II SA/Kr 1150/22

WyrokWSA w Krakowie2023-01-25

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Monika Niedźwiedź, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego może zostać skierowana do nowego właściciela nieruchomości dopiero w postępowaniu odwoławczym, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nałożenie obowiązku rozbiórki na P. T. jako nowego właściciela działki dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 78 Konstytucji RP, art. 15 K.p.a.), ponieważ pozbawiło go to prawa do zaskarżenia decyzji w pierwszej instancji. Podobnie, skierowanie nakazu rozbiórki do Skarbu Państwa (reprezentowanego przez PGW Wody Polskie) w postępowaniu odwoławczym również naruszyło tę zasadę, mimo że podmiot ten nie sprzeciwiał się rozbiórce.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja organu I instancji nakazywała rozbiórkę inwestorowi S. T. Po zmianie właściciela jednej z działek (na P. T.) i kolejnych postępowaniach, organ II instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę inwestorowi S. T., nowemu właścicielowi P. T. oraz Skarbowi Państwa. Skarżący P. T. i Skarb Państwa wnieśli skargi do WSA, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności i błędne ustalenie kręgu stron oraz adresata decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia 8 grudnia 2016 r. Zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg P. T., S. T., S. T. oraz Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr 303/2022 znak: WOB.7721.201.2020.JKUT w przedmiocie nakazu rozbiórki 1/ uchyla zaskarżoną decyzję 2/ zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz P. T., S. T., S. T. kwotę 1031 (jeden tysiąc trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3/ zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją Nr 288/2016 z dnia 8 grudnia 2016 r., znak: PINB.7355.II.lllb.JG.2014.MG w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał S. T. dokonać rozbiórki budynku gospodarczego, konstrukcji murowanej o wymiarach 8 m x 14,5 m zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w T., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa T.. Wg organu I instancji kontrola na nieruchomości oraz oględziny wskazują, iż w budynku gospodarczym została wykonana instalacja elektryczna. Ponadto w w/w budynku uwidoczniony zostało zagłębienie (kanał) o wym. 1,05 x 6,55, gł. 1,25 m z dojściem wykonanych z betonowych 4 schodków od strony bramy wjazdowej. Brama o wym. 4,00 x 4,20. Stwierdzono, że wymiary zewnętrzne budynku gospodarczego nie zgadzają się z wymiarami w projekcie budowlanym tj. stwierdzono wymiary zewnętrzne po wykonaniu pomiarów 14,50 x 8,00, zaś w projekcie budowlanym widnieją wymiary zewnętrzne 15,00 x 8,00. W toku dalej prowadzonego postępowania dowodowego PINB w Suchej Beskidzkiej pozyskał wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała IV/30/2015 Rady Gminy w J. z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. dla Sołectwa T.) dołączonego do akt postępowania przy piśmie Wójta Gminy J. z dnia 26 lipca 2016 r., znak: BZP.670.7.2016. Odwołanie od tej decyzji złożył S. T. zarzucając brak wyczerpującego postępowania dowodowego. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 586/2019 z dnia 27 września 2019r. znak: WOB.7721.21.2017.MO.387 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po rozpoznawaniu sprzeciwów WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1269/19 uchylił zaskarżoną decyzję MWINB. Po ponownym rozpoznaniu odwołania S. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. z dnia 8 grudnia 2016 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 16 kwietnia 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że w trakcie toczącego się ponownie postępowania odwoławczego po wyroku WSA w Krakowie, Sąd Rejonowy w S. B. za pismem z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II K 6/17 przesłał do MWINB odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. B. II Wydział Karny z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II K 6/17 oraz odpis wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt IV Ka 1247/18. W dniu 22 marca 2021 r. na dziennik podawczy WINB wpłynęło pismo Urzędu Gminy w J. z dnia 18 marca 2021 r., w którym poinformowano, że zgodnie z obowiązującym "Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Toporzysko" zatwierdzonym Uchwałą Nr XXVI/169/05 z dnia 28.04.2005 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego dnia 16.06.2005 r. Nr 332, poz. 2492 działki położone w T.: nr ewid.[...] (przed scaleniem działki nr [...], [...], [...]) leży w jednostkach strukturalnych RP i W, Tzp Nr ewid. [...] leży w jednostce strukturalnej W, Tzp RP - tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej, W.Pzp - tereny wód płynących wraz z obrzeżami potencjalnych zalewów wodami powodziowymi. Po rozpoznaniu skarg L. R., S. T. i S. T. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 683/21 uchylił decyzję MWINB z dnia 16 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została 8 grudnia 2016 r. Wówczas właścicielem działki nr [...] czyli jednej z działek na których posadowiona została sporna samowola budowlana był S. i S. T.. S. T. był również inwestorem spornego budynku, wobec czego decyzja organu I instancji miała prawidłowego adresata. Jednak w dniu 7 lipca 2017 r. na podstawie umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym rep. A nr [...], właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] stał się P. T. – i pozostaje jej właścicielem do dnia wydania wyroku w sprawie niniejszej. Obecny właściciel działki nr [...] P. T., nie był stroną postępowania przed organem II instancji, ani też nie została mu doręczona zaskarżona decyzja. Zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji prawa budowlanego, która nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 ze zm.), a weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.), inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W tej sytuacji uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące zarówno tego, że decyzja musi być skierowana do osób, które mają realną możliwość ją wykonać, jak i te, które wskazują na to, że P. T. jako aktualny właściciel jednej z nieruchomości, na której posadowiono samowolnie wybudowany budynek, powinien być stroną postępowania przed organem II Instancji, skoro po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmienił się stan własności nieruchomości. W związku z powyższym organ odwoławczy zawiadomieniem z dnia 11 maja 2022 r. poinformował P. T. jako aktualnego właściciela działki nr [...] w T. o przysługującym mu statusie strony w prowadzonym postępowaniu w sprawie budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach nr [...]. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr 303/2022 uchylił decyzję organu I instancji z dnia 8 grudnia 2016 r. i nakazał inwestorowi S. T., właścicielowi działki nr [...]: P. T., właścicielowi działki nr [...] Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie rozbiórkę budynku gospodarczego, konstrukcji murowanej o wymiarach 8 m x 14,5 m zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w T. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa T. W uzasadnieniu organ podniósł, że w wyroku z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1269/19, WSA w Krakowie określił, że "kwestią sporną występującą w niniejszej sprawie była kwalifikacja prawna co do ustalonego stanu faktycznego, tj. czy roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego na podstawie decyzji Wójta Gminy J. z dnia 7.03.2003 r., na działce nr [...], zamiast na działkach [...],[...] i [...] (obecnie oznaczonej nr [...]), stanowią istotne odstąpienie od udzielonego pozwolenia na budowę czy też samowolę budowlaną o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zawierającego m.in.: projekty zagospodarowania działek, kopie map ewidencyjnych - akta przekazane przez KPP w S. B., przeprowadzone oględziny -wynika zaś iż powyższa decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje wyłącznie obszar obejmujący działki [...], [...] oraz [...] - po scalaniu nr [...]. Tymczasem badana inwestycja (w części) obejmująca budowę budynku gospodarczego została w całości zlokalizowana na działce nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, we władaniu PGW Wód Polskich. Wobec tego, nieprawidłowo kwestia ta została pominięta przez organ odwoławczy i skupił się on zaś na sprawach technicznych i odstępstwach od projektu budowlanego i od warunków technicznych wskazanych w przedmiotowej decyzji. Zasadnie zatem wskazano w skardze Wód Polskich, iż brak jest podstaw by uznać, że w niniejszym przypadku, w związku ze zmianą lokalizacji budowy względem decyzji o pozwoleniu na budowę, doszło jedynie do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, o jakich mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane, co uzasadniałoby wszczęcia czynności określonych w art. 50 – 51 przywołanej ustawy. Prawidłowe zakwalifikowanie stwierdzonych odstępstw od pozwolenia na budowę powinno nastąpić dopiero po wykluczeniu czy w sprawie można mówić o wykonaniu innego w swej istotnie obiektu tj. na innej nieruchomości - niż objętego tym pozwoleniem, co kwalifikowałoby wykonane roboty jako samowolna budowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegająca procedurze opisanej w art. 48 P. b. Rozważania prowadzone w kontekście potencjalnego kwalifikowania stwierdzonych odstępstw od pozwolenia na budowę powinny nastąpić z wyprzedzającą te ustalenia oceną organu, czy w sprawie nie występują okoliczności stanu faktycznego wskazujące na wykonanie zupełnie innego obiektu niż objętego pozwoleniem (na innej nieruchomości), co odpowiednio czyni zbędne rozważania w przedmiocie odstępstw a uzasadnia kwalifikowanie tak wykonanych robót budowalnych jako samowolną budowę obiektu budowlanego. Ta ocena powinna być dokonywana w pierwszej kolejności, gdyż z ustaleniami pozytywnymi w tym zakresie, polegającymi na stwierdzeniu realizacji co do istoty obiektu innego niż w przewidziany w pozwoleniu na budowę, przepisy P. b. wiążą dalej idące skutki prawne niż w przypadku istotnych odstępstw od tego pozwolenia. Zatem, aby dokonać prawidłowej oceny w tym zakresie należy w pierwszej kolejności ustalić, jak to wskazano powyżej, jakich działek dotyczyło pozwolenie na budowę, a na jakich działkach inwestor zrealizował swoje zamierzenie budowlane. W konsekwencji zaś uznania, że w niniejszym przypadku doszło do samowoli budowlanej, zastosowanie winien mieć tryb przewidziany w art 48 Prawa budowalnego i weryfikacja co do możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych". Natomiast w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 683/21, WSA w Krakowie odniósł się w szczególności do przyjętego przez organy nadzoru budowlanego kręgu stron postępowania oraz adresata skarżonej decyzji, wskazując: "Decyzja organu I instancji wydana została 8 grudnia 2016 r. Wówczas właścicielem działki nr [...] czyli jednej z działek na których posadowiona została sporna samowola budowlana był S. i S. T.. S. T. był również inwestorem spornego budynku, wobec czego decyzja organu I instancji miała prawidłowego adresata. Jednak w dniu 7 lipca 2017 r. na podstawie umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym rep. A nr [...], właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] stał się P. T. - i pozostaje jej właścicielem do dnia wydania wyroku w sprawie niniejszej. Obecny właściciel działki nr [...] P. T., nie był stroną postępowania przed organem II Instancji, ani też nie została mu doręczona zaskarżona decyzja. Zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji prawa budowlanego, która nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, a weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.), inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wybór adresata decyzji wymienionych w treści zacytowanego przepisu uzależniony jest nie tylko od kolejności podmiotów tam wymienionych, ale przede wszystkim od możliwości realizacji nałożonych obowiązków, a więc wykonalności. Rzeczywiście w pierwszej kolejności nakaz winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się odpowiednim tytułem prawnym do nieruchomości. Nie powinno orzekać się jednak nakazu adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Okoliczności kierowania nakazów powinny być w każdej sprawie rozpatrywane indywidualnie. Nieracjonalne jest orzekanie nakazu wykonania robót adresując go do inwestora, jeżeli nie posiada on uprawnień do władania nieruchomością, które pozwoliłoby mu na wykonanie nakazu. Niewątpliwie decyzja administracyjna powinna być wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące zarówno tego, że decyzja musi być skierowana do osób, które mają realną możliwość ją wykonać, jak i te, które wskazują na to, że P. T. jako aktualny właściciel jednej z nieruchomości, na której posadowiono samowolnie wybudowany budynek, powinien być stroną postępowania przed organem II Instancji, skoro po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmienił się stan własności nieruchomości. Naruszone zostały przepisy art. 28 k.p.a. oraz art. 52 ustawy prawo budowlane". Ponadto WSA w Krakowie w ww. wyroku wskazał również, że "(...) organ II instancji wykonał wszystkie zalecenia WSA w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Kr 1269/19, zatem bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Jednoznacznie należy też podkreślić, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W aktach sprawy organu II Instancji znajduje się kopia wyroku Sądu Rejonowego w S. B. Wydział II Karny z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. IIK 6/17, z sentencji którego wynika, że S. T. został oskarżony (między innymi) o to, że "wybudował budynek gospodarczy konstrukcji murowanej, z bloczków betonowych na działkach ewidencyjnych nr ew. 4279 bez uzyskania wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę tj. o czyn z art. 90 Prawa budowlanego. Jednocześnie Sąd w pkt II wyroku uznał S. T. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 90 ustawy prawo budowlane i skazał na karę grzywny. Od wyroku tego S. T. złożył apelację na skutek której wyrok Sądu Rejonowego w S. B. sygn. II K [...] został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział IV Karny Odwoławczy z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. [...] zatem S. T. został skazany prawomocnym wyrokiem karnym. W tej sytuacji ani organy administracyjne, ani sąd administracyjny nie są już uprawnione do dalszego badania kwestii rozstrzygniętej prawomocnym, skazującym wyrokiem karnym. Innymi słowy, zgodnie z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 11 p.p.s.a. rozstrzygnięte już zostało, że sporny budynek gospodarczy wybudowany został bez pozwolenia na budowę oraz, Że wybudowany został między innymi na działce nr [...]. Ustaleniami tymi organ pozostaje związany i w tym zakresie nie będzie już prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Jeżeli w ponownie prowadzonym postępowaniu ewentualnie zgłoszone zostaną inne zarzuty, stosownie do okoliczności organ II Instancji odniesie się do nich w swojej decyzji". Powyższa ocena prawna odnosząca się do stwierdzenia, iż roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego na działkach nr [...] (powstała ze scalenia działek [...], [...] i [...]) i [...] w T. zostały realizowane przez S. T. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wiąże organ odwoławczy w sprawie z mocy art. 153 P.p.s.a. Sam fakt wyrażenia przez Sąd przytoczonego poglądu prawnego w prawomocnym wyroku zwalnia obecnie MWINB od konieczności ponownej weryfikacji powyższych kwestii. Sąd administracyjny po to wyraził swoją ocenę prawną danej sprawy administracyjnej, by przy ponownym jej rozpoznawaniu przedmiot tej oceny w zakresie, w którym określone ustalenia organów zostały przez Sąd ocenione, nie były już przedmiotem polemiki. W świetle powyższych ustaleń, MWINB podzielił stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia podlegają rozbiórce, jednak nakaz rozbiórki jest oceniany jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności. Przepisy Prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone zostały w art. 48 ust. 2 ustawy. Sankcja rozbiórki obiektu budowlanego nie jest nakładana bezwzględnie, organ administracji ma bowiem obowiązek zbadania czy względy techniczno - budowlane oraz względy ładu przestrzennego nie sprzeciwiają się dalszemu funkcjonowaniu danego obiektu budowlanego. W tym też kierunku organ prowadzi postępowanie legalizacyjne. Celem postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Powołane przepisy świadczą o tym, iż organ nadzoru budowlanego jest władny do wszczęcia procedury legalizacyjnej dopiero w przypadku ustalenia, że zrealizowany obiekt jest zgodny z przepisami regulującymi kwestie zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wdrożenie postępowania legalizującego samowolę budowlaną winno być zatem poprzedzone wstępną oceną organu nadzoru budowlanego dotyczącą tego, czy budowa stanowiąca przedmiot postępowania zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, wykluczając możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Pierwsza z powołanych wyżej przesłanek legalizacji, tj. zagadnienie dotyczycące zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - podlega samodzielnej ocenie organu nadzoru budowlanego wyłącznie w przypadku, gdy w rachubę wchodzi ocena zgodności inwestycji z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W niniejszym przypadku działki, na których zlokalizowano sporny obiekt budowlany znajdują się na terenie, na którym obowiązuje Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa Toporzysko zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy J. nr XXVI/169/2005 z dnia 28 kwietnia 2005 r. Należy w tym miejscu również zauważyć, iż WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 223/16 (NSA wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2079/16 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku) stwierdził nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa T. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy J. nr IV/30/2015 z dnia 24 lutego 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2015 r., poz. 1882). Jak wynika z ww. mpzp, działki nr [...] (przed scaleniem nr [...], [...] i [...]) i [...] w T. położone są na terenach oznaczonych na rysunkach planu następującymi symbolami: działka nr [...] - RP - tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej; W,Tzp - tereny wód płynących wraz z obrzeżami potencjalnych zalewów wodami powodziowymi; działka nr [...] - W,Tzp - tereny wód płynących wraz z obrzeżami potencjalnych zalewów wodami powodziowymi. W § 18 mpzp wskazano:w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa Toporzysko adaptuje się tereny zieleni łęgowej tereny oznaczonej symbolem ZE oraz wód płynących oznaczonej symbolem W ustalając dla całych zasobów funkcję ochronną w ramach " Ekologicznego Systemu Terenów Otwartych " 2. Dla terenów wyznaczonych w ust. l ustala się zasady gospodarki określające metody zagospodarowania mające na celu zachowanie trwałości naturalnej linii brzegowej szczególnie: dbałość o stan zdrowotny i sanitarny zasobów, preferowanie naturalnego odnowienia, racjonalną regulacji stosunków wodnych, ograniczającą się do naturalnych zabezpieczeń przeciwpowodziowych, ograniczenie trwałego odwadniania bagien i rozlewisk, kształtowanie struktury gatunkowej i przestrzennej zieleni zgodnie z warunkami siedliskowymi, w kierunku powiększenia różnorodności biologicznej i zwiększenia odporności zasobów na czynniki destrukcyjne, stosowanie indywidualnych sposobów zagospodarowania i ochrony drzewostanu (...) Na terenie sołectwa wyznaczono zgodnie z aktualnie posiadanymi informacjami obszary położone w zasięgu zagrożeń zalewowych wodami powodziowymi wzdłuż koryta rzeki S. , D. P. oznaczoną na rysunku symbolem Tzp, oraz 10 m strefę w dolnym biegu jej dopływów. W obszarach tych ustala się zakaz wznoszenia obiektów nie związanych z przeznaczeniem podstawowym za wyjątkiem obiektów hydrotechnicznych oraz małych elektrowni wodnych". Analizując powyższe zapisy obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy stwierdzić, że realizacja spornego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w T. jest niedopuszczalna, sprzeczna z ustaleniami mpzp dla przedmiotowych działek, bowiem tereny oznaczone symbolem W,Tzp nie zostały przeznaczone pod zabudowę. Tym samym ustalenia planu w zakresie odnoszącym się do zasad zagospodarowania przedmiotowego terenu wykluczają możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości kwestia, że nie było możliwości wdrożenia trybu legalizacji przedmiotowej inwestycji w trybie przewidzianym w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Skoro nie ziściła się podstawowa przesłanka dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej w postaci zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 upb), obligowało to organ I instancji do nakazania rozbiórki spornego obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 upb. W związku z powyższym MWINB stoi na stanowisku, że istnieją uzasadnione podstawy po wydania decyzji nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 upb rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach nr [...] (przed scaleniem działki nr [...], [...] i [...]) i [...] w T., zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W toku postępowania odwoławczego MWINB dokonał sprawdzenia prawidłowości i aktualności przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania oraz adresata skarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wytycznymi wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 683/21. Organ odwoławczy po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez PINB uznał na podstawie księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] w T. (k. 208-209 akt WINB), że obecnym właścicielem ww. działki jest P. T.. W związku z powyższym P. T. został włączony do niniejszej sprawy jako strona postępowania, o czym został poinformowany zawiadomieniem z dnia 11 maja 2022 r. Odnosząc się natomiast do ustalenia adresata nakazu rozbiórki orzeczonego w skarżonej decyzji, należy zauważyć, iż krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania czynności nakazanych w decyzji na podstawie art. 48 upb, w niniejszej sprawie reguluje art. 52 upb w brzmieniu: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Ustawodawca przewidział zatem, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 ustawy. Wybór adresata zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy. W zapadłym w rozpoznawanej sprawie wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 683/21, WSA w Krakowie wskazał: ,Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wybór adresata decyzji wymienionych w treści zacytowanego przepisu uzależniony jest nie tylko od kolejności podmiotów tam wymienionych, ale przede wszystkim od możliwości realizacji nałożonych obowiązków, a więc wykonalności. Rzeczywiście w pierwszej kolejności nakaz winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się odpowiednim tytułem prawnym do nieruchomości. Nie powinno orzekać się jednak nakazu adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Okoliczności kierowania nakazów powinny być w każdej sprawie rozpatrywane indywidualnie. Nieracjonalne jest orzekanie nakazu wykonania robót adresując go do inwestora, jeżeli nie posiada on uprawnień do władania nieruchomością, które pozwoliłoby mu na wykonanie nakazu. Niewątpliwie decyzja administracyjna powinna być wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące zarówno tego, że decyzja musi być skierowana do osób, które mają realną możliwość ją wykonać, jak i te, które wskazują na to, że P. T. jako aktualny właściciel jednej z nieruchomości, na której posadowiono samowolnie wybudowany budynek, powinien być stroną postępowania przed organem II Instancji, skoro po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmienił się stan własności nieruchomości. Naruszone zostały przepisy art. 28 k.p.a. oraz art. 52 ustawy prawo budowlane". Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. T., S. T. oraz S. T. zarzucając naruszenie: 1/ art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 15 k.p.a. - poprzez wydanie merytorycznej decyzji nakładającej na skarżącego P. T. wykonanie obowiązku w postaci rozbiórki budynku gospodarczego, podczas gdy krąg stron postępowania został ustalony dopiero na etapie postępowania odwoławczego, albowiem zawiadomieniem z dnia 11 maja 2022 roku skarżący został włączony do niniejszej sprawy jako strona postępowania, skutkiem czego wydanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji narusza prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach, 2/ art. 6, art. 8 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 103 § 7 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów i zastrzeżeń stawianych przezsSkarżącego S. T., a dotyczących naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 28 k.p.a. poprzez uznanie L. R. za stronę postępowania administracyjnego, podczas gdy nie dysponuje ona interesem prawnym pozwalającym jej na przyznaniu statusu strony. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł również Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie zarzucając naruszenie: 1/ art. 52 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji prawa budowlanego, która nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 471 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego; konstrukcji murowanej o wymiarach 8m x 14,5 m zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w T., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Sołectwa T. , winien zostać nałożony - w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w sytuacji braku wyrażenia zgody na budowę przedmiotowego budynku przez właściciela działki nr [...] obręb T. oraz braku kwestionowania przez niego obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku na działkach o nr [...] oraz [...] obręb T. - na właściciela działki nr [...], tj. Skarb Państwa reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie, 2/ art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ II instancji do wytycznych WSA w Krakowie przedstawionych w uzasadnieniu wyroku z dnia 08.12.2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 683/21. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności reformacyjnej decyzji organu nadzoru budowlanego, w przedmiocie nakazu rozbiórki i budynku gospodarczego, który został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor S. T. nie był właścicielem jednej z działek, na której samowoli budowlanej dokonał (własność Skarbu Państwa w zarządzie Wód Polskich). Inwestor aktualnie nie jest też właścicielem drugiej z działek, na której przedmiotowy obiekt jest zlokalizowany (zbył ją w drodze umowy darowizny na rzecz skarżącego P. T.). Orzeczenie organu I instancji nakaz rozbiórki kierowało na inwestora S. T.. Orzeczenie organu II instancji nakaz ten kieruje na inwestora a także aktualnego właściciela jednej z zabudowanych działek P. T. i Skarb Państwa reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Przyczyną orzeczenia nakazu rozbiórki jest fakt, że teren na którym obiekt objęty nakazem rozbiórki objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w obszarze tym wyklucza jakąkolwiek zabudowę. W ocenie sadu decyzja ta jest wadliwa. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm. (dalej; ustawa) wg. stanu prawnego na dzień jaki obowiązywał z uwagi na czas wszczęcia postępowania - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust 1). Postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej tj. stanu polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części, jest podzielone na kilka etapów. Pierwszy to ustalenie przez organu nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany lub jego część był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap to wstępna ocena organu czy obiekt ten można zalegalizować tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiającej legalizację obiektu Weryfikacja negatywna zaś, nakazuje organowi nadzoru budowlanego wydanie nakazu rozbiórki. Co do zasady nielegalne posadowienie obiektu budowlanego w terenie, na którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje zabudowy, uzasadnia nałożenie obowiązku rozbiórki. Kwestia adresata decyzji rozbiórkowej nawet w sprawach jednoznacznych, jeżeli chodzi po powinność rozbiórki danego obiektu budowlanego, nie jest jednak prawnie obojętna. W wyroku z 8 grudnia 2021 r. II SA/Kr 683/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazuje, iż ‘W tej sytuacji uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące zarówno tego, że decyzja musi być skierowana do osób, które mają realną możliwość ją wykonać, jak i te, które wskazują na to, że P. T. jako aktualny właściciel jednej z nieruchomości, na której posadowiono samowolnie wybudowany budynek, powinien być stroną postępowania przed organem II Instancji, skoro po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmienił się stan własności nieruchomości. Naruszone zostały przepisy art. 28 Kpa oraz art. 52 ustawy prawo budowlane". Stanowiskiem tym związany jest organ, ale też sąd rozpoznający niniejsza sprawę. P. T. powinien być adresatem, czy też jednym z adresatów decyzji rozbiórkowej, jako aktualny właściciel jednej z działek na których posadowiony jest budynek, który powinien być rozebrany – Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie kwestionuje kierowania nakazu rozbiórki także do inwestora S. T.. Zwrócić jednak należy uwagę, na fakt, że P. T. nie był stroną toczącego się postępowania przed organem I instancji (w początkowej fazie, także przed organem odwoławczym) a o fakcie, że jest stroną tego postępowania dowiedział się dopiero 11 maja 2022 r. tj. około 6 lat po jego wszczęciu. O fakcie, że jest jednocześnie adresatem decyzji rozbiórkowej dowiedział się natomiast z decyzji będącej przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie tj. decyzji organu II instancji. W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę mimo zastosowania się do wytycznych sądu, organ orzekając reformacyjnie a nie kasatotyjnie, naruszył w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasada ta jest ustanowiona w art. 78 Konstytucji RP. Przepis ten mówi, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Ustanowiona w Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności jest realizowana w K.p.a. przepisem art. 15. Stanowi on, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega po wniesieniu odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego, jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). Sprawa administracyjna dotyczy konkretnego przedmiotu oraz podmiotu. Sprawa administracyjna zawisła przed organem odwoławczym dotyczy tego samego przedmiotu oraz podmiotów, co w postępowaniu przed organem I instancji. Jak wskazano wyżej, Konstytucja RP gwarantuje każdemu prawo do zaskarżania niekorzystnych dla siebie decyzji do organu wyższego stopnia. Organ II instancji nie może zmienić ani przedmiotu sprawy ani kształtować postępowania podmiotowo w sposób odmienny, niż uczynił to organ I instancji, w szczególności nie może zmieniać lub uzupełniać adresata decyzji – szczególnie, jeżeli ten nie był dotychczas stroną toczącego się postępowania. Kierując nakaz rozbiórki także do P. T. dopiero w drugiej instancji, organ naruszył regułę o której mowa w art. 78 Konstytucji RP. Jak mowa wyżej, P. T. nie był stroną toczącego się postępowania. Nałożenie na niego obowiązku dokonania rozbiórki budynku posadowionego częściowo na działce, której stał się właścicielem w trakcie toczącego się postępowania rozbiórkowego w drugiej instancji pozbawia go prawa do złożenia odwołania a tym samym narusza art. 78 Konstytucji a art. 15 K.p.a. Jego skarga była zatem w pełni zasadna, a sąd stosując regułę o której mowa w art.135 P.p.s.a., w celu prawidłowego ukształtowania podmiotowego kontrolowanego postępowania, zobligowany był do eliminacji obrotu prawnego nie tylko wadliwej decyzji organu odwoławczego ale także organu I instancji. Oceniając skargę Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wskazać należy iż zgodnie z dyspozycją art. 52 ustawy Prawo budowlane wg. stanu prawnego właściwego do rozpoznania niniejszej sprawy, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, iż kolejność podmiotów wskazanych w tym przepisie nie jest przypadkowa, a nakaz rozbiórki samowoli budowlanej należy kierować w pierwszej kolejności do inwestora. Jest w sprawie niespornym, iż inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego jest S. T.. Jak zasadnie wskakuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 23 lipca 2009 r. II OSK 1234/08 (LEX nr 552842) pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 p.b. oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. W pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. Uznać należy w szczególności, iż będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. II OSK 1291/15 wskazuje, iż przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że tylko w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Pogląd, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany, wyrażony już został w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21 listopada 2001 r. sygn. akt SA/Rz 597/00). Uznać należy w szczególności, iż będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki. Stanowisko podobne wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2018 II SA/Kr 995/18 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. II SA/Po 753/12. Przytoczone wyżej poglądy sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela oraz - Jak wykazano wyżej, w orzecznictwie obecna a jak się wydaje także powszechna jest taka wykładnia przepisu art 52, że nakaz rozbiórki może być nałożony na inwestora, który nie posiada prawa do nieruchomości, na której samowoli się dopuścił, a niekoniecznie na właściciela terenu na którym samowola budowlana jest zlokalizowana. Orzeczenia te są wydawane na ogół w stanach faktycznych, gdzie ustalono, że samowoli budowlanej dokonania na cudzym gruncie bez wiedzy i zgody jego właściciela . W niniejszej sprawie skarżący był właścicielem 1 z 2 działek, na których przedmiotowy obiekt jest zlokalizowany tj. działek nr [...] oraz [...] (ta druga należy do Skarbu Państwa). Z akt sprawy nie wynika natomiast aby właściciel działki nr [...] - Skarb Państwa wyrażał zgodę czy choćby posiadał wiedzę, w przedmiocie dokonania tej samowoli budowlanej. Nie ma ekonomicznego i społecznego uzasadnienia kierowania ciężarów administracyjnych będących następstwem popełnienia deliktu administracyjnego do podmiotu, który nie tylko deliktu tego się nie dopuścił, ale który też na jego popełnienie nie wyrażał zgody - w sytuacji kiedy sprawca deliktu jest organowi znany. Rozbiórka, samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego wiąże się wieloma niedogodnościami i obciążeniami dla podmiotu na którego nałożono obowiązki związane z tym procesem. Podmiot na którego nałożono nakaz rozbiórki ponosić musi obciążenia finansowe lub osobiste związane z realizacją nakazu, w razie zaś niewykonania obowiązku, znosić musi następstwa wynikające z przymusowej egzekucji tego świadczenia (grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze). Jak mowa wyżej, brak uzasadnienia by ciężary te ponosił podmiot, w tym przypadku Skarb Państwa, który nie popełnił deliktu administracyjnego jakim jest samowola budowlana, ani też nie godził się by inny podmiot (inwestor) na jego terenie samowolę budowlaną zrealizował. W sensie ekonomicznym zresztą, podmiot taki to ofiara deliktu administracyjnego, a z akt sprawy, także skargi wynika, że podmiot ten rozbiórce się nie sprzeciwia a wręcz do niej dąży. Warto na koniec zaznaczyć, że rozbiórka obiektu budowlanego nie wymaga aby podmiot zobowiązany do tej rozbiórki wykazywał się dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane (warunek ten dotyczy jedyne pozwolenia na budowę) ale zgodą właściciela tego obiektu na dokonanie rozbiórki (art. 31b ust 3 pkt 2 ustawy). Jak mowa wyżej, ze skargi wynika, że zgoda taka jest lub będzie wyrażona. Brak zatem podstaw, by nakaz rozbiórki kierować także do Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Na koniec wskazać należy, że mimo, że Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie był strona toczącego się postępowania, w ocenie sądu kierowanie do niego nakazu rozbiórki w postępowaniu odwoławczym, naruszyło zasadę o której mowa wyżej, w części uzasadnienia dotyczącego P. T.. Mimo, że podmiot ten nie był pozbawiony prawa do złożenia odwołania, to jednak nie będąc adresatem decyzji rozbiórkowej a zarazem podmiotem zainteresowanym rozbiórką przedmiotowego obiektu, mógł z prawa tego nie skorzystać nie będąc tym zainteresowany. Kierowanie do niego nakazu rozbiórki dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę o której mowa w art. 78 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło