IV SA/Po 311/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] znak: [...] z dnia 8 sierpnia 2023 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - kurnika (obsada do 16 DJP) w ramach zabudowy zagrodowej, przewidzianej do realizacji na terenie działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości P. w gminie S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium ustaliło, iż T. P. otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 14 sierpnia 2023 r. Zgodnie natomiast z treścią art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wynosi 14 dni od daty jej doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 28 sierpnia 2023 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 29 sierpnia 2023 r. W tym stanie rzeczy T. P. uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 21 marca 2023 r. T. P., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2023 r. (znak: [...]) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] znak: [...] z dnia 8 sierpnia 2023 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego, kurnika (obsada do 16 DJP) w ramach zabudowy zagrodowej, przewidzianej do realizacji na terenie działki oznaczonej nr. ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości P. w gminie S. - w całości. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 57 § 1 k.p.a. - czyli nieuwzględnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaistniałych okoliczności faktycznych wpływających na określenie dnia od którego biegnie termin do wniesienia odwołania na decyzję NR [...] Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 08 sierpnia 2023 r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2023 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż T. P. otrzymał decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia 8 sierpnia 2023 r. w dniu 14 sierpnia 2023 r. Zgodnie z treścią art. 129 § Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wynosi 14 dni od daty jej doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 28 sierpnia 2023 r. Tym samym według Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. P. uchybił terminowi do wniesienia odwołania, skoro wniósł je w dniu 29 sierpnia 2023 r. Z powyższym stanowiskiem Kolegium Skarżący nie zgodził się. Wskazał, że przedmiotową decyzję odebrano w imieniu skarżącego 14 sierpnia 2023 roku. Jednakże, ze względu na fakt iż dzień 14 sierpnia i następujący po nim, dzień 15 sierpnia będący jednocześnie świętem narodowym - stanowiły kontynuację - kolokwialnie mówiąc - długiego weekendu, początkiem którego były sobota 12 i niedziela 13 sierpnia, wskazany czas stał się asumptem do realizacji wcześniej, zaplanowanej podroży T. P. mającej na celu poprawę zdrowia nadwątlonego wiekiem i przebytymi chorobami. W konsekwencji z treścią decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 8 sierpnia 2023 r. Skarżący zapoznał się dopiero 16 sierpnia dając sobie nie z własnej winy - zgodnie z kodeksowym biegiem terminu do odwołania - nie 14 a 13 dni co narusza interes prawny Skarżącego wynikający wprost z normy wysłowionej art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Bowiem obowiązkiem podmiotu będącego adresatem normy wynikającej z rzeczonego artykułu jest dochowanie 14 dniowego terminu na złożenie środka odwoławczego a nie permanentne oczekiwanie w miejscu zamieszkania na odbiór przesyłki stanowiącej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. . Zatem niedotrzymanie terminu mającego swe źródło w normie wynikającej z Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi zdaniem Skarżącego czynu zawinionego. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie. Skarżący zdaniem organu nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby wpłynąć na zmianę postanowienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wyjaśniło podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Kolegium podtrzymuje stanowisko, że T. P. otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 14 sierpnia 2023 r. (potwierdzenie odbioru). Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wynosi 14 dni od daty jej doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 28 sierpnia 2023 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 29 sierpnia 2023 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co uniemożliwiło Kolegium merytoryczne rozpoznanie odwołania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1634., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") stanowiąc, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. W niniejszej sprawie T. P. odebrał decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 8 sierpnia 2023 r. w dniu 14 sierpnia 2023 r. (nienumerowana k. akt adm. I inst.). Termin 14-dniowy na wniesienie odwołania liczony od tej daty zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 k.p.a. rzeczywiście upływał w dniu 28 sierpnia 2023 r., a odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 29 sierpnia 2023 r. (k. 1 akt adm. II inst.). Jednakże organy w niniejszej sprawie nie dostrzegły, że doręczenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z 8 sierpnia 2023 r. zostało dokonane w sposób nieprawidłowy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy organu I instancji, pismem z dnia 17 lipca 2023 r. (doręczonym organowi 25 lipca 2023 r.) do sprawy zgłosił się pełnomocnik T. P. - r. K., który wyraził stanowisko strony w sprawie i załączył do pisma pełnomocnictwo datowane na dzień 18 października 2021 r. W związku z wezwaniem z dnia 27 lipca 2023 r. pełnomocnika do przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa, zostało ono doręczone organowi przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r. (wszystko na nienumerowanych k. akt organu I inst.). Organowi I instancji przed wydaniem decyzji wiadome było zatem, że T. P. ustanowił pełnomocnika w sprawie. W takich okolicznościach Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzję z dnia 8 sierpnia 2023 r. doręczył bezpośrednio Skarżącemu, a nie jego pełnomocnikowi (zwrotne potwierdzenie doręczenia decyzji w aktach adm. organu I inst.). Okoliczność ta nie była też przez organy administracji kwestionowana. Nadto, organ I instancji ostatecznie nie zakwestionował prawidłowości ustanowienia pełnomocnika, skoro kolejne pismo do stron postępowania dotyczące zawiadomienia o odwołaniu z 07 września 2023 r. zostało wysłane na adres r. K. - pełnomocnika T. P. (zwrotne potwierdzenie doręczenia w aktach adm. I inst.). Zgodnie z przepisem art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Zatem udzielenie pełnomocnictwa procesowego, prowadzi do swoistego wyłączenia strony od udziału w czynnościach postępowania – w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Stosownie do brzmienia art. 40 § 2 k.p.a. strona działająca przez pełnomocnika nie powinna w ogóle otrzymywać żadnych pism w związku z czynnościami zmierzającymi do załatwienia danej sprawy administracyjnej. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko, że doręczenie pisma stronie postępowania z pominięciem jej pełnomocnika wywołuje taki skutek, że strona jest poinformowana o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonywania przez nią czynności, w tym wnoszenia środków odwoławczych, czy to skargi do sądu administracyjnego, czy odwołania od decyzji organu administracji należy liczyć od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi. Pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony (zob. wyroki WSA W Gliwicach z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 2005/13; WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2019/12 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Przepis art. 40 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy administracyjne obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych w tym orzeczeń, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika do reprezentowania strony, winien on mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 98/11, CBOSA). Sąd nie ma wątpliwości, że powzięcie przez organ wiedzy o ustanowieniu przed stronę pełnomocnika procesowego, zwłaszcza w sytuacji kiedy nie nastąpiło jeszcze wydanie decyzji, aktualizowało powinność organu doręczenia decyzji pełnomocnikowi, o ile nawet przesłał decyzję samej stronie. Niewykonanie tej powinności, przy wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego przez doręczenie jej innym stronom postępowania, powodowało brak uruchomienia biegu terminu do wniesienia odwołania, skoro decyzji nie doręczono pełnomocnikowi. W istocie należy więc uznać, że wobec nieodręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi zainteresowanego T. P. nie zaczął biec jemu termin do wniesienia od niej odwołania, a więc nie mogło być wydane zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminowi do jego wniesienia. Przechodząc dalej, wskazać należy, że odwołania nie można uznać za wniesione przedwcześnie, skoro nie doszło do skutecznego doręczenia tej stronie decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, sytuację tę należy rozwiązać z poszanowaniem interesu strony i zapewnieniem ochrony jej uprawnień procesowych, nie zaś w sposób formalistyczny. Mimo braku formalnego doręczenia decyzji pełnomocnikowi uznać należy, że weszła ona dla niego do obrotu prawnego, albowiem pełnomocnik poznał treść decyzji i wniósł od niej odwołanie. Decyzja została skutecznie doręczona innym jeszcze stronom postępowania, zatem z tego powodu weszła do obrotu prawnego. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach sprawy istniała możliwość wniesienia odwołania, albowiem czynność ta nastąpiła po zapoznaniu się pełnomocnika z treścią decyzji organu I instancji. Nie jest, zatem konieczne w niniejszej sprawie ponowne skuteczne doręczenie decyzji pełnomocnikowi, celem prawidłowego wniesienia odwołania. Na uwadze należy mieć także zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Sąd doszedł zatem do przekonania, że uchylić należało zaskarżone postanowienie, skutkiem czego odwołaniu Skarżącego należy nadać dalszy bieg. Z tych względów Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę SKO w P. przyjmie, że brak było w sprawie podstaw do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia przez T. P., reprezentowanego przez r. K. odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie rozpozna je merytorycznie. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na brak w skardze do Sądu wniosku o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika reprezentującego Skarżącego, brak było podstaw do zasądzania na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z art. 210 P.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów (§ 1). Przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku o kosztach należnych stronie sąd orzeka z urzędu (§ 2).