I GZ 131/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. [...] S.A. we W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 8/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi R. [...] S.A. we W. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 października 2022 r., nr DIR-IX.6343.18.2022.AG.3 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn akt V SA/Wa 8/23 wezwał R. [...] S.A. we W. do uiszczenia wpisu od złożonej przez spółkę skargi na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 października 2022 r., w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. Zażalenie na to zarządzenie złożyła spółka, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 239 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej "p.p.s.a." poprzez wezwanie ustanowionego dla Skarżącej kuratora do uiszczenia wpisu w wysokości 4.480 zł, pomimo tego, że kurator na podstawie tego przepisu jest zwolniony z obowiązku uiszczania wpisu. Zdaniem skarżącej ustanowienie kuratora przez sąd gospodarczy dotyczące spółki jest tożsame pod względem funkcjonalnym z wyznaczeniem kuratora przez sąd opiekuńczy dla osoby fizycznej, a rola kuratora w postępowaniu sprowadza się do strzeżenia interesów strony, gdy utraciła ona zdolność do samodzielnego występowania w sprawie, a czynności kuratora podejmowane są na skutek wyznaczenia kuratora przez właściwy sąd, a nie z wyboru, zatem brak podstaw, by kurator wyznaczony przez sąd powszechny zobowiązany był do uiszczenia wpisu. Wniesiono o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wydanych przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w sprawie o sygn. akt [...] KRS [...] w postaci: postanowienia z 27 października 2021 roku, zaświadczenia z tej samej daty oraz postanowienia z 10 listopada 2022 roku oraz zaświadczenia z tej samej daty na fakt: ich treści i granic umocowania kuratora. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 199 p.p.s.a. wprowadzono zasadę, iż koszty postępowania obciążają stronę, w zakresie, w jakim są związane z jej udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Koszty sądowe obejmują zaś opłaty sądowe i zwrot wydatków. Wyjątki od zasady, że strona ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, muszą zatem w myśl przywołanego art. 199 p.p.s.a. wynikać z przepisów szczególnych. Do takich przepisów należy art. 239 p.p.s.a., określający zakres zwolnienia od kosztów sądowych. W art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uregulowano zwolnienie o charakterze podmiotowym. Z mocy tego przepisu nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych "kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy". Przepis ten przewiduje zatem sytuacje zwolnienia od kosztów sądowych kuratora strony, ale dotyczy to spraw, w których ów kurator został wyznaczony przez sąd orzekający (lub przez sąd opiekuńczy - bezspornie przypadek poza tą sprawą) dla danej sprawy. Tymczasem kurator spółki nie został wyznaczony przez sąd dla niniejszej sprawy. Ustanowienie kuratora dla spółki miało charakter generalny, nie zaś indywidualny – w niniejszej sprawie. Powołany w zażaleniu przepis wykładać należy w związku z art. 30 p.p.s.a., normującym przypadki ustanowienia kuratora na potrzeby rozpoznawanej przez sąd administracyjny sprawy. Podobny pogląd przedstawiono już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienia z 25 czerwca 2020 r., sygn. akt II GZ 150/20 oraz 10 listopada 2020 r., sygn. akt II GZ 323/20). W związku z takim uregulowaniem zwolnienia podmiotowego od kosztów kuratora strony, nie ma podstaw do przyjmowania, iż odnosi się ono do każdego kuratora strony biorącej udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawidłowe było zatem zarządzenie z dnia 4 stycznia 2022 r. Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wzywało ono bowiem Spółkę - reprezentowaną przez kuratora ustanowionego przez sąd powszechny - do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, od której nie została uiszczona należna opłata. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.