II SA/Ol 227/23

WyrokWSA w Olsztynie2023-10-24

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana pomimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu cywilnego, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz Konstytucji RP są zasadne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu cywilnego oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uznano za bezzasadne, ponieważ postępowanie to regulowane jest przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymaga decyzji środowiskowej. Sąd podkreślił, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany i nie może być odmówiona, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Stan faktyczny
Skarżący M. i D. K. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosili obawy dotyczące zdrowia, wartości nieruchomości, walorów krajobrazowych i zagrożenia pożarowego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu cywilnego, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz Konstytucji RP. Wskazywali również na niezgodność z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi M. K. i D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. Decyzją z dnia 2 września 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej jako: "organ I instancji") ustalił na rzecz [...] sp. z o.o. (dalej jako: "inwestor", "spółka") lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że projektowana inwestycja wpisuje się w katalog inwestycji celu publicznego, określonych w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Do takiej inwestycji celu publicznego mają zastosowanie przepisy art. 50 - 58 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniesiono, że wobec braku przepisów odrębnych, z którymi sprzeczna byłaby planowana inwestycja, należało ustalić wskazaną lokalizację inwestycji celu publicznego. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli M. i D. K. (dalej jako: "strona", "skarżący") występujący w imieniu własnym i w imieniu mieszkańców wsi [...]. Wyjaśnili, że planowana inwestycja będzie realizowana w samym centrum zabudowanego obszaru. Wyrazili obawę o swoje zdrowie i życie. Wskazali, że bazując na doświadczeniu w polskich obwodach mieszkaniowych, gdzie powstały tego typu inwestycje w podobnej lub identycznej lokalizacji (umiejscowionej wewnątrz obszaru wiejsko-miejskiego) można stwierdzić, że "wszystkie inwestycje wraz z wartością ziemi straciły na wartości bardzo znacznie lub straciły ją zupełnie". Zwrócili uwagę na ingerencję inwestycji w walory krajobrazowe oraz na potencjalne obniżenie wartości turystycznych ich miejscowości. Wskazali również na zagrożenie pożarowe jakie w ich ocenie może wywołać sporna inwestycja. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia decyzji podniesiono, że analiza materiałów przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania prowadzi do wniosku, że w sposób prawidłowy ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia określonego we wniosku. Przeprowadzono analizę stanu prawnego i faktycznego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych dla działki nr [...] obręb [...]. Z akt sprawy wynika, że wskazana działka stanowi własność osób fizycznych, nie jest ona użytkowana. Organ odwoławczy podniósł, że wobec braku w porządku prawnym, dla terenu objętego wnioskiem, przepisu wprost wyłączającego możliwość zlokalizowania zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej (art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) wniosek inwestora musiał się spotkać z pozytywnym rozstrzygnięciem organu. W toku postępowania uzyskano wymagane przepisami uzgodnienia, jak też w decyzji określono konfigurację pracy anten sektorowych. Kolegium uznało, że osoby składające odwołanie legitymują się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu, gdyż ich działki mieszczą się w obszarze oddziaływania określonym we wniosku inwestora i w decyzji. Podkreślono, że okoliczność braku zgody okolicznych właścicieli nieruchomości na realizację planowanego przedsięwzięcia nie może zostać uwzględniona w toku niniejszego postępowania, gdyż przepisy obowiązującego prawa nie uzależniają wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego od zgody właściciela terenu, którego decyzja dotyczy, jak również właścicieli nieruchomości sąsiednich. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, nie mogą zatem uzależniać wydania decyzji od warunków, których nie określają przepisy prawa. Przepisy nie przewidują także, aby w toku postępowania istniały podstawy do badania ewentualnego wpływu planowanej inwestycji na wartość nieruchomości sąsiednich, wobec czego również i ten argument nie może zostać uwzględniony. Wskazano nadto, że Burmistrz nie może uwzględniać sprzeciwu mieszkańców, gdyż nie zezwalają mu na to w tej procedurze przepisy. Wydając decyzję lokalizacyjną jest związany przepisami prawa i nie działa w tym zakresie w ramach uznania administracyjnego. Skargę na decyzję Kolegium wywiedli skarżący, działający w imieniu własnym i mieszkańców wsi [...]. Zwrócili się o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej: 1. niezgodność z art. art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, który zawiera otwartą definicję obszaru oddziaływania obiektu (...) przy czym obszaru oddziaływania obiektu nie można utożsamiać z obszarem bezpośredniego oddziaływania inwestycji, a więc i nawet takim, który bezpośrednio z terenem inwestycji sąsiaduje. Stanowisko takie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt IISA/Bk/546/12); 2. niezgodność z art. 144 k.c. stanowiącym, że " ... właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno- gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych"; 3. nieuwzględnienia zasad postępowania, zdefiniowanych w art. 4 i 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko: a. art. 4.: Każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą; b. art. 5.: Każdy ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Skarżący podnieśli również, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z zapisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., wskazali na art. 68 ust. 1, art. 74 ust. 1-4 Konstytucji RP. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja sprawia, że niniejsza inwestycja, mająca tak istotny wpływ na tereny przyległe i ich mieszkańców, a także na funkcję społeczno-gospodarczą danego terenu, winna podlegać konsultacjom społecznym, aby ustalić wspólnie chociażby lokalizację masztu telefonii komórkowej, która byłaby satysfakcjonująca zarówno dla społeczności lokalnej jak i inwestora. Według skarżących maszt telefonii komórkowej, planowany do usytuowania we wsi [...], zdecydowanie zaburzy ład przestrzenny tego obszaru i przyczyni się do degradacji jego walorów krajobrazowych, mając w zasadzie niewielkie znaczenie dla interesu publicznego (art. 1 ust. 2, pkt. 1, 2 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Stwierdzili, że budowa masztu telefonii komórkowej spółki została zdecydowana "poza plecami" społeczności wsi [...], co samo w sobie jest złamaniem prawa. Tym samym nie zgadzają się, aby wielkie firmy decydowały pond ich głowami o życiu i zdrowiu i aby wspólnie z władzami samorządowymi miały tak ważny wpływ na decyzje podejmowane w imię korzyści finansowych. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja narusza szereg przepisów prawa i jest niezgodna z istotnymi zapisami Konstytucji RP oraz dyrektyw Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dn. 24 lipca 2023 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi w całości i umorzenie postępowania., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego Zwrócił uwagę na fakt, że wydana przez organ decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powoduje powstania jakiegokolwiek uprawnienia po stronie beneficjenta decyzji do nieruchomości stanowiącej przedmiot decyzji. Dlatego też czynienie zarzutu w postaci naruszenia art. 144 K.c. jest nietrafione i nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazano, że w niniejszym postępowaniu przepisy ustawy Prawo budowlane nie znajdują zastosowania. Całość postępowania w sprawie o wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego regulowana jest w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego zarzuty skargi w postaci naruszenia ustawy Prawo budowlane należy uznać za nietrafione. Podniesiono, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje konieczności przeprowadzania konsultacji społecznych w procesie wydawania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, a tym samym organ nie miał obowiązku przeprowadzać takiego postępowania. Stwierdzono, że w sprawach prowadzonych w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego krąg stron postępowania ustala się na podstawie ogólnej formuły art. 28 k.p.a., zgodnie z którą "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek", przy czym ów krąg tworzą zasadniczo podmioty wymienione expressis verbis w art. 53 ust. 1 zd. drugie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniesiono, że zgodnie z treścią art. 56 u.p.z.p. przesłanki naruszenia ładu przestrzennego oraz walorów krajobrazowych nie mogą stanowić samodzielnych podstaw odmowy wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. W ocenie Spółki podkreślono również, że zarzuty co do zagrożenia życia i zdrowia lub negatywnego wpływu na środowisko są całkowicie nietrafione, ponieważ w dniu 4 czerwca 2022 r. weszły w życie przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1071), w którym wyłączono przedsięwzięcia, o których była mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 zmienianego rozporządzenia z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W piśmie procesowym z dn. 13 września 2023 r. skarżący sformułowali dodatkowo zarzut niezgodności decyzji z art. 10 ust. 2 pkt. 6 i 7 ustawy o planowaniu przestrzennym. Mowa w nim o tym, że to w studium określa się w szczególności obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym. W Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy - w pkt. 10 i 11 oraz w załączniku graficznym nie zamieszczono inwestycji celu publicznego polegających na budowie sieci teleinformatycznej. Dodatkowo w miejscu planowanej stacji nadawczej oznaczono tereny zabudowy mieszkaniowej, czyli de facto planowana inwestycja ogranicza założone w studium tereny zabudowy jednorodzinnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2325 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zaś, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z prawem. Przedmiotem zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie skargi jest prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503, ze zm.) dalej jako: "u.p.z.p.". Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie jest okolicznością sporną w sprawie, że dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji lokalizacyjnej brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wskazano wprost w treści decyzji organu I instancji, zaś strona skarżąca okoliczności tej nie neguje w skardze. Powyższe przesądza o nietrafności zarzutu skarżących zawartego w piśmie procesowym z dn. 13.09.2023 r. jakoby decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego pozostawała sprzeczna ze studium obowiązującym na danym terenie oraz art. 10 ust. 2 pkt 6 i 7 u.p.z.p. W pierwszej kolejności pozostaje wskazać skarżącym, że skoro na terenie objętym wnioskiem o ustalenie inwestycji celu publicznego brak jest powszechnie obowiązującej regulacji planistycznej wprowadzonej w formie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, to za oczywiście bezzasadne należy uznać zarzut dotyczący braku skonfigurowania przez organy założeń projektowych wynikających ze złożonego wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego z treścią obowiązujących zapisów studium – obowiązującego na terenie gminy [...] uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...]. W tym miejscu wyjaśnić bowiem pozostaje, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Co za tym idzie brak tego rodzaju aktu prawnego, czyli brak wiążących ustaleń planistycznych co do przeznaczenia danego terenu, przesądza o dopuszczalności decyzyjnego ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Takiego charakteru ustawodawca nie przypisał ustaleniom studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, dlatego też studium obowiązujące na terenie danej gminy nie ma charakteru wiążącego, nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika wprost z art. 9 ust. 5 u.p.z.p. Poza tym jak wynika z brzmienia art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, zatem takiego związania nie posiadają w przypadku określenia zasad zagospodarowania terenu w decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Podnieść należy, że przepis art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przewiduje że, przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 z późn. zm.), dalej jako: "u.g.n.". Jak wyjaśniono już w orzecznictwie sądów administracyjnych, na pojęcie inwestycji celu publicznego składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 648/09, wyrok NSA z dn. 14 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2031/17, dost. w sieci Internet w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Warunkiem przyporządkowania inwestycji, jako inwestycji celu publicznego, jest jej lokalne lub ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że powinien być to cel, o jakim mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Równocześnie dla ustalenia, czy zamierzenie budowlane, które ma zostać zrealizowane, wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nieistotnym jest, czy inwestorem jest podmiotem prywatny, czy też publiczny (por. wyrok NSA z dn. 3 września 2008 r., sygn. akt II OSK 989/07, dostępne w CBOSA). Inwestycja objęta wnioskiem, jak wskazano wyżej, polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899) dalej jako: "u.g.n." celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest między innymi wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Pod pojęciem łączności publicznej należy rozumieć, stosownie do art. 4 pkt 18 u.p.z.p. infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. Jak wskazano nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych stacja bazowa telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego wymagającą wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok NSA z dn. 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1829/12, wyrok NSA z dn. 27 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1013/11, dostępne w CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela to stanowisko w sprawie. Niewątpliwie zatem planowana inwestycja może być zaliczona do inwestycji o których mowa w art. 6 pkt 1 u.g.n. i spełnia w tym zakresie przesłanki do uznania ją za inwestycję celu publicznego. Okoliczność ta została prawidłowo ustalona przez orzekające w sprawie organy obydwu instancji, czemu dały one wyraz w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Ustalenie tej okoliczności miało miejsce w oparciu o wniosek podmiotu inicjującego postępowanie, co uznać należy za prawidłowe i odpowiadające wymogom wynikającym z przepisów k.p.a., albowiem organ orzekający w tego rodzaju sprawie jest związany wnioskiem inwestora i nie może samodzielnie dokonać zmiany charakteru, rozmiaru czy też miejsca inwestycji, o ustalenie lokalizacji której ubiega się wnioskodawca realizujący poprzez nią cel publiczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2017 r., sygn. II OSK 1654/15, dostępny w CBOSA Związanie organu wnioskiem inwestora przesądza również o niezasadności zarzutów zgłaszanych w uzasadnieniu skargi co do braku przeprowadzenia analizy możliwości zmiany lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Jak trafnie wskazało Kolegium organy nie miały bowiem możliwości analizowania różnych wariantów lokalizacji danej inwestycji, skoro takiej możliwości nie zawiera wniosek inwestora. Trafne jest również stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotową inwestycję ocenić należy jako mającą znaczenie co najmniej lokalne, bowiem związana jest z zaspokojeniem potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową w zakresie zapewnienia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Wbrew stanowisku skargi zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, czy przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne spełniało przesłanki dla uznania go za inwestycję celu publicznego oraz dokonania w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Zauważyć nadto pozostaje, że w sytuacji gdy przedmiotowa inwestycja niewątpliwie spełnia kryteria dla uznania jej za inwestycję celu publicznego, to nawet ewentualne braki w zakresie uzasadnienia tego stanowiska przez organy administracji nie mogły mieć wpływu na treść zapadłego w sprawie administracyjnej rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przesłanką uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji może być stwierdzenie przez sąd administracyjny jedynie takich naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przechodząc natomiast do oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 53 ust. 3 u.p.z.p. organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Projekt decyzji został uzgodniony w trybie art. 53 ust. 4 u.p.z.p. ze Starostą Powiatu [...], Geologiem Wojewódzkim, Zarządcą Dróg Powiatowych oraz z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...], a wydana w sprawie decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy określone w art. 54 u.p.z.p., tj. określa rodzaj inwestycji, warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, co zostało zaznaczone na załączniku graficznym do decyzji. Projekt decyzji, zgodnie z art. 50 ust. 4 u.p.z.p., został sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów. Zarówno w doktrynie, jaki w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter rozstrzygnięcia związanego. Zgodnie z art. 54 pkt 2 u.p.z.p., decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. O charakterze tej decyzji przesądza art. 56 u.p.z.p., który stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma obowiązek dokonania konkretyzacji warunków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w stosunku do planowanej inwestycji, która ma być zrealizowana na wskazanym przez inwestora terenie. Taki obowiązek przewiduje art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p., który stanowi, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych. Korelatem tego obowiązku organu jest publiczne prawo podmiotowe inwestora do żądania ustalenia warunków realizacji inwestycji wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratoryjny, gdyż organ stwierdza w niej jedynie czy w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja danej inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie. Organ nie ma więc uprawnień kształtujących, nie może stanowić o prawach i obowiązkach inwestora nie przewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. W doktrynie wskazuje się również na związany charakter tej decyzji. Organ, rozpatrując wniosek inwestora, bada jedynie czy dana inwestycja spełnia przesłanki ściśle określone przepisami prawa. To nie od uznania organu zależy, czy na danym terenie będzie możliwa realizacja danej inwestycji celu publicznego, lecz od tego, czy taką możliwość w konkretnym wypadku przewidują przepisy prawa (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2202/10 dostępny w CBOSA). Także zarzut pominięcia ochrony praw właścicieli sąsiednich nieruchomości nie jest zasadny. Choć decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może mieć daleko idące konsekwencje, to jednak sama w sobie prawa własności – art. 144 k.c. nie narusza. Wskazać bowiem należy, że decyzja o ustaleniu inwestycji celu publicznego określa przeznaczenie terenu i rozmieszczenie planowanego przedsięwzięcia. Innymi słowy, rozstrzygnięcie to określa możliwy (potencjalny), dopuszczalny sposób zmiany zagospodarowania danego terenu w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samo wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ogranicza prawa własności nieruchomości skarżących. Wobec tego brak zgody właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej, czy też sprzeciw przeciwko takiej lokalizacji nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, o ile nie zostały naruszone przepisy odrębne. Należy mieć nadto na uwadze, że zgodnie z art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest zatem decyzją związaną. Jeśli wniosek o ustalenie dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami u.p.z.p. i z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych oraz czyni zadość warunkom formalnym, organ właściwy w sprawie zobligowany jest wydać decyzję pozytywną. W świetle powyższego wobec zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów art. 4 i 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 2373, ze zm.) dalej jako: "ustawa o dostępie do informacji o środowisku" pozostaje wyjaśnić, że nie zasługują one na uwzględnienie w realiach rozpoznawanej sprawy. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji o środowisku wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy, w tym decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ustawodawca wprowadził obostrzenie, zgodnie z którym, jeśli przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako wymagające uzyskania decyzji środowiskowej, to jej uzyskanie musi poprzedzać wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania tereny, tak aby przy ustalaniu warunków zabudowy czy lokalizacji inwestycji celu publicznego zostały uwzględnione wymagania środowiskowe. W myśl art. 72 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji o środowisku decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie warunków zabudowy/lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 ww. ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych : 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Stosownie do brzmienia rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071) instalacje radiokomunikacyjne zostały usunięte z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie brak było podstaw do uzyskania decyzji środowiskowej, zaś wydana zaskarżona decyzja nie narusza wymogów ustawy o dostępie do informacji o środowisku. Pozostaje nadto wyjaśnić, że wbrew stanowisku skarżących, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia także art. 4 i 5 ustawy o dostępie do informacji o środowisku albowiem o wszelkich działaniach podejmowanych w tej sprawie skarżący byli informowani, przedstawiali swoje stanowisko. Należy także wyjaśnić, że przytoczona powyżej ustawa o dostępie do informacji o środowisku jest efektem wdrożenia przez Polskie Państwo dyrektyw Wspólnoty Europejskiej w zakresie dotyczącym szerokiego dostępu do informacji o środowisku i jego ochronie. Sąd stwierdza, że organy administracji orzekające w tej sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie, w tym ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zastosowały odpowiednie przepisy. Należy bowiem stwierdzić, że teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Sądu uzyskane zostały wszystkie wymagane prawem uzgodnienia, w których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Ostatecznie odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i pozwalający na wydanie decyzji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto, w decyzji Kolegium wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie, a uzasadnienie odnosi się do kwestii powołanych przez skarżących w odwołaniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności i stwierdzając, że decyzje organów obu instancji wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło