II OSK 1164/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 939/22 w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 24 maja 2022 r., znak: WI-I.7840.15.17.2022.ES w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 939/22 oddalił skargę S. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 24 maja 2022 r., znak: WI-I.7840.15.17.2022.ES w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła S. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że fakt dysponowania prawa własności działki sąsiadującej z działką inwestycyjną nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego w postępowaniu w sprawie rozbiórki, skutkujące zastosowaniem art. 134 k.p.a. Podnosząc powyższy zarzut, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego. Wskazała, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a.", stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powołany przepis nie stanowi samoistnej normy prawnej do uznania danej osoby za stronę postępowania, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym jest więc związany z przepisem prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. Należy podzielić stanowisko organu, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego opartego na konkretnie wskazanej normie prawa materialnego w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalno-usługowego położonego na działce nr ew. [...], obr. [...] w Z. Nie wykazała związku pomiędzy swoją sytuacją prawną (uprawnieniami i obowiązkami) a robotami rozbiórkowymi. Organ II instancji na podstawie przedłożonych przez inwestora dokumentów projektu rozbiórki ustalił, że odległość przeznaczonego do rozbiórki budynku od granicy działki skarżącej nr [...] wynosi 13,38 m. Działka nr [...] znajduje się zaś za działką [...] i nie graniczy z terenem, na którym będą prowadzone roboty rozbiórkowe budynku. Stwierdzić należy, że z samego faktu sąsiadowania działki stanowiącej własność skarżącej z terenem inwestycji nie wynika status strony postępowania. Z okoliczności stanu faktycznego sprawy niewątpliwie wynika zaś, że rozbiórka obiektu nie ma wpływu na sytuację prawną skarżącej. W postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę nie wystarczy dla wykazania istnienia przymiotu strony samo powołanie się na prawo własności oraz, że planowane roboty rozbiórkowe będą powodowały "jakieś" immisje. Na gruncie prawa administracyjnego wymagane jest wykazanie istnienia konkretnej normy prawa materialnego, która wskazywałaby, że istniejące immisje nie będą mieściły się w granicach wyznaczonej normy, zaś ewentualna okoliczność naruszenia prawa własności, o jakim mowa w art. 140 i art. 144 k.c., wymaga wykazania, że planowana inwestycja będzie powodowała ponadprzeciętne negatywne oddziaływanie (uciążliwości) dla sąsiedniej nieruchomości, a nie jakiekolwiek oddziaływanie. Tego zaś skarżąca nie wykazała. W omawianym zakresie posiada usprawiedliwione podstawy pogląd, zgodnie z którym, co prawda w art. 140 i art. 144 k.c. zagwarantowano właścicielom nieruchomości uprawnienie do korzystania z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jak też ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to jednak w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 633/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Twierdzenia skarżącej o oddziaływaniu robót rozbiórkowych na jej nieruchomości nie zostały poparte przepisami prawa administracyjnego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Stwierdzić należy, że brak jest związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej a decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę. W konsekwencji prawidłowo ustalono, że skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie pozwolenia na rozbiórkę. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).