Gmina posiada więc samodzielność w zakresie władczego przeznaczania i określania warunków zagospodarowania terenów tzw. władztwo planistyczne. Władztwo to nie jest jednak nieograniczone, gdyż jako jednostka samorządu terytorialnego gmina wykonuje zadania publiczne, zatem musi działać na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego. Ograniczenie wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu, jest więc prawnie dopuszczalne i nie stanowi naruszenia wskazanych wyżej norm konstytucyjnych. Podsumowując należy jednoznacznie stwierdzić, że w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi – organ nie przekroczył granic przysługującego mu władztwa planistycznego w zakresie, w jakim ustalił przeznaczenia działki nr [...] pod budownictwo wielorodzinne. Konieczne jest również wskazanie, że Sąd bada procedurę planistyczną i ustalenia planu z punktu widzenia kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Poza oceną dokonywaną przez sądy administracyjne znajdują się względy celowości, czy gospodarności przyjętych rozwiązań. Rada Gminy nie przekroczyła zakresu przysługującego jej władztwa planistycznego, a także wbrew twierdzeniom skarżącego nie naruszyła względów ochrony środowiska (czystego powietrza) oraz zrównoważonego rozwoju. Niedogodności faktyczne związane ze zwiększeniem intensywności zabudowy i związanego z tym ruchu pojazdów oraz osób nie świadczą natomiast o niezgodności z prawem przyjętych rozwiązań planistycznych. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem nieuzasadnione, gdyż zaskarżona uchwała nie została podjęta z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego oraz przekroczeniem granic władztwa planistycznego gminy. W szczególności natomiast zaskarżona uchwała planistyczna jest w swych ustaleniach odnoszących się do działki nr [...] spójna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło