I SO/Wa 12/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. H. w przedmiocie wymierzenia Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] w Warszawie grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: odrzucić wniosek. M. H. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w terminie sądowi administracyjnemu skargi. Do wniosku załączyła datowaną na 20 czerwca 2023 r.: "Skargę na bezczynność organu prowadzącego postępowanie" w sprawie o sygn. akt [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że od października 2022 r. oczekuje na rozpoznanie złożonego zawiadomienia. W odpowiedzi z 5 grudnia 2023 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] wskazał, że pismo M. H., ze względu na jego treść, zostało potraktowane jako skarga pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1725) i w związku z tym została ona przekazana do właściwego sądu powszechnego. W załączeniu Prokurator przedstawił pismo skierowane do Sądu Okręgowego w Warszawie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei, według art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., do kognicji sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a.). Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.) oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione w powyższych przepisach. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie M. H. wniosła o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Warszawa [...], który (w jej ocenie) nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Pismo skarżącej, ze względu na jego treść, zostało uznane za skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i przesłane według właściwości do sądu powszechnego. Podnieść należy, że stosownie do art. 1 k.p.k., pisma wnoszone w sprawach karnych podlegają rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów k.p.a. W sprawach dotyczących naruszenia praw strony w postępowaniach karnych właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Sprawa objęta wnioskiem skarżącej nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie ma charakteru samodzielnego środka ochrony prawnej, a jest ściśle związany ze skargą wnoszoną wyłącznie do sądu administracyjnego. Jak wynika z orzecznictwa sądowego i doktryny, wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę podlega rozpoznaniu, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego. Wniosek taki może być więc rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. W przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt III OZ 20/23; z 18 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 444/18; z 5 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 969/14, postanowienia WSA w Warszawie z 31 marca 2014 r., sygn. akt IV SO/Wa 79/13 i z 16 września 2020 r., sygn. akt VII SO/Wa 3/20 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A Kabat, M. Niezgódka – Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz wydanie 4 Warszawa 2011 r.). Ponadto, co istotne, wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi w ustawowym terminie możliwe jest jedynie w stosunku do organów administracji. Pojęcie organów administracji zostało usystematyzowane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., 775 – dalej k.p.a.). W art. 5 § 1 pkt 3 k.p.a. wymieniono podmioty zaliczane do organów administracji publicznej. Są nimi: ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej) oraz organy jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast, zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1360 ze zm. - dalej jako: pr. prok.), prokuratura należy do organów ochrony prawnej, który wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz czuwa nad przestrzeganiem praworządności. Prokuratorzy wykonują przepisane prawem zadania poprzez czynności wskazane w art. 3 § 1 pkt 1-14 pr. prok., a w katalogu tych czynności nie mieści się wydawanie decyzji, postanowień czy innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przewidzianych w art. 3 p.p.s.a. Oznacza to, że niniejsza sprawa nie podlega kontroli sądowo-administracyjnej. Zatem skoro niedopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność prokuratora w zakresie spraw rozpatrywanych w ramach postępowania karnego, to niedopuszczalne jest wymierzenie prokuratorowi grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.