VI SA/Wa 283/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na czynność Komendanta Stołecznego Policji w W. z dnia 13 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oddala skargę Pismem z 13 grudnia 2023 r. Komendant Stołeczny Policji zawiadomił K. S. (Skarżący), że otrzymał informację o prowadzonym przeciwko Skarżącemu postępowaniu karnym o czyn z art. 158 § 1 w zb. z art. 157 § 1 w zb. z art. 191 § 1, art. 157 § 2 w zb. z art. 191 § 1 i art. 190 § 1 Kodeksu karnego. W związku z tym Organ poinformował Skarżącego, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2516 ze zm.), ustawodawca dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przyznał Policji możliwość odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Mając na uwadze, że wystąpienie wskazanej przesłanki u osoby posiadającej pozwolenie na broń, może spowodować powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia, Organ stwierdził, że wzgląd na to bezpieczeństwo ma pierwszeństwo nad interesem Skarżącego, polegającym na pozostawieniu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Dlatego wezwał Skarżącego do zdania posiadanych egzemplarzy broni wraz z amunicją, siedmiu zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej oraz legitymacji posiadacza broni do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji za pośrednictwem funkcjonariuszy Komisariatu Policji w O. Jednocześnie Organ zaznaczył, że sama czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni ze względu na toczące się postępowanie karne nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Ustanie okoliczności będących podstawą zabezpieczenia powoduje zwrot broni odebranej na podstawie art. 19 ust. 1 i 1a ustawy o broni i amunicji. W dniu 8 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Komendanta Stołecznego Policji, skargę na czynność materialno-techniczną polegającą na odebraniu mu broni palnej, amunicji, zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej oraz legitymacji posiadacza broni do depozytu, dokonaną w dniu 20 grudnia 2023 r. wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej czynności zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego, a nawet brak ustaleń faktycznych w zakresie faktów istotnych w sprawie, co doprowadziło organ do błędnego i nieuprawnionego wniosku, że w przypadku Skarżącego zachodzą przesłanki odebrania broni i amunicji oraz dokumentów uprawniających do nabycia i posiadania broni w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, podczas gdy Skarżący nie należy do osób stwarzających zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a w szczególności nie ma podstaw do stwierdzenia, że zwłoka w odebraniu mu broni, amunicji i stosownych dokumentów zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu w sytuacji, gdy nie zostało wszczęte postępowanie o cofnięcie Skarżącemu pozwolenia na broń; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 19 ust. 1a poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowi podstawę prawną odebrania broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy przywołany przepis jest jedynie przesłanką fakultatywną, czynność ma charakter uznaniowy, a to obliguje organ każdorazowo do rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, czego organ w tym przypadku zaniechał. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ podkreślił, że prewencyjne zabezpieczenie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania jest zabiegiem ustawodawcy, mającym na celu uniemożliwienie dostępu do broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji podejmując akt lub czynność w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną czynność na podstawie powołanego kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Organ odwoławczy wyjaśnił motywy podjętej czynności, co znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przywołanych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest czynność materialno-techniczna Komendanta Stołecznego Policji polegająca na wezwaniu Skarżącego do zdania posiadanej broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Czynność ta należy przy tym do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę działania Komendanta Stołecznego Policji stanowił przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Powołany przepis, poprzez użyte w nim sformułowanie "Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję (...)", świadczy o uznaniowości Organu w podjęciu opisanej nim czynności, wobec osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Spełnienie przesłanki, o której stanowi powołany przepis jest jedynie punktem wyjścia dla dokonania tej czynności, która znajdować musi uzasadnienie w okolicznościach sprawy, świadczących o tym, że dalsze posiadanie broni stanowić będzie zagrożenie dla dóbr, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego treścią pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe i za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpoznający tę sprawę w pełni podziela, że posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie wymaga się bowiem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna, co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1351/20, z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1057/22). Przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ, działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, powinien umotywować swoje stanowisko w kwestii odebrania broni. Jako że nie jest wydawane w tym przedmiocie żadne rozstrzygnięcie przewidziane przepisami k.p.a. w postaci decyzji czy postanowienia, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby argumentacja stanowiąca podstawę prewencyjnego odebrania broni została przedstawiona przez organ w późniejszej korespondencji ze skarżącym. Organ może to uczynić więc zarówno w dacie dokonania czynności odebrania broni, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nawet w odpowiedzi na skargę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/18). W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na skargę Organ w sposób przekonujący wyjaśnił, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje przesłankę zabezpieczenia broni, jaką jest jedynie prowadzenie postępowania karnego m. in. o przestępstwo umyślne. W związku z faktem, że aktualnie prowadzone jest przeciwko Skarżącemu postępowanie karne o tego rodzaju przestępstwo (vide treść aktu oskarżenia, k. 110-113 akt administracyjnych), przesłanka ta została spełniona. Potwierdzenie prowadzenia postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w G. o czyn z art. art. 158 § 1 (bójka i pobicie) w zb. z art. 157 § 1 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia) w zb. z art. 191 § 1 (przemoc wobec osoby lub groźba bezprawna) w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego oraz art. 190 § 1 Kodeksu karnego (groźba karalna) świadczy o tym, że Skarżący może stanowić zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Sąd podziela stanowisko Organu, zgodnie z którym wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma pierwszeństwo nad interesem Skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Skoro bowiem przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwa przeciwko wolności i przeciwko życiu i zdrowiu, to jego zachowanie, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu, daje podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełnienia tak poważnych przestępstw osobie posiadającej broń palną uzasadnia bowiem obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 588/23). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym ostatnio wyroku, wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że użycie przez ustawodawcę słowa "może" stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Dlatego zastosowanie wobec Skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni było uprawnione na podstawie regulacji określonej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, dotyczącej osób nie skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Z udzielonej przez Organ odpowiedzi na na skargę wynika ponadto, że będąca przedmiotem tego postępowania broń palna została w dniu 17 grudnia 2023 r. sprzedana przez Skarżącego, a legitymacja posiadacza broni oraz zaświadczenia uprawniające do nabycia broni zostały dostarczone przez Skarżącego do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji w dniu 21 grudnia 2023 r. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia wadliwości podjętej przez Organ czynności w związku z powzięciem informacji o toczącym się przeciwko Skarżącemu postępowaniu karnym o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego zarzuty podniesione w skardze okazały się niezasadne. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.