II SO/Lu 17/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 4 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi z 28 września 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy w zakresie wykonania decyzji w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia oddalić wniosek. Wnioskiem z 19 lipca 2024 r. T. W. (wnioskodawczyni) zwróciła się z żądaniem ukarania grzywną Wójta Gminy (organ) za nieprzekazanie do sądu wniesionej przez nią skargi z 28 września 2023 r. na bezczynność organu w zakresie wykonania decyzji w przedmiocie usług opiekuńczych. Wniosek ten zawierał żądanie wymierzenia kary grzywny lub "zasądzenie kwot" na rzecz wnioskodawczyni. W odpowiedzi na wniosek, Wójt Gminy wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie "skargi". Wyjaśnił, że przy piśmie z 7 sierpnia 2024 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przesłał odpowiedz na skargę z 28 września 2023 r. wraz z aktami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny organowi nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935.; dalej jako: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem właściwego organu, który ma obowiązek przekazać skargę sądowi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Podkreślić należy, że grzywna określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, a jej wymierzenie pozostawione jest uznaniu sądu. Możliwość wymierzenia organowi grzywny za zwłokę w przekazaniu skargi nie oznacza zatem, że sąd w każdym przypadku naruszenia terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. ma obowiązek grzywnę wymierzyć. Sąd zobowiązany jest bowiem do uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, które miały wpływ na naruszenie trzydziestodniowego terminu do przekazania skargi sądowi. Do okoliczności tych zalicza się między innymi to, czy ostatecznie skarga została przekazana, jaki był upływ czasu pomiędzy wniesieniem skargi do organu a jej przekazaniem sądowi i jakie były przyczyny naruszenia tego terminu. Jak wynika z akt sprawy, skarga T. W. z 28 września 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy w wykonaniu decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 11 stycznia 2021 r. nr [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 16 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych wpłynęła do organu 28 września 2023 r., natomiast organ przekazał skargę sądowi dopiero 7 sierpnia 2024 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie sądu, okoliczność ta nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny, bowiem w tym zakresie decydujące znaczenie mają inne okoliczności sprawy. Po pierwsze, skarga z 28 września 2023 r. została ostatecznie przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, który - co istotne – postanowieniem z 4 września 2024 r., sygn. II SAB/Lu 112/24 odrzucił tę skargę jako niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania organu w przedmiocie wykonania usług opiekuńczych wynikających z decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z 11 stycznia 2021 r. nr OPS.4530.1.2021 oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 16 kwietnia 2021 r. nr SKO.41/344/OS/2021 została już rozpoznana przez tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 55/22. Wyrokiem z 6 października 2022 r. sygn. II SAB/Lu 55/22 tut. Sąd oddalił skargę wnioskodawczyni, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 grudnia 2023 r. sygn. I OSK 273/23 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. W dalszej kolejności wskazano, że postanowieniem z 6 marca 2024 r. w sprawie sygn. II SAB/Lu 28/24 tutejszy Sąd odrzucił kolejną skargę wnioskodawczyni na bezczynność organu w przedmiocie wykonania usług opiekuńczych z decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemcach z 11 stycznia 2021 r. nr OPS.4530.1.2021 oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 16 kwietnia 2021 r. nr SKO.41/344/OS/2021, jako niedopuszczalną w świetle art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. z uwagi na prawomocny wyrok sygn. II SAB/Lu 55/22 korzystający z powagi rzeczy osądzonej. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przekazanie skargi z 28 września 2023 r. po upływie ustawowego terminu 30 dni nie wypłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego skarżącej przed bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w przedmiocie wykonania usług opiekuńczych. Sądowa kontrola legalności działania organu w tym zakresie została bowiem dokonana poprzez merytoryczne rozpatrzenie skargi już w sprawie sygn. II SAB/Lu 55/22. Po drugie, z urzędu jest sądowi wiadome, że wnioskodawczyni inicjuje liczne postępowania, zarówno przed organami administracji publicznej, jak i przed sądami administracyjnymi obydwu instancji. Dominującym przedmiotem tych postępowań są świadczenia uzyskiwane w ramach pomocy społecznej. Formułowane w nich żądania często dotyczą kwestii już rozstrzygniętych, bądź będących w toku, a już ponawiane w innych sprawach. Rzadko formułowane pisma zawierają merytoryczną argumentację, co utrudnia ich interpretację, a więc i określenie celu, bądź interesu prawnego, którego ochrony domaga się wnioskodawczyni. Nie ulega zatem wątpliwości, że rozpoznawanie licznych spraw wnioskodawczyni wymaga dużego zaangażowania organizacyjnego, jak i wiąże się z znacznym obciążeniem pracowników organu. Trudności organu w rozpatrywaniu skarg i wniosków wnioskodawczyni całkowicie uzasadniają uznanie, że zachodzi w sprawie negatywna przesłanka wymierzenia organowi grzywny. Podkreślić trzeba, że działania wnioskodawczyni noszą znamiona nadużycia prawa, rozumianego jako podejmowanie takich działań, które co prawda są przez prawo dozwolone, jednakże skorzystanie z nich odbywa się dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane, a jeśli ta przesłanka nie jest spełniona - jak w niniejszej sprawie - nie może zasługiwać na ochronę. Tak więc należy ocenić działania podmiotu, który wszczyna szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw, co charakteryzuje większość postępowań inicjowanych przez wnioskodawczynię przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Z tych wszystkich względów uznać należało, że nie zostały spełnione przesłanki do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. i z tego powodu oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 p.p.s.a., należało orzec jak wyżej.