I GZ 311/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 277/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2024 r. nr 200000.71.2023.RED.ZT18-PRS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (zwany dalej: sądem I instancji lub WSA) postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 277/24 odrzucił skargę B. B. (zwanej dalej: skarżącą) na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 marca 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że z uwagi na braki formalne skargi, skarżąca została wezwany do podania numeru PESEL. Sąd wyznaczył termin 7 dni na wykonanie wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w drodze tzw. fikcji doręczenia. Skarżąca nie nadesłała numeru PESEL w wyznaczonym przez WSA terminie, dlatego sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu. W zażaleniu skarżąca wskazała swój numer PESEL. Podniosła, że sądowi I instancji znany jest z urzędu jej numer PESEL z racji licznych spraw sądowych. Skarżąca zaznaczyła także, że w jej ocenie, sąd odpowiada również za operatora pocztowego poprzez którego doręcza korespondencję. Uznała, że skoro list był zwrócony 24 maja 2024 r., to doszło do błędu w urzędzie pocztowym. W ocenie skarżącej, skoro list zwrócono 24 maja 2024 r., to musiał on trafić na pocztę 9 maja 2024 r. Wskazała przy tym, że odbierała całą korespondencję po 9 maja 2024 r. Wskazała także, że operator pocztowy nie wywiązał się z wydania ww. listu. Skarżąca przyznała, że nie jest w stanie tego sprawdzić. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o odrzucenie zażalenia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie bowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości orzeczenia sądu I instancji. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać – gdy jest pierwszym pismem w sprawie – także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22). Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny środka prawnego podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu do uzupełnienia ww. braku formalnego, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL zostało doręczone skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. 1 czerwca 2024 r. (k. 10 akt sądowych). W związku z czym termin na wykonanie wezwania upłynął 8 czerwca 2024 r. Skarżąca w wymaganym terminie nie nadesłała numeru PESEL – wskazała go dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu I instancji z 20 czerwca 2024 r. Zatem wobec bezskutecznego upływu powołanego terminu, sąd I instancji zobligowany był do zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skutkiem czego było niewadliwe odrzucenie skargi strony. W tym miejscu zaznaczyć należy, że sąd I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że doręczenie przesyłki nastąpiło 24 maja 2024 r. Omyłka ta nie miała jednak wpływu na prawidłowość wydania zaskarżonego orzeczenia. Prawidłowości tej nie podważyły także okoliczności podnoszone przez skarżącą w zażaleniu. Wbrew jej twierdzeniom ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków w zakresie obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności ustawodawca nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić z urzędu np. sięgając do akt sądowych innej sprawy sądowoadministracyjnej. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem obowiązek wskazania numeru PESEL musi być spełniony również w przypadkach, gdy skarżąca wskazała swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I OZ 596/23 oraz postanowienie NSA z 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OZ 37/23; CBOSA). Nie można było również uznać za skuteczne twierdzenia skarżącej odnoszące się do błędu urzędu pocztowego, w wyniku którego nie została jej wydana przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznawanej sprawie twierdzenia strony skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane. Samo twierdzenie strony o niewydaniu przez Pocztę Polską przesyłki, nie poparte żadną dodatkową argumentacją czy też wskazaniem na okoliczności zmierzające do uprawdopodobnienia tego faktu, nie jest wystarczające do obalenia domniemania. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu wskazującego, że złożyła w sprawie reklamację na działanie doręczyciela – Pocztę Polską. W związku z powyższym uznać należy, że brak jest podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności przyjąć należy, że WSA zasadnie postanowił o odrzuceniu wniesionej skargi, której braku formalnego strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jeżeli chodzi o zamieszczony w rozpoznawanym zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego (nadesłania nr PESEL), to kwestia ta będzie rozpoznana w odrębnym postępowaniu, stąd też nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postanowieniu. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a. Na marginesie już tylko zaznaczyć należy, że nie miał racji pełnomocnik organu wskazując w odpowiedzi na zażalenie, że zażalenie to powinno zostać odrzucone z uwagi na to, że nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. – zgodnie z którym "zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 stosuje się odpowiednio." – nie odnosi się do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.