II SA/Rz 212/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-07-24
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Karina Gniewek - Berezowska, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie wysokości zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej może być rozpatrzony w drodze decyzji administracyjnej, a odmowa wszczęcia postępowania w tym zakresie jest zasadna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności obejmuje także możliwość złożenia wniosku o ustalenie wysokości zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji administracyjnej. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była wadliwa, gdyż brak jest podstawy prawnej do wyłączenia trybu decyzji w przypadku waloryzacji opłaty, co pozbawia właściciela nieruchomości realnej kontroli nad prawidłowością waloryzacji.Stan faktyczny
P. S.A. w W. otrzymała zawiadomienie o waloryzacji rocznej opłaty przekształceniowej za nieruchomość położoną w P. Spółka złożyła wniosek o ustalenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji administracyjnej, powołując się na art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej. Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania, a Wojewoda utrzymał tę odmowę. Spółka zaskarżyła postanowienie Wojewody do WSA w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 11 grudnia 2023 r. oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 17 października 2023 r. Zasądził od Wojewody Podkarpackiego na rzecz P. S.A. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 11 grudnia 2023 r. nr N-VI.7581.4.3.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 października 2023 r. nr GN.6826.1.120.2022; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz strony skarżącej P. S.A. w W. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 212/24
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi P. S.A. w W. jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 11 grudnia 2023 r. nr N-VI.7581.4.3.2023 dotyczące odmowy wszczęcia postępowania.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent Miasta [...] zawiadomieniem z 18 września 2023 r. nr GN.6826.1.120.2022 (doręczonym 22 września 2023 r.) poinformował P S.A. w W. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. o dokonaniu z urzędu waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,2644 ha, obr. nr [...].
Wg zawiadomienia, "zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia 2024 r."
Po otrzymaniu zawiadomienia Spółka wnioskiem oznaczonym datą 27 września 2023 r. nr KNKr4.231.636.2023.MG/8 (złożonym w Urzędzie Miasta [...] 9 października 2023 r.) - powołując się na art. 7 ust. 8a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2023 r., poz. 904 ze zm., dalej: ustawa przekształceniowa) - wniosła o ustalenie wysokości należnej do zapłaty zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji.
Prezydent postanowieniem z 17 października 2023 r. nr GN.6826.1.120.2022 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość rocznej opłaty przekształceniowej.
Wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy przekształceniowej, opłata z tytułu przekształcenia może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej: u.g.n.). Stosownie zaś do ust. 2 tej ustawy, o wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie, co też Prezydent uczynił w zawiadomieniu z 18 września 2023 r.
Organ I instancji wskazał również, że powołane przepisy nie przewidują możliwości ustalenia wysokości zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji. We wskazanym przez Spółkę trybie (art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej), właściciel nieruchomości mógł złożyć wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty (opłaty przekształceniowej) w drodze decyzji, jeżeli nie zgadzał się z jej wysokością, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji o ustaleniu wysokości takiej opłaty.
Zażalenie na postanowienie Prezydenta złożyła Spółka, zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej, poprzez jego błędną interpretację. Podkreśliła, że właściciel który nie zgadza się ze sposobem wyliczenia waloryzacji opłaty, powinien dążyć do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, co daje realne możliwości weryfikacji sposobu działania organu administracji. Z tych też względów wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o wysokości kwoty należnej do wpłaty z tytułu rocznej opłaty przekształceniowej po waloryzacji dla działki 535/3.
Opisanym na wstępie postanowieniem z 11 grudnia 2023 r. Wojewoda - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, który w jego ocenie słusznie wskazał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej. Regulacja ta dotyczy bowiem wyłącznie sytuacji związanych z ustaleniem wysokości opłaty przekształceniowej, a nie jej waloryzacji. Tak więc Spółka po otrzymaniu zaświadczenia z 6 grudnia 2019 r. potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności mogła w terminie 2 miesięcy od dnia jego doręczenia złożyć wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty (opłaty przekształceniowej) w drodze decyzji, jeżeli nie zgadzała się z jej wysokością. Spółka z tego prawa wówczas nie skorzystała.
Obecnie o dokonanej przez Prezydenta waloryzacji rocznej opłaty przekształceniowej została poinformowana zawiadomieniem z 18 września 2023 r. Waloryzacja została dokonana w oparciu o przepisy art. 10 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej, zgodnie z którymi waloryzacji opłaty dokonuje właściwy organ z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji, a o wysokości zwaloryzowanej opłaty zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie na adres z ewidencji gruntów i budynków. Przepisy te nie odsyłają do trybu postępowania zawartego w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej, co oznacza, że w przypadku waloryzacji opłaty przekształceniowej, ustawa ta nie przewiduje trybu załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Waloryzacja opłaty rocznej jest czynnością materialno-techniczną i ma na celu jedynie uaktualnienie jej wysokości z uwagi na upływ czasu. Nie budzi wątpliwości, że art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej nie może być zastosowany przy waloryzacji o której mowa w art. 10 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, tj. m.in. brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka (reprezentowana przez radcę prawnego) zaskarżyła w/w postanowienie Wojewody w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 8 § 1 i art.15 k.p.a., ponieważ nie ustalono wszystkich okoliczności na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
- art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej, na podstawie których Spółka złożyła wniosek o ustalenie opłaty;
- art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej, z którego wynika, że waloryzacji opłaty dokonuje właściwy organ z urzędu lub na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji;
- art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Z powodu wskazanych naruszeń Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej Spółki, organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie dokonał zupełnie dowolnej wykładni przywołanych przepisów, pomimo iż ich treść jest jasna i co istotne, powinna być interpretowana ściśle.
Ponadto właściciel nieruchomości w przypadku odmowy wszczęcia postępowania i braku wydania decyzji o ustaleniu zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej zostaje pozbawiony możliwości kontroli ustaleń organu administracji, czy waloryzacja została przeprowadzona w sposób prawidłowy, bowiem od zawiadomienia o waloryzacji nie przysługuje środek zaskarżenia.
W ocenie skarżącej, Prezydent powinien wystąpić do Głównego Urzędu Statystycznego o dokonanie prawidłowego obliczenia kwoty z podaniem mechanizmu jej przeprowadzenia oraz wydać decyzję o ustaleniu nowej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 11 grudnia 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia dla skarżącej Spółki – w drodze decyzji - wysokości rocznej opłaty przekształceniowej z tytułu przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,2644 ha, w udziale wynoszącym 10797/49254 niewydzielonych części.
Poddawszy zaskarżone postanowienie kontroli względem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kwestionowane postanowienie Wojewody wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji wydane zostało w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., wg którego jeżeli żądanie o którym mowa w art. 61 (tj. wszczęcia postępowania administracyjnego) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W przepisie tym ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne od siebie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, umożliwiając tym samym oddzielenie pierwszego etapu postępowania administracyjnego, tj. jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozstrzygania o żądaniu strony. Odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które uniemożliwiają merytoryczne rozpatrzenie wniosku. W sytuacji więc gdy spełniona zostanie przynajmniej jednak z przesłanek o jakich mowa w tym przepisie, organ administracji nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, ograniczając się do formalnej odmowy wszczęcia postępowania.
Pierwsza z przesłanek dotyczy braku możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na przyczyny o charakterze podmiotowym i wiąże się z sytuacją, kiedy wnioskodawcy w sposób oczywisty nie można przypisać przymiotu strony. Druga przesłanka w postaci "innych uzasadnionych przyczyn" odnosi się natomiast do okoliczności o charakterze przedmiotowym, przez które należy rozumieć sytuacje stanowiące które w sposób oczywisty przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. sprawa będąca przedmiotem wniosku nie mieści się w ogóle w kategorii spraw podlegających rozstrzygnięciu w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie, a także gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tj. brak jest normy statuującej kompetencję do orzekania w formie decyzji administracyjnej o prawach i obowiązkach, których konkretyzacji domaga się wnioskodawca), bądź gdy w ramach wstępnych czynności wyjaśniających można stwierdzić, że wskazywane przez stronę okoliczności nie stanowią podstawy do podejmowania przez organy działań w ramach ich ustawowych kompetencji.
Orzekające w sprawie organy administracji I i II instancji odmawiając wszczęcia postępowania wskazały na brak regulacji prawnej umożliwiającej wydanie decyzji w przedmiocie objętym złożonym przez skarżącą Spółkę wnioskiem.
W ocenie Sądu, stanowisko to nie zasługuje na aprobatę.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształciło się w prawo własności tych gruntów. W związku z tym przekształceniem – zgodnie z art. 4 ust. 1 i 4 w/w ustawy - właściwy organ wydawał zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, będące podstawą ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków, informujące także o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, jej wysokości i okresie wnoszenia, a także możliwości wniesienia opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 ust. 7 i zasadach jej wnoszenia oraz zawierające pouczenie o możliwości złożenia wniosku o którym mowa w art. 6 ust. 1 (jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadzał się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, mógł złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji).
W ustawie przekształceniowej przewidziane zostały również inne sytuacje określenia przez właściwy organ w drodze decyzji wielkości należności związanej z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przewiduje je art. 7 ust. 8a i art. 11 ust. 1.
Wedle art. 7 ust. 8a, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji.
Wg literalnego brzmienia tego przepisu, dotyczy on m.in. opłaty jednorazowej, tj. sytuacji, kiedy właściciel gruntu w jakimkolwiek czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty zgłosi na piśmie właściwemu organowi zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty; zasadniczo bowiem, jak wynika z art. 7 ust. 5 i 6 ustawy o przekształceniu, opłatę związaną z przekształceniem wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. W przypadku "wysokości kwoty należnej do zapłaty", regulacja art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej niewątpliwie odnosi się do sytuacji, gdy np. wielkość należnej opłaty została rozłożona na raty, gdy udzielono bonifikaty czy też właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej złożył właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez inny okres.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent M. P. [...] grudnia 2019 r. wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości związanej z przedmiotem postępowania w prawo własności, ustalając jednocześnie kwotę rocznego zobowiązania z tytułu przekształcenia za udział P. S.A. w gruncie w wysokości 280,65 zł (w związku z otrzymaniem tego zaświadczenia Spółka nie skorzystała z prawa o którym mowa w art. 7 ust. 8a).
Zawiadomieniem z 18 września 2023 r. Prezydent M. P. poinformował Spółkę, że w wyniku dokonanej z urzędu waloryzacji rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, opłata ta za przysługujący Spółce udział w prawie własności nieruchomości będzie od 1 stycznia 2024 r. wynosić 397,24 zł.
O waloryzacji mowa jest w art. 10 ustawy przekształceniowej. Opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ust. 1). Dokonuje jej właściwy organ z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie na adres o którym mowa w art. 4 ust. 6. Doręczenie na taki adres uważa się za dokonane. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.
W ocenie Sądu, unormowanie zawarte w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej może mieć zastosowanie również w sytuacji dokonania waloryzacji opłaty przekształceniowej i zmiany jej wysokości.
Określona przez ustawodawcę w tym przepisie kategoria "kwoty należnej do zapłaty" nie została zdefiniowana, wobec czego należy przyjąć, że obejmuje wszystkie przypadki, w których właściciel jest obowiązany do uiszczania należności z tytułu opłaty przekształceniowej. Dotyczy ona zatem także sytuacji, gdy wysokość tej opłaty ulega zmianie w następstwie jej waloryzacji. Właściciel może więc - gdy nie zgadza się z wysokością (nowej) kwoty należnej do zapłaty wskutek waloryzacji opłaty przekształceniowej - w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania o tym od organu stosownej informacji złożyć do tego organu wniosek o ustalenie wysokości zwaloryzowanej opłaty w drodze decyzji.
Tego rodzaju stanowisko tut. Sąd zajął już w innych sprawach pomiędzy tymi samymi stronami i w takim samym przedmiocie, stwierdzając, że przewidziana w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej możliwość złożenia wniosku o ustalenie w drodze decyzji kwoty należnej do zapłaty w terminie 2 miesięcy od doręczenia informacji obejmuje swym zakresem przedmiotowym również możliwość ustalenia w drodze decyzji rocznej opłaty przekształceniowej w związku z jej waloryzacją. Z przepisu art. 10 ust. 2 wymienionej ustawy wynika, że o wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie. Forma zawiadomienia o waloryzacji w postaci doręczenia informacji tożsama jest z czynnością wskazaną w art. 7 ust. 8a w/w ustawy, która wyznacza początkowy bieg terminu do złożenia wniosku o ustalenie kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zatem doręczenie informacji o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej dotyczy również informacji o waloryzacji opłaty przekształceniowej (tak m.in. prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie: z 19 czerwca 2024 r. II SA/Rz 194/24, z 12 czerwca 2024 r. II SA/Rz 159/24, z 14 maja 2024 r. II SA/Rz 232/24 i 7 maja 2024 r. II SA/Rz 211/24, a także wyroki WSA w Opolu z 28 maja 2024 r. I SA/Op 288/24 i I SA/Op 294/24).
Z podanych względów Sąd nie zgadza się z twierdzeniem Wojewody, że waloryzacja opłaty rocznej jest tylko czynnością materialno-techniczną oznaczającą przerachowanie wysokości świadczenia i mającą na celu jedynie uaktualnienie jego wysokości z uwagi na upływ czasu, a art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej dotyczy wyłącznie sytuacji związanych z ustaleniem wysokości opłaty przekształceniowej, a nie jej waloryzacji. To bowiem, że art. 10 ust. 2 tej ustawy nie odsyła do trybu postępowania zawartego w jej art. 7 ust. 8a nie oznacza, że w przypadku waloryzacji opłaty przekształceniowej ustawa ta nie dopuszcza trybu załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Celem waloryzacji opłaty przekształceniowej jest dostosowanie jej wysokości do zmienionych cen. Wskutek tego zmienia się jej wysokość poprzez zwiększenie wielkości opłaty, jednak właściciel nieruchomości może nie zgadzać się ze sposobem jej obliczenia. Z tej przyczyny konkretyzacja zobowiązania tego podmiotu nie może ograniczać się – jak uznały organy administracji I i II instancji - wyłącznie do arbitralnego i nie podlegającego żadnej kontroli zawiadomienia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie praw lub obowiązków stron powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, co pozwala na realną (instancyjną i ewentualnie sądowoadministracyjną) kontrolę takiego aktu, tj. sprawdzenia, czy przy waloryzacji w sposób prawidłowy zastosowano reguły wynikające ze wskazanego art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Reasumując, naruszenie przez organy administracji I i II instancji art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej z powodu jego błędnej wykładni i braku zastosowania skutkowało wadliwym uznaniem, że w sprawie zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Stwierdzając naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji (pkt I sentencji wyroku).
Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.
O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania sądowego w kwocie 597 zł (obejmujących opłacony wpis sądowy od skargi – 100 zł, koszty zastępstwa procesowego – 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło