II SA/Kr 920/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi S. S.K-A. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 2 czerwca 2022 r. znak WS-VI.7534.3.78.2022.KP w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia skargę oddala. Przedmiotem skargi [...] Spółka Akcyjna Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Wojewody Małopolskiego z 2 czerwca 2022 r. znak WS-VI.7534.3.78.2022.KP, którym stwierdzono niedopuszczalności zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa znak GS-11.ED.72211-2-82/08 z 8 kwietnia 2022 r. W stanie faktycznym sprawy, postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił skarżącej udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie z wniosku Z. K. (dalej: uczestniczka postępowania) o zwrot nieruchomości. Organ wskazał, że obecny stan prawny nie daje możliwości skutecznego przeniesienia uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na osobę, która nabyła uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości w drodze umowy. Pismem z 22 kwietnia 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Podniosła w nim, że nabyła od uczestniczki postępowania całość praw do nieruchomości i roszczeń, z czego wynika uzasadniony interes prawny i faktyczny do występowania w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Postanowieniem z 2 czerwca 2022 r. organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącej. Organ zaznaczył, że w świetle ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), stronie nie przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. W ocenie organu oznacza to, że takie zażalenie jest niedopuszczalne. W skardze na postanowienie z 2 czerwca 2022 r. skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: a) art. 7 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także pominięcie w rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego; b) art. 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady budzenia zaufania do władzy publicznej oraz niekierowanie się zasadą równego traktowania; c) art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w efekcie stwierdzenie, że skarżącej zażalenie nie przysługuje; d) art. 28 K.p.a. w zw. z art. 509 Kodeksu cywilnego poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego uprawniającego przyznanie jej statusu strony w postępowaniu toczącym się przed Prezydentem Miasta Krakowa, e) art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje podmiot strony, co stanowi naruszenie norm konstytucyjnych. Skarżąca wniosła o skierowanie przez Sąd, przed dokonaniem rozstrzygnięcia sprawy, wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zbadania czy art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zakresie wskazanym w niniejszej skardze. Uzasadniając skargę, skarżąca podkreśliła, że pozbawiona została możliwości dochodzenia swoich praw. W ocenie skarżącej, art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, na mocy którego organ odmówił skarżącej udziału w postępowaniu, należy przyjąć za niezgodny z normami konstytucyjnymi. Z racji dokonanego nabycia, skarżąca jak najbardziej posiada interes prawny do występowania w postępowaniu przed organem I instancji, jest podmiotem przysługujących jej praw do nieruchomości wynikających z szeroko pojętego prawa rzeczowego. Zdaniem skarżącej, nie można uznać, że organ mógł na mocy postanowienia stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Jak zaznaczyła skarżąca, ani art. 28 K.p.a., ani też art. 134 K.p.a. w związku z 144 K.p.a., ani też inne przepisy procedury administracyjnej nie zawierają zapisów, z których należałoby wyprowadzić umocowanie do wydawania postanowień o dopuszczeniu bądź też o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony innych podmiotów. Z racji powyższego – zdaniem skarżącej – należy wynieść, że zaskarżone postanowienie organu II instancji również było bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w aktualnym stanie prawnym, na postanowienie organu administracji o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony albo odmowie przyznania przymiotu strony w formie informacji zawartej w piśmie, nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że zażalenie w przedmiotowym przypadku jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w związku z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten, na podstawie art. 144 K.p.a., znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń wnoszonych na wydane w toku postępowania postanowienia. Rozdział 6 K.p.a. zatytułowany "Strona" nie zawiera unormowania o wydawaniu przez organ administracji publicznej postanowienia w przedmiocie przyznania albo nieprzyznania statusu strony osobie wnioskującej o jej dopuszczenie w tym charakterze do udziału w postępowaniu. Jedynie w art. 31 K.p.a., regulującym zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby, przewidziano, że po złożeniu przez organizację społeczną żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, organ administracji wydaje postanowienie o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 in fine K.p.a.). Z powyższego wynika, że – poza przypadkiem wniosku organizacji społecznej – przepisy nie przewidują ani wydawania postanowienia w przedmiocie przyznania statusu strony, ani możliwości wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie w tym zakresie. Z powołanych wyżej względów zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia jest zgodne z prawem. Skoro na pismo organu informujące odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony nie przysługuje zażalenie, to oznacza, że zażalenie na takie pismo (postanowienie) jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. Nawet gdyby przyjąć, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku dotyczącego udziału skarżącej w toczącym się postępowaniu mogło nastąpić w formie postanowienia (stosownie do art. 123 § 1 K.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia), to wobec braku wskazania w treści przepisów, że na postanowienie takie służy zażalenie (w myśl art. 141 § 1 K.p.a.), na takie postanowienie nie służyłoby zażalenie. Stosownie zatem do treści art. 134 K.p.a., zażalenie skarżącej należało uznać za niedopuszczalne, o czym trafnie rozstrzygnął organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 marca 2018 r. sygn. II SA/Bd 1266/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 2 marca 2021 r. sygn. II SA/Kr 37/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 788/21). Podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 7, 8, 28 i 134 w zw. z art. 144 K.p.a. okazały się zatem niezasadne. W nawiązaniu z kolei do argumentacji skarżącej, opartej na art. 509 K.c. i art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami i odnoszącej się do "pierwotnego postanowienia" Prezydenta Miasta Krakowa z 8 kwietnia 2022 r. stwierdzić przychodzi, że zarzuty te wykraczają poza zakres kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca – wobec braku przekonujących argumentów za wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia, na które przysługiwała jej skarga do Sądu – usiłowała wzbogacić wywody swojej skargi o odniesienie się do szerszego kontekstu sprawy. Wobec jednoznaczności regulacji procesowych art. 134 i 141 § 1 K.p.a., nie mogło to jednak zaważyć na ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o skierowanie przez Sąd wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją powołanych przepisów, wskazać należy, że wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Wobec jasnej treści będących podstawą rozstrzygnięcia organu art. 134 K.p.a. i 141 § 1 K.p.a., Sąd nie znalazł podstaw do przedmiotowego wystąpienia z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.