I OZ 408/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 589/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B.J. na postępowanie Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 24 lutego 2023 r., znak: WIW-ChZ.1411.15.2023 w przedmiocie przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 17 marca 2023 r. B.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postępowanie Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 24 lutego 2023 r., WIW-ChZ.1411.15.2023, wnosząc o jego "natychmiastowe uchylenie w całości". W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że pismem z 18 stycznia 2023 r., znak PIW.CHZ.ADM.1.142.2023 Powiatowy Lekarz Weterynarii w Oświęcimiu udzielał odpowiedzi na skargę B.J. z 2 stycznia 2023 r., w której zaskarżała ona "postępowanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Oświęcimiu z dnia 27 grudnia 2022 r., PIW.CHZ.53.2476.2022". Ponieważ do Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii wpłynęła w dniu 20 lutego 2023 r. skarga, w której skarżąca zaskarżyła postępowanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Oświęcimiu z dnia 18 stycznia 2023 r., PIW.CHZ.ADm.1.142.2023, wnosząc o jego natychmiastowe uchylenie w całości, organ ten, zgodnie z przepisem, art. 236 k.p.a., pismem z 24 lutego 2023 r., znak WIW-Chz.1411.15.2023 przekazał ww. skargę - na postępowanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Oświęcimiu z dnia 18 stycznia 2023 r.- Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Oświęcimiu, jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia. Pismem z 8 marca 2023 r. o znaku PIW.CHZ.ADM.1.554.2023 Powiatowy Lekarz Weterynarii w Oświęcimiu udzielił odpowiedzi na przekazaną przez Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii skargę, informując, dlaczego zaistniały podstawy do kontroli prawidłowości warunków utrzymania krowy, przetrzymywanej przy ul. [..] w A. oraz wyjaśniając zadania realizowane przez Inspekcję Weterynaryjną, a także skutki utrudniania przeprowadzanych czynności. Zdaniem organu, zaskarżone postępowanie jest więc postępowaniem skargowym określonym w Dziale VIII k.p.a., na które skarga do sądu nie przysługuje, stąd też końcowo organ wniósł o odrzucenie skargi. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 lipca 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie powyższe stało się przedmiotem zażalenia skarżącej, która w piśmie z 21 lipca 2023 r. (sprecyzowanym następnie pismem z 18 sierpnia 2023 r.) wniosła m.in. o natychmiastowe uchylenie zarządzenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Stosownie do art. 277 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, oceniając zgodność wysokości żądanego wpisu od skargi z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a., co do zasady, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a ustawowe wyłączenie obowiązku uiszczania kosztów sądowych, do jakich należy wpis sądowy, określa przepis art. 239 p.p.s.a., wskazując w tym zakresie wyjątki podmiotowe i przedmiotowe. Sprawa nie należy do kategorii spraw, w których wpisu od skargi nie pobiera się, zaś skarżąca nie została z kosztów sądowych w tym postępowaniu zwolniona. Opłata sądowa powinna być uiszczona przy wniesieniu do sądu pisma, które takiej opłacie podlega (art. 219 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli pismo nie zostało opłacone, przewodniczący wydziału, na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a., wzywa w drodze zarządzenia wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wezwanie zawarte w zarządzeniu musi być wyraźne, jasne i jednoznacznie sformułowane, również w kwestii wysokości wpisu, tak aby strona nie miała wątpliwości co do jego zakresu (postanowienia NSA: z 20.01.2012 r., I OZ 36/12, LEX nr 1120752; z 13.11.2013 r., I FSK 1623/13, LEX nr 1397066; z 9.12.2014 r., II FZ 1878/14, LEX 1561841). Kontrolowane zarządzenie odpowiada prawu. Wskazuje ono prawidłową podstawę prawną wezwania oraz prawidłową wysokość należnego wpisu od właściwie opisanej skargi, której rozpoznania domaga się skarżąca. Wezwanie zostało opatrzone prawidłowym rygorem oraz zawiera elementy pozwalające stronie na zidentyfikowanie żądania i jego realizację; prawidłowo określono termin oraz wskazano sposoby uiszczenia wpisu sądowego. Skarżącej należy wyjaśnić, że pismo nieopłacone nie wywołuje żadnych skutków, zaś do czasu uzupełnienia jego braków fiskalnych, sąd nie może rozpoznać żadnych innych wniosków strony. Bez pobrania wpisu sąd nie może podjąć żadnych innych czynności procesowych, poza odrzuceniem skargi (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 220). Wyjaśnić także należy, że po uiszczeniu wpisu sądowego, sąd badać będzie dopuszczalność wniesionej skargi. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jeżeli sąd stwierdzi, że istnieją podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania, to w przypadku uwzględnienia skargi strona ma możliwość uzyskania zwrotu poniesionych kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 222 p.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Warunkiem do zastosowania tego przepisu jest bowiem stan, w którym ocena, że pismo podlega odrzuceniu, wynika bezpośrednio z treści tego pisma. Jeżeli do oceny, czy pismo podlega odrzuceniu, konieczne jest podjęcie jakichkolwiek czynności, należy wezwać wnoszącego o uiszczenie opłaty sądowej (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 222, także: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 222). Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.