II SA/Wa 792/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-10
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej wobec byłej funkcjonariuszki, uznając, że jej służba na rzecz totalitarnego państwa nie była "krótkotrwała" i nie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek", mimo wcześniejszych wskazań sądu co do konieczności indywidualnej oceny zaangażowania w realizację zadań państwa totalitarnego?Ratio decidendi
Organ administracji nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wytycznych zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego. Nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących bezpośredniego zaangażowania skarżącej w realizację zadań państwa totalitarnego, opierając się na ogólnych stwierdzeniach dotyczących roli służb oraz formalnej przynależności do organizacji, co jest sprzeczne z wymogiem indywidualnej oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając skargę za uzasadnioną.Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła o wyłączenie stosowania niektórych przepisów ustawy zaopatrzeniowej, powołując się na to, że nie pełniła służby w charakterze funkcjonariusza organów bezpieczeństwa na rzecz totalitarnego państwa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając jej służbę w latach 1985-1990 za "niekrótkotrwałą" i nie zachodzący "szczególnie uzasadniony przypadek". WSA w Warszawie uchylił poprzednią decyzję Ministra, wskazując na konieczność indywidualnej oceny zaangażowania w realizację zadań państwa totalitarnego. W ponownym postępowaniu Minister ponownie odmówił, opierając się na podobnych argumentach, co doprowadziło do kolejnej skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2022 r. oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasadza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej B. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
B.K. w piśmie z 21 maja 2018 r. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, dalej "ustawa zaopatrzeniowa" (Dz. U. z 2020 r., poz. 723).
W uzasadnieniu wniosku podała m. in., że jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, będąc na etacie sekretarki-maszynistki w Wydziale Ogólnym MO, zajmowała się obsługą biurową innych wydziałów i nigdy nie pełniła służby w charakterze funkcjonariusza organów bezpieczeństwa na rzecz totalitarnego państwa. Wnioskodawczyni powołała się na wyrok z [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] w którym, jak podała, Sąd Apelacyjny w [...][...] Wydział [...] stwierdził, że nie została nigdy przyjęta w szeregi Służby Bezpieczeństwa.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] marca 2021 r. (nr [...]) odmówił wyłączenia stosowania wobec B.K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, na podstawie art. 8a ust. 1 tej ustawy.
Organ administracji dokonując wykładni przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji podał, że zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie, pozwala organowi na wyłączenie stosowania wobec byłego funkcjonariusza przepisów ustawy zaopatrzeniowej.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, ponieważ jej służba na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała. Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 7 czerwca 2017 r., stanowiącym informację o przebiegu służby skarżącej, B.K. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od [...] grudnia 1985 r. do [...] maja 1990 r., tj. przez okres 4 lat, 5 miesięcy i 27 dni, podczas gdy całkowity okres jej służby wyniósł 23 lata, 5 miesięcy i 6 dni. Nie był to okres krótkotrwały, zarówno w ujęciu bezwzględnym jak i proporcjonalnym, skoro stanowił prawie 19% okresu jej całej służby. Uzasadniając to zapatrywanie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odwołał się m. in. do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2020 r., sygn. akt I OSK 3208/19 (LEX nr 3110285).
W konkluzji organ administracji stwierdził, że skoro w przypadku skarżącej nie zostały spełnione obie przesłanki wymienione w art. 8a ustawy emerytalnej, to oznacza, że jej przypadek nie jest szczególnie uzasadniony i nie jest dopuszczalne wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi B.K. na opisaną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2021 r., prawomocnym wyrokiem z 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2317/21, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) uchylił tę decyzję.
W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że organ administracji nie dokonał pełnych ustaleń i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy emerytalnej i w konsekwencji naruszył art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia i podał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, LEX nr 2764543), prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przyjmuje się, że niespełnienie któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie, że nie występuje "szczególnie uzasadniony przypadek". Niezbędne jest zbadanie, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych.
W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku podał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest dokonać wyczerpującej oceny tego, czy przypadek skarżącej jest szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ administracji powinien ocenić, mając na uwadze wyrok Sądu Apelacyjnego, powołany przez B.K. we wniosku o wydanie decyzji, czy skarżąca była bezpośrednio zaangażowana w realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, czy np. jej działalność ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie może także pominąć służby skarżącej po 12 września 1989 r. Sąd odnosząc się do zapatrywania organu wyrażonego w decyzji odnośnie kwalifikacji służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa, jako służby niekrótkotrwałej podał, że w orzecznictwie przyjmuje się, że w określonych stanach faktycznych nie ma przeszkód do kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. W sytuacji, gdy okres służby w organach wymienionych w art. 13b ustawy jest stosunkowo krótki do okresu całej służby skarżącej można uznać, że spełniona została przesłanka z art. 8a ust 1 pkt 1 ustawy, a z całą pewnością decyzję w tym zakresie należy w sposób pełny i odnoszący się do okoliczności wynikających z akt uzasadnić.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] marca 2022 r. (nr [...]), odmówił wyłączenia stosowania wobec B.K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
W jej uzasadnieniu organ administracji podał, że "krótkotrwałość" służby, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, jednakże powinna być rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dostrzegając, że "krótkotrwałość" jest pojęciem nieostrym, stwierdził, że w oparciu o wykładnię językową, należy utożsamiać ją z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Odwołując się z kolei do wykładni autentycznej, zwrócił uwagę, że w toku prac legislacyjnych nad regulacją zawartą obecnie w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, nie zaakceptowano propozycji wprowadzenia jednoznacznego progu 20% całego okresu służby. Dlatego, jak skonstatował Minister, należy zakładać, że wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru przepisu, pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.
Odnosząc się do art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, organ administracji wywiódł, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Podobnie, jak w odniesieniu do pojęcia "krótkotrwałości" MSWiA odwołał się do literalnego znaczenia "rzetelności", dochodząc do wniosku, że należy je definiować jako, sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy. Organ administracji zaznaczył ponadto, że zawarty w drugiej przesłance zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza.
Podsumowując powyższe, organ administracji skonstatował, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustawowe przesłanki można uznać za spełnione oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Jak zaznaczył, "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. W dalszej części uzasadnienia podniósł, przywołując fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19), że ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę szczególnie uzasadnionych przypadków, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Odnosząc wywiedzione w powyższy sposób rozumienie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej do okoliczności rozpatrywanej sprawy, Minister stwierdził, że ponad czteroletnia służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa, nie może być oceniona jako krótkotrwała, tymczasowa, doraźna, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza, w którym często po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem służby. Wspierając swoje stanowisko, odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2020 r. sygn. akt l OSK 3208/19. Organ dodał, że skarżąca pełniła tę służbę do czasu zmian ustrojowych w Polsce. W konkluzji stwierdził, że B.K. nie spełniła przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.
Organ administracji odniósł się do kwestii rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącą po dniu 12 września 1989 r. i stwierdził, że z opinii przesłanej przez Komendanta Głównego Policji dotyczącej służby skarżącej wynika, że rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Zdaniem Ministra, wskazują na to informacje o przyznanych awansach, dodatkach służbowych i odznaczeniach. Biorąc powyższe pod uwagę, organ administracji stwierdził, że skarżąca bezsprzecznie spełnia przesłankę określoną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że o tym, że przypadek skarżącej nie jest "szczególnie uzasadniony" świadczy fakt, że zasilała szeregi SB - formacji, która została stworzona do skutecznej eliminacji wszelkich przejawów dążeń wolnościowych w Polsce i aktywnego podtrzymywania działalności aparatu represyjnego PRL. W ocenie organu administracji fakt, że pełniła tę służbę na stanowisku sekretarki-maszynistki w Sekcji Ogólnej Wydziału Ogólnego WUSW w [...] (a więc nie wykonywała zadań operacyjnych) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie pozwala na pozytywne załatwienie jej wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Minister dodał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r. (sygn. akt K 6/09) stwierdził że "(...) W żadnym przypadku wybór służby w tajnej policji politycznej państwa komunistycznego nie zasługuje na aprobatę, niezależnie od komórki organizacyjnej i stanowiska-służbowego funkcjonariusza (...)".
Organ administracji podniósł również, że B.K. była członkiem PZPR, a także ZSMP - masowej, ideowo-wychowawczej organizacji młodzieży, której głównym zadaniem była indoktrynacja młodzieży i przygotowanie jej do przyszłej kariery w PZPR, która działała do 1990 r. pod ideowym kierownictwem PZPR. B.K. należała również do Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, to również świadczy o jej identyfikacji z ustrojem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.
Reasumując, organ administracji stwierdził, że z uwagi na postawę ideowo-polityczną skarżącej oraz długoletni okres służby ukierunkowany na realizowanie zadań typowych dla ustroju państwa totalitarnego, nie ma podstaw do uznania, że zaistniał tzw. "szczególnie uzasadniony przypadek", pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
B.K. w skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2022 r. (nr [...]), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organowi nieuzasadnione przyjęcie, że w okresie od [...] grudnia 1985 r. do [...] maja 1990 r., pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa. Skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja "nie respektuje" wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2317/21. B.K. podniosła, że z dniem [...] grudnia 1985 r. została przyjęta do służby w Milicji Obywatelskiej i mianowana funkcjonariuszem w okresie służby przygotowawczej na stanowisku sekretarz-maszynistka Sekcji Ogólnej Wydziału Ogólnego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Do zakresu jej obowiązków należała obsługa sekretariatu Zastępcy Szefa WUSW ds. Służby Bezpieczeństwa tj. prowadzenie dokumentacji, przepisywanie i sporządzanie dokumentów. B.K. dodała, że o tym, że nie pełniła służby na rzecz totalitarnego państwa świadczy również to, że w 1990 r. została pozytywnie zweryfikowana, a także treść wyroku Sądu Apelacyjnego w [...][...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...]
Skarżąca podkreśliła, że w piśmie z 3 marca 2017 r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu poinformował ją o tym, że po ponownym zapoznaniu się z materiałami archiwalnymi z zasobu IPN-KŚZpNP, podjęto decyzję o usunięciu jej z katalogu funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa. W tej sytuacji nie można było, w ocenie skarżącej, oprzeć zaskarżonej decyzji na piśmie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 7 czerwca 2017r., stanowiącym informację o przebiegu jej służby, z treści którego wynika, że pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od [...] grudnia 1985 r., do [...] maja 1990 r., wobec istnienia oczywistych sprzeczności w stanowisku Instytutu Pamięci Narodowej.
B.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana w związku z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2317/21. W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że organ administracji naruszył art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku. Okoliczności istotne z punktu widzenia zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, dotyczące zaangażowana strony w realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, na które zwrócił uwagę Sąd w wyroku z 5 listopada 2021 r. nie zostały dostatecznie ustalone i rozpatrzone przez organ.
Należy przypomnieć, że w ponownym postępowaniu organ argumentował, że co prawda skarżąca jako sekretarka-maszynistka nie wykonywała zadań operacyjnych, niemniej sam fakt, że pełniła służbę w formacji, która została stworzona do skutecznej eliminacji wszelkich przejawów dążeń wolnościowych w Polsce nie pozwala na pozytywne rozpoznanie jej wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje to stanowisko za całkowicie nieuzasadnione, a ponadto sprzeczne z treścią wyroku z 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2317/21.
Formalna przynależność do określonych cywilnych i wojskowych instytucji formacji wymienionych enumeratywnie w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, nie może być traktowana jako równoznaczna z bezpośrednim zaangażowaniem w realizację tego typu zadań i funkcji. Konieczne było zatem ustalenie przez organ, na co zwrócił uwagę Sąd w wyroku z 5 listopada 2021 r., czy skarżąca była bezpośrednio zaangażowana w realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, czy np. jej działalność ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej.
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólne spostrzeżenia dotyczące roli SB nie mogą stanowić podstawy do przypisania skarżącej osobistego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Organ administracji, wbrew wskazaniom Sądu co do dalszego postępowania, nie odniósł się do wyroku Sądu Apelacyjnego w [...][...] Wydział [...] z [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...].
Należy dodać, że w świetle art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, formalna przynależność do określonych organizacji (PZPR, ZSMP) również nie może być traktowana jako równoznaczna z bezpośrednim zaangażowaniem w realizację tego typu zadań i funkcji. O ile zatem organ administracji nie ustali, że funkcjonariusz, przynależąc do określonej organizacji, pełnił w jej strukturach taką rolę i podejmował takie zadania, że jednocześnie realizował zadania państwa totalitarnego, jest to okoliczność obojętna dla oceny przesłanek uprawniających do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Sąd nie podziela również zapatrywania organu, że służba, którą skarżąca pełniła od[...] grudnia 1985 r. do [...] maja 1990 r. nie była służbą krótkotrwałą. Nie ma podstaw do przyjęcia, że służba pełniona przez kilka lat nie może być - w realiach indywidualnej sprawy - uznana za służbę krótkotrwałą. W sytuacji, gdy okres służby w organach wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej jest stosunkowo krótki w stosunku do okresu całej służby skarżącej, można uznać, że została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że skarga B.K. jest uzasadniona. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wykonał należycie wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2021 r. i w ten sposób naruszył art. 153 p.p.s.a.
Organ ponownie rozpatrując sprawę powinien przede wszystkim zweryfikować ustalenia faktyczne, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia oraz uwzględnić, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywody dotyczące celów i zadań SB nie świadczą o tym, że skarżąca - jako maszynistka - był zaangażowana w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Minister weźmie pod uwagę, że służba "na rzecz" państwa nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie ze zindywidualizowanym zaangażowaniem, bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny np. w powołanych wyżej wyrokach: z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2470/21, z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4747/21, z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło