I SA/Gd 283/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-07-06
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Alicja Stępień, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały przychody i koszty uzyskania przychodów podatnika w związku z nierzetelnym prowadzeniem ksiąg podatkowych i brakiem dowodów potwierdzających rzeczywiste zdarzenia gospodarcze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały przychody i koszty uzyskania przychodów podatnika, ponieważ skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na rzeczywiste wykonanie usług i poniesienie wydatków związanych z działalnością gospodarczą. Brak dowodów, nierzetelność ksiąg podatkowych oraz brak należytej staranności w doborze kontrahentów uzasadniały ustalenia organów.Stan faktyczny
Skarżący A. K. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok. Organy podatkowe zakwestionowały przychody z tytułu usług administracyjnych oraz koszty uzyskania przychodów z tytułu zakupu usług budowlanych i materiałów budowlanych, uznając księgi podatkowe za nierzetelne z powodu braku dowodów potwierdzających rzeczywiste zdarzenia gospodarcze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31.12.2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia 7 września 2020 r. określił panu A.K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2014 rok opodatkowanej według zasad określonych
w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) w kwocie 260.221 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 31 grudnia 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności, przywołując treść art. 70 § 1 oraz art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) Dyrektor wyjaśnił, że pismem z dnia 18 września 2020 r. zawiadomiono podatnika, że dnia 16 września 2020r. został zawieszony termin biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w zeznaniu podatkowym PIT-36L za 2014 r. podatnik wykazał dochody z działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko A oraz w formie spółki jawnej B. W protokole badania ksiąg sporządzonym w ramach protokołu kontroli, doręczonym stronie w dniu 9 stycznia 2018 r. stwierdzono, że podatkowa księga przychodów i rozchodów za 2014 r. prowadzona dla działalności gospodarczej podatnika na własne nazwisko A, była prowadzona nierzetelnie, a zatem nie stanowi dowodu tego, co wynika z zawartych w niej zapisów w zakresie przychodów 2014r. w związku z ich zawyżeniem o kwotę 257.751,73 zł (zawyżenie przychodów o kwotę 278.037,33 zł oraz zaniżenie przychodów o kwotę 20.285,60 zł) oraz w zakresie kosztów uzyskania przychodów za 2014r. z powodu ich zawyżenia o kwotę 919.870,00 zł (suma kwot: 919.120,00zł, 750,00 zł).
W szczególności, odnosząc się do kwestii przychodów, Dyrektor wyjaśnił,
że w 2014 r. podatnik wykazał przychód z tytułu wykonania usług i budowlanych
i administracyjnych na rzecz B sp. z o.o. w S. na podstawie 17 faktur na łączną kwotę 539.479,69 zł, przy czym podatnik w 2014 r. wystawił faktury VAT dotyczące usług administracyjnych dla spółki z o.o. B w zakresie koordynacji robót budowlanych w łącznej kwocie 278.037,33 zł. Strona wyjaśniła, że sporne faktury nie dotyczyły usług budowlanych-podwykonawczych, a jedynie usług niematerialnych polegających na koordynacji budów. Wskazała ponadto, że w Spółce pełniła funkcję członka zarządu na zasadzie powołania i nie otrzymywała z tego tytułu wynagrodzenia. Sporne faktury wystawiła w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej na podstawie umów cywilno-pranych zawartych ze Spółką.
Pomimo wielokrotnych wezwań do złożenia wyjaśnień i okazania dokumentów podatnik nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających sprawowanie opieki nad budowami, zestawienia kosztów zakupionych materiałów, narzędzi, paliw oraz innych kosztów składających się na wartość zafakturowanych na rzecz B usług administracyjnych, list przeszkolonych w zakresie BHP pracowników Spółki,
czy kosztów wynajmu kwater dla tych pracowników. Z umów zawartych ze Spółką
o koordynację robót budowlanych wynika, że koordynator zobowiązuje się
do wykonywania wszystkich obowiązków jakie obciążają Zamawiającego,
tj. B Sp. z o. o. z tytułu umów zawartych w związku z realizacją robót budowlanych. Z kolei z przesłanych przez C (inwestora budowy drogi ekspresowej) dokumentów wynika, że przedstawicielem do kontaktów z Wykonawcą z ramienia B Sp. z o. o. był pan R. W., a nadzór inwestorski sprawował pan J. M., Konsorcjum: Lider - D S. A., Partner: E Sp. z o. o. Ponadto z umowy wynika (pkt 5.2 umowy),
że Podwykonawca nie ma prawa do korzystania z usług dalszych podwykonawców
i podzlecania im jakichkolwiek robót. Fakt ten potwierdziła w piśmie D S. A., iż nie miała żadnych informacji o jakichkolwiek dalszych Podwykonawcach firmy B Sp. z o. o.
Analiza treści faktur VAT wystawionych przez B Sp. z o. o.na rzecz C S. A., że zakres usług pokrywa się z zakresem faktur VAT wystawionych przez podatnika na rzecz B. Organy zwróciły także uwagę, że faktura VAT z dnia 24 stycznia 2014 r., wystawiona przez B Sp. z o. o. na rzecz C S. A. (w zakresie wzmocnienia stożków i skarp, wykonania schodów skarpowych na budowie) opiewała na wartość 49.672,60 zł, natomiast faktura VAT z dnia 31 stycznia 2014 r., wystawiona przez podatnika
na rzecz B Sp. z o. o. (w zakresie usługi administracyjnej na budowie drogi przy wykonaniu umocnienia stożków i skarp trylinką soczewkową) opiewała na kwotę 47.000,00 zł, a zatem usługa budowlana opiewała na kwotę nieznacznie wyższą niż usługa administracyjna z nią związana. Powyższe, zdaniem organów, świadczy także o nierzetelności tych transakcji oraz o braku wiarygodności wyjaśnień strony w tym zakresie. Trudno bowiem założyć, iż usługa administracyjna związana z budową będzie miała niemal identyczną wartość jak usługa realizacji tej budowy.
W trakcie czynności kontrolnych podatnik, jako podwykonawcę prac polegających na m. in. koordynacji przedmiotowych robót budowlanych, wskazał pana B. K.. Przy czym faktury VAT wystawione przez pana
B. K. na rzecz podatnika, w tym 14 faktur przyporządkowanych przez stronę do faktur VAT wystawionych przez B sp. z o.o. w zakresie m.in. spornych usług administracyjnych, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W ocenie organów podatnik nie jest w stanie jednoznacznie określić, charakteru przedmiotowych usług. W sytuacji, gdy w toku postępowania strona nie przedstawiła żadnych okoliczności ani dowodów, świadczących wiarygodnie
o wykonywaniu prac zarówno przez pana B. K. w zakresie
i rozmiarach wynikających z wystawionych faktur VAT, jak również dokumentów potwierdzających osobiste wykonanie przedmiotowych czynności, to w ocenie Dyrektora organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że podatnik zawyżył przychody o kwotę 278.037,33 zł.
W ocenie Dyrektora Naczelnik dokonał ponadto prawidłowych ustaleń
w zakresie przychodu osiągniętego przez podatnika z tytułu wynajmu lokali mieszkalnych. Organ pierwszej instancji ustalił bowiem na podstawie danych
z historii rachunku bankowego strony, okazanych umów najmu oraz wyjaśnień składanych przez podatnika a także jego najemców, że strona nie wykazała całości osiągniętego z tego tytułu przychodu. Ustalając, że z tytułu najmu lokali mieszkalnych podatnik osiągnął w 2014 r. przychód w wysokości 93.757,24 zł, przy czym w księdze przychodów i rozchodów podatnik wykazał kwotę 73.471,64 zł organ pierwszej instancji zasadnie ustalił, że strona zaniżyła przychód z tytułu najmu lokali mieszkalnych o kwotę 20.285,60 zł.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ pierwszej instancji prawidłowo wyłączył także z kosztów uzyskania przychodu kwotę 919.120 zł wynikającą z nierzetelnych faktur zakupu usług budowlanych od podwykonawcy – Zakładu Remontowo – Budowlanego B K.. Z akt sprawy wynika,
że w okresie od 15 sierpnia 2013 r. do 1 września 2014 r. podatnik (zmawiający) zawarł z panem B. K. (podwykonawcą) 6 umów "podwykonawczych o roboty budowlane". Strona nie przedłożyła jednocześnie umów w zakresie pozostałych transakcji z panem B K., tj. dotyczących (wg danych na fakturach VAT): robót budowlanych i remontowo-budowlanych w Ośrodku Wczasowym J w U., robót budowlanych "F", robót budowlanych przy ul. W., montażu szkła na budowie G. Ponadto, z przedłożonego przez podatnika zestawienia, w którym przyporządkował faktury kosztowe do inwestycji, której dotyczyły wynika, że wydatki niejednokrotnie przewyższały lub były zbliżone do wartości przychodów poszczególnych inwestycji .
Szczegółowo opisując przedmiotowe umowy oraz treść przesłuchań pana B K. organy podatkowe wskazały, że strona poza umową, spornymi fakturami VAT oraz dowodami KP nie przedstawiła żadnych dowodów (jak np. kosztorysy, projekty budów, obmiary robót, rozliczenia wykorzystanych materiałów budowlanych, dokumentów dotyczących nakładów roboczogodzin potrzebnych do wykonania poszczególnych robót, protokoły przekazania terenów robót, częściowe/końcowe protokoły odbioru robót, czy dokumenty powykonawcze), które podważyłyby dokonane w sprawie ustalenia. Strona nie potrafiła też opisać szczegółowo okoliczności współpracy z panem B K.. Wyjaśnienia podatnika w tym zakresie sprowadzały się wyłącznie do stwierdzenia, że faktury zostały błędnie opisane, bowiem widniał na nich opis "usługa budowlana" a powinien być opis "usługa najmu pracowników w rozliczeniu za godziny". W rezultacie organy podatkowe uznały, że strona nie dochowała należytej staranności w obrocie gospodarczym z panem B K.. O braku należytej staranności strony w transakcjach ze wskazanym wyżej podmiotem świadczą m. in.: brak innych niż faktury VAT, umowy i dowody KP dokumentów potwierdzających rzeczywiste wykonanie spornych robót, brak weryfikacji mocy przerobowych i stanu zatrudnienia u podwykonawcy, brak wyjaśnień w zakresie szczegółów wykonania zleconych robót, czy płatności gotówkowe. W ocenie organów bez wpływu na wynik sprawy pozostaje przy tym okoliczność, że transakcje udokumentowane fakturami wystawionymi przez wskazany podmiot zostały przeprowadzone w rzeczywistości. Okoliczność wykonania spornych usług
co do zasady nie jest kwestionowana. Niekwestionowana pozostaje także sprzedaż strony w spornych okresach, w tym sprzedaż usług w rozmiarach i asortymencie wynikającym z faktur VAT od pana B. K.. Skoro bowiem usługi te nie zostały wykonane faktycznie przez pana B. K., to z tej przyczyny sporne faktury VAT nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zdaniem organów także okoliczność, że pan B. K. potwierdził, iż wykonywał usługi na rzecz podatnika
i w trakcie przesłuchania podał, że przedmiotowe prace wykonywane były przez różnych podwykonawców oraz pracowników z tzw. "wolnej stopy".
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że sporne roboty
nie zostały wykonane ani przez pana B. K.
ani przez wskazanych przez niego podwykonawców. Pan B. K. nie był w stanie wskazać, danych osobowych "zatrudnianych" przez siebie osób,
co uniemożliwiło jakąkolwiek weryfikacje jego zeznań. Zwrócono także uwagę,
że w sytuacji, gdy podatnik podejmuje działania sprzeczne z prawem, np. korzystając z pracy osób zatrudnionych "z wolnej stopy" (niezależnie, czy przez niego, czy też przez kontrahenta), musi mieć świadomość, że późniejsze powoływanie się na ten fakt przed organami administracji państwowej (w tym przypadku administracji podatkowej) nie zapewni mu ochrony i nie będzie stanowiło dowodu w sprawie.
O braku staranności w działaniu podatnika świadczy również fakt, że miał dokonać obrotu gotówkowego (w tym w części transakcji wbrew wymogom nakładanym przez art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) na rzecz podmiotu, którego działalność mogła budzić uzasadnione wątpliwości, podczas gdy sporne faktury wystawione przez ten podmiot obciążyły go łącznie na kwotę brutto 1.130.516,60 zł. Podatnik przyznał, że dokonywał płatności gotówkowych na rzecz kontrahenta na jego prośbę, bowiem w momencie przekazania zapłaty na rachunek bankowy, kwoty te uległyby zajęciu w wyniku prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych. Tym samym strona, już w momencie skierowania takiej prośby przez pana B. K., powinna powziąć wątpliwość
co do jego rzetelności. Także wysoka fluktuacja przypadkowej kadry formalnie niezatrudnionej przez kontrahenta podatnika mogła, zdaniem organów, co najmniej zastanowić podatnika i skłonić do weryfikacji mocy przerobowych oferowanych przez pana B. K. i stanu zatrudnienia w jego przedsiębiorstwie. Trudno wobec powyższego dać wiarę twierdzeniom strony jakoby zamówione usługi "były wykonywane należycie i terminowo, obsługa była sprawna". Organy zwróciły także uwagę, że z przedłożonej przez podatnika umowy "podwykonawczej o roboty budowlane" z dnia 15 sierpnia 2013 r. wynika, iż termin zakończenia robót polegających na wykonaniu przepustów skrzynkowych na budowie drogi wyznaczono na dzień 31 grudnia 2013 r., tymczasem faktury w podanym zakresie zostały wystawione przez pana B. K. w styczniu 2014 r. i w lutym 2014 r. Przy czym pan B K. zeznał, iż usługi wykonania przepustów zostały zrealizowane w tej samej dacie jaka została wskazana na fakturach VAT, po czym wskazał, że roboty wykazane na fakturach
w styczniu 2014 r. częściowo dotyczyły robót wykonanych w 2013 r., jednak nie był
w stanie sprecyzować, które to były roboty. Z powyższego można zdaniem organów wywnioskować, iż część robót w podanym zakresie została zrealizowana w styczniu 2014 r. i w lutym 2014 r., tj. po terminie wynikającym z ww. umowy. Organy zwróciły także uwagę, że fakt rejestracji pana B. K. jako czynnego podatnika VAT (na co wskazuje podatnik), nie może być dowodem faktycznego wykonania konkretnych prac. Również okoliczność znajomości z panem B K. nie stanowi potwierdzenia rzetelnego charakteru transakcji.
W ocenie organów ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
nie wynika, aby w sprawie wystąpił rzeczywisty obrót spornymi usługami. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że pan B K. nie zatrudniał pracowników, nie posiadał środków trwałych, a jedynie drobne wyposażenie, zatem nie mógł wykonać całego zakresu robót i czynności objętych umowami, a także wykazano nierzetelność transakcji zawartych przez niego z podwykonawcami. Podatnik nie przedłożył także żadnych dowodów, które potwierdziłyby faktyczne wykonanie spornych transakcji przez kontrahenta. Podatnik nie był w stanie również wskazać szczegółów i okoliczności współpracy z panem B K., przedkładając wyłącznie umowy, sporne faktury i dowody KP, z których miało wynikać, że rzekoma współpraca obejmowała bardzo szeroki zakres i miała być realizowana w długim czasie. Strona ograniczyła się w istocie do ogólnego stwierdzenia, iż transakcje miały miejsce i dotyczyły de facto wynajmu pracowników. W rezultacie prawidłowo organ podatkowy wyłączył z kosztów uzyskania przychodów kwotę 919.120 zł.
W ocenie Dyrektora organ pierwszej instancji prawidłowo wyłączył z kosztów uzyskania przychodów także kwotę 243.353,88 zł stanowiącą koszty zakupu materiałów budowlanych związanych z budową domu w S. przy ul. B. gdyż wydatki na nich wskazane w rzeczywistości nie zostały poniesione
przez podatnika. Z treści umowy z dnia 11 października 2013 r. o roboty budowlane
i zeznań pana T. M. z dnia 15 marca 2017 r. wynika, że usługa ujęta na fakturze z dnia 8 września 2014 r. przez podatnika na rzecz pana T. M. zawierała tylko wartość robocizny i w niewielkiej części wartość zakupu betonu. Ponadto w zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje odzwierciedlenia także stwierdzenie podatnika, jakoby faktury VAT zostały omyłkowo opisane i w rzeczywistości dotyczyły innej budowy. Jednocześnie za nieudowodnione uznał organ twierdzenia strony, że sporne faktury zostały omyłkowo opisane
i dotyczyły innej budowy, tj. OW J w U., albowiem strona nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swojego twierdzenia. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność,
że podatnik dokonywał zakupów materiałów budowlanych do budowy domu
w S. a następnie okazywał paragony panu T. M., za które Inwestor dokonywał zapłaty. Wskazał jednocześnie, że przywołany przez stronę sposób postępowania wskazuje, że w istocie chodziło o wypełnienie przez Inwestora zobowiązań wynikających z zawartej umowy, tj. dostarczenia materiałów niezbędnych do wykonania wskazanych usług budowlanych - co nie zostało objęte umówioną kwotą 150.000,00 zł netto. Tym samym w istocie chodzi o zwrot kosztów, a nie czynność zakupu wykonywaną przez stronę we własnym imieniu i na własny rachunek. Okoliczność, że pan T. M. - jak sam zeznał - otrzymywał paragony od podatnika nie wyklucza, że do niniejszych paragonów w późniejszym okresie nie mogły zostać wystawione sporne faktury VAT na rzecz pana A. K.. Zwłaszcza, że jak wskazał inwestor - faktury VAT nie były mu potrzebne, ponieważ przedmiotowe zakupy dotyczyły prywatnej inwestycji.
W ocenie Dyrektora organ pierwszej instancji zasadnie wyłączył także
z kosztów uzyskania przychodu także kwotę 290.000 zł wynikającą z faktury z dnia 31 grudnia 2014 r. wystawionej przez B sp. z o.o. dokumentującej zakup usługi wynajmu siły roboczej, albowiem faktura nie odzwierciedla faktycznej czynności wynajmu pracowników przez tę Spółkę. W ocenie organu, gdyby zdarzenie to rzeczywiście miało miejsce, podatnik dysponowałby szczegółową wiedzą kiedy, kto i na których budowach pracował, w jaki sposób zostało skalkulowane wynagrodzenie wskazane w umowie najmu, posiadałby dokumentację w tym zakresie, w tym zawierającą dane identyfikacyjne pracowników. Podatnik takiej wiedzy jednak nie posiadał. Pomimo wielokrotnych wezwań organu I instancji
do przedstawienia szczegółów spornej transakcji, strona podała jedynie imiona
i nazwiska osób, które miały zostać przez nią najęte od Spółki, jednak
nie przedstawiła wystarczających danych pozwalających na identyfikację tych osób
i weryfikację jej twierdzeń. Zdaniem organu podatnik świadomie brał udział
we wprowadzeniu tej nierzetelnej faktury VAT do obiegu, co miało doprowadzić
do zawyżenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu ewidencjonowaniu nierzetelnych faktur. W trakcie postępowania nie przedłożono dowodów potwierdzających wykonanie przedmiotowych usług przez B Sp. z o. o. nie wskazano też innych okoliczności, na podstawie których można byłoby uznać kwestionowane usługi za wykonane. Strona nie była w stanie podać szczegółów w zakresie rzekomo świadczonych usług, czy danych umożliwiających identyfikację pracowników, którzy mieli zostać najęci. Złożone w podanym zakresie wyjaśnienia strony oceniono jako lakoniczne. Zwłaszcza, że podatnik winien mieć pełną wiedzę w podanym zakresie, gdyż uczestniczył w tej transakcji, zarówno z ramienia usługodawcy (Wynajmującego), jak i usługobiorcy (Najemcy). Organy zwróciły jednocześnie uwagę, że usługi wymienione w kwestionowanej fakturze mają charakter usługi niematerialnej zawartej między kontrahentami. W przypadku tego rodzaju usług sama faktura oraz umowa nie stanowią udokumentowania poniesionych kosztów (wydatków) w sposób dostateczny. Podatnik powinien wykazać się starannością
w zakresie prawidłowego ich dokumentowania. Niezbędnym w tym przypadku jest dysponowanie przez podatnika materialnym dowodem faktu wykonania usług wynajmu pracowników. Zdaniem Dyrektora Naczelnik US prawidłowo ocenił,
że wystawione faktury, chociaż są prawidłowe pod względem formalnym, to są nieprawidłowe pod względem materialnym, bowiem nie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Brak stosownych dokumentów w postaci choćby podpisanej przez pracowników listy obecności w okresie świadczenia usług, uniemożliwia zaliczenie omawianego wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Strona powinna posiadać dowody wykonania w szczególności usług o charakterze niematerialnym, które potwierdzają faktyczne wykonanie danej usługi. Do uznania,
że usługa została wykonana, nie wystarczy samo zawarcie umowy z kontrahentem
i zapłata umówionej ceny za te usługi. Sama faktura również będzie niewystarczająca. W celu udowodnienia, że wydatki na zakup tego rodzaju usług były poniesione w celu uzyskania przychodów, konieczne jest posiadanie przez podatnika dodatkowych dowodów świadczących przede wszystkim o ich wykonaniu. W tym celu pan A. K. zobowiązany był zgromadzić dokumentację dotyczącą wykonanych na jego rzecz usług w formie m.in.: dokumentacji: zapoznania pracowników z przepisami BHP czy dowodu/pokwitowania pobrania/otrzymania przez pracowników odpowiedniego wyposażenia na stanowisku pracy (odzieży ochronnej, narzędzi). Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie,
że usługi opisanej w spornej fakturze nie świadczyła B Sp. z o. o.
nie oznacza, że strona nie dysponowała siłą roboczą wykraczającą poza pracowników formalnie przez nią zatrudnionych, w tym na podstawie usługi wynajmu pracowników od innego podmiotu.
W ocenie Dyrektora organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie wyłączył ponadto z kategorii kosztów uzyskania przychodów:
- kwotę 24.171,60 zł stanowiącą wydatek z tytułu odsetek od poszczególnych kredytów bankowych, prowizji i opłat dot. prowadzenia rachunków bankowych
z uwagi na fakt, że podatnik nie przedłożył umów kredytowych
wraz harmonogramami spłat a także nie złożył w tym zakresie stosownych wyjaśnień;
- kwotę 750 zł wynikającą z 7 faktur VAT dokumentujących transakcje, których podatnik nie był stroną (wystawionych dla B sp. z o.o.);
kwotę 1.990,96 zł wynikającą z błędnego zaewidencjonowania 5 faktur korygujących wystawionych przez H;
kwotę 37,12 zł wynikającą z błędnie zaewidencjonowanej faktury korygującej
z dnia 4 lipca 2014r. wystawionej przez J;
kwotę 16.390,24 zł wynikającą z dwukrotnego zaewidencjonowania zakupu materiałów nabytych od PHU K;
kwotę 81,34 zł – stanowiącą wartość podatku VAT wynikającego z faktury z dnia 10 lutego 2014r. wystawionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową w S. zaewidencjonowanej w kwocie brutto (435,05 zł);
kwotę 2.427,26 zł stanowiącą wartość odpisów amortyzacyjnych dokonanych
od środków trwałych niewykorzystywanych w działalności gospodarczej podatnika (instalacji elektrycznej, instalacji gazowej, chłodziarki 650l, gyrosa elektrycznego, urządzenia do sprzedaży słodyczy);
kwotę 1.359,35 zł stanowiącą wartość zakupu akcesoriów do kamery sportowej GoPro poprzez niewykazanie związku z uzyskanym przychodem;
kwotę 39,83 zł stanowiącą wartość zakupu testera (koszt wypożyczenia rakiety do squasha) na podstawie faktury z dnia 18 sierpnia 2014r. poprzez niewykazanie związku z uzyskanym przychodem;
kwotę 22.986,86 zł stanowiącą wartość rat leasingowych
od niewykorzystywanego w działalności gospodarczej pojazdu;
kwotę 4.007,36 zł stanowiącą wartość remanentu końcowego sporządzonego
na dzień 31 grudnia 2014r., który nie został uwzględniony przez podatnika, do rozliczeń podatkowych za 2014 rok.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo zaliczył ponadto do kosztów uzyskania przychodów:
- kwotę 548,78 zł - wartość stanowiącą powiększenie wartości środka trwałego
na podstawie faktury z dnia 13 marca 2014r. wystawionej przez FHU L w kwocie 3.658,54 zł w części dotyczącej usługi zabudowy instalacji gazowej - montażu do samochodu,
- kwotę 292,99 zł – stanowiącą wartość zapłaconej składki na FP podatnika,
- kwotę 406,98 zł – stanowiącą wartość niezaewidencjonowanych składek ZUS (ustalono, że podatnik opłacił składki w części finansowanej przez płatnika w kwocie 1.912,09 zł, a w kosztach zaliczył składki w wysokości 1.505,11 zł).
Organ pierwszej instancji skorygował ponadto odliczenia od podatku składek
na ubezpieczenie zdrowotne wykazane w kwocie 3.258,43 zł do kwoty 3.179,29 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia przez organ podatkowy:
zawyżenia przychodu z tytułu usług administracyjnych o kwotę 278.037,33 zł,
• zawyżenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu:
zakupu usług budowlanych podwykonawcy – B. K.
na łączną kwotę 919.120 zł,
zakupu materiałów budowlanych związanych z budową domu przy ul. B.
na łączną kwotę 243.353,88 zł,
zakupu usług wynajmu pracowników na kwotę 290.000 zł,
zakupu akcesoriów do kamery GoPro na łączną kwotę 1.359,35 zł.
Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:
art. 14 ust. 1 i 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez stwierdzenie, że podatnik nie uzyskał przychodu z tytułu wykonanych usług administracyjnych,
art. 22 ust. 1 powyższej ustawy poprzez wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą,
§ 11 ust. 1, ust. 3, ust. 4 pkt 1, ust. 5 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów poprzez stwierdzenie, że prowadzone przez podatnika księgi podatkowe są nierzetelne,
art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez zakwestionowanie osiągniętych
przez podatnika przychodów z tytułu usług administracyjnych oraz pozbawienie
go prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków bezpośrednio związanych z osiągniętymi przychodami,
art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prezentowanie przez organ pierwszej instancji stanowiska stricte profiskalnego,
art. 122 Ordynacji podatkowej przez uwzględnienie jedynie tych okoliczności, które przemawiały na niekorzyść strony, co miało wpływ na wynik postępowania,
art. 180 i art. 181 Ordynacji podatkowej,
art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez całkowitą dowolność oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego,
art. 2 i 7 Konstytucji RP.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w graniach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu są rezultaty dokonanej kontroli ksiąg podatkowych. Stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie zarówno przychodów, jak i kosztów ich uzyskania.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego nie są uzasadnione. W zakresie wyłączenia z przychodu ze względu na zawyżenie przychodu z tytułu usług administracyjnych organ prawidłowo wskazał, że nie zostały przedłożone dowody wykonywania prac wskazanych w fakturach VAT przez pana A. K.. Istotnym w ocenie Sądu argumentem jest wynik postępowania dowodowego przeprowadzonego w oparciu o umowy zawarte z innymi podmiotami dotyczące wykonania przedstawionych usług. Wnioskowanie organu uwzględniło materiał dowodowy wykluczający możliwość prowadzenia prac przez wskazanego podwykonawcę. Prawidłowo wskazano, że specjalistyczne prace koordynacji robót budowlanych wymagały wiedzy i kwalifikacji. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów na tę okoliczność, nie przedstawiła również dowodów na okoliczność wykonywania czynności odpowiadających treści zakwestionowanych faktur.
Wskazanym przez skarżącego podwykonawcą w zakresie usług administracyjnych związanych z koordynacją robót budowlanych był pan
B. K.. Faktury wystawione przez ten podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Organy konsekwentnie podkreślają, że wykonanie prac nie jest kwestionowane. Argumentacja organu jest skoncentrowana na dowodach dotyczących możliwości wykonania prac przez wystawcę faktur. Organ uwzględnił zakres prac i dokonał porównania środków osobowych i sprzętowych w dyspozycji wystawcy faktury. W ocenie Sądu dokument umowy nie wyczerpuje możliwości dowodowych, zasadnie odnotowano brak dowodów wykonania prac.
Staranność doboru kontrahentów istotnie kształtuje sytuację prawną podatnika. Strona skarżąca nie wykazała, że okoliczności zawarcia transakcji, informacji o sposobie płatności, zaufanie do wystawcy faktur z uwagi na fakt rejestracji jako czynnego podatnika VAT oraz fakt znajomości mogą uzasadniać twierdzenie o działaniu w dobrej wierze i braku podstaw do powzięcia wątpliwości
co do rzetelności kontrahenta. Informacja uzyskana przez skarżącego o przyczynie gotówkowych rozliczeń z naruszeniem przepisów dotyczących podmiotów sfery gospodarczej stanowiła istotną przesłankę szczególnej weryfikacji kontrahenta. Organ prawidłowo dostrzegł treść faktur dotyczących zakupu materiałów. Skarżący nie kwestionuje formalnych zapisów.
Twierdzenia dotyczące błędu zostały skonfrontowane z treścią umowy zawartej przez skarżącego z panem T. M.. Organ uwzględnił również miejsce transportu materiałów, liczbę faktur, brak dowodów dotyczących wykorzystania materiałów dla innej inwestycji.
Wykonanie umowy zawartej przez skarżącego oraz B Sp. z o.o. zostało poddane ocenie, w której organ wykazał związek pomiędzy stronami umowy. Brak rozeznania skarżącego odnośnie wykonywania usług przez Spółkę został oceniony przez organ w granicach swobody prawem dozwolonej, zgodnie
z zasadami doświadczenia życiowego w zakresie staranności prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący nie wykazał również, aby zakup kamery powstał w związku
z prowadzoną działalnością gospodarczą. Twierdzenie o wykorzystywaniu
dla dokumentacji fotograficznej nie zostało potwierdzone odpowiednimi dowodami.
Wbrew stanowisku strony skarżącej konsekwencją ustalenia nierzetelności ksiąg podatkowych jest zmieniona proporcja wskaźników dochodu. Brak dokumentacji dotyczącej przychodów i kosztów uzyskania przychodów obciąża podatnika. W ocenie Sądu nie zostały przez organ naruszone przepisy prawa materialnego oraz przepisy prawa procesowego.
Przepisy art. 14 i art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące odpowiednio przychodów i kosztów uzyskania przychodów zostały prawidłowo zastosowane przez organy a ocena zebranego materiału dowodowego uwzględnia zasady określone w art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło